III CZ 41/09

Sąd Najwyższy2009-10-22
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaterminpełnomocnik z urzędudoręczenieodrzucenie skargiSąd Najwyższypostępowanie cywilnezażalenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda, uznając skargę kasacyjną za wniesioną po terminie, mimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną powoda S.F. jako wniesioną po terminie, ponieważ została złożona po upływie dwumiesięcznego terminu od doręczenia wyroku z uzasadnieniem poprzedniemu pełnomocnikowi. Powód w zażaleniu argumentował, że bieg terminu powinien rozpocząć się od dnia, w którym nowy pełnomocnik dowiedział się o konieczności wniesienia skargi. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie przerywa ani nie przedłuża terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 10 czerwca 2009 r. odrzucił skargę kasacyjną powoda S.F. od wyroku tego Sądu z dnia 8 stycznia 2009 r., uznając ją za wniesioną po terminie. Sąd Okręgowy wskazał, że wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi powoda z urzędu w dniu 18 lutego 2009 r., co oznaczało, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął z dniem 18 kwietnia 2009 r. Skarga kasacyjna została wniesiona przez kolejnego pełnomocnika z urzędu dopiero 25 maja 2009 r. Powód w zażaleniu podniósł zarzut naruszenia art. 3985 § 1 k.p.c., argumentując, że bieg terminu powinien rozpocząć się od dnia 31 marca 2009 r., tj. od dnia, w którym nowy pełnomocnik dowiedział się o konieczności sporządzenia i wniesienia skargi. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, przypomniał, że bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczyna się od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie i biegnie niezależnie od tego, czy strona jest zastępowana przez pełnomocnika. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zgłoszony w trakcie biegu terminu nie przerywa ani nie przedłuża tego terminu. Sąd Najwyższy podkreślił, że strona zamierzająca skorzystać z pomocy pełnomocnika z urzędu powinna wystąpić z takim wnioskiem niezwłocznie, a ustanowiony pełnomocnik powinien działać z należytą starannością. W niniejszej sprawie, mimo ustanowienia pełnomocnika, skarga kasacyjna została wniesiona po upływie ustawowego terminu, co skutkowało jej odrzuceniem przez Sąd Okręgowy. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda, stwierdzając, że pogląd skarżącego o rozpoczęciu biegu terminu od dnia zawiadomienia nowego pełnomocnika o ustanowieniu go nie ma zastosowania w tej sytuacji, gdyż dotyczy postępowania o przywrócenie terminu, a nie biegu samego terminu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zgłoszony w czasie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie przerywa ani nie powoduje przedłużenia tego terminu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczyna się od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie i biegnie niezależnie od obecności pełnomocnika. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie wpływa na bieg tego terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

P. S.A.

Strony

NazwaTypRola
S.F.osoba_fizycznapowód
P. S.A.spółkapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 3985 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczyna się od doręczenia orzeczenia sądu drugiej instancji z uzasadnieniem stronie, która żądała doręczenia. Termin ten biegnie niezależnie od tego, czy strona była w postępowaniu zastępowana przez adwokata lub radcę prawnego, czy też musi dopiero udzielić mu pełnomocnictwa lub wystąpić o jego ustanowienie przez sąd. Zgłoszony w czasie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wniosek strony o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu nie przerywa, ani nie powoduje przedłużenia tego terminu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od doręczenia wyroku z uzasadnieniem pełnomocnikowi z urzędu, niezależnie od tego, czy był on wcześniej ustanowiony. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie przerywa ani nie przedłuża terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Bieg dwumiesięcznego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął się od dnia, w którym nowo wyznaczony pełnomocnik powziął wiadomość, że ma sporządzić i wnieść skargę kasacyjną.

Godne uwagi sformułowania

Zgłoszony w czasie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wniosek strony o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu nie przerywa, ani nie powoduje przedłużenia tego terminu. Bez wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pozostaje fakt ustanowienia przez sąd adwokata lub radcy prawnego po upływie dwumiesięcznego terminu określonego w art. 3985 § 1 k.p.c. Strona uprawniona do ubiegania się o ustanowienie pełnomocnika i zamierzająca za jego pośrednictwem zaskarżyć wyrok sądu drugiej instancji powinna wystąpić niezwłocznie z takim wnioskiem.

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

przewodniczący

Iwona Koper

sprawozdawca

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz wpływu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu na ten termin."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą kasacyjną i pełnomocnikiem z urzędu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z terminami w postępowaniu kasacyjnym i prawami stron reprezentowanych przez pełnomocników z urzędu, co jest istotne dla praktyków prawa.

Pełnomocnik z urzędu nie uratuje skargi kasacyjnej wniesionej po terminie – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 41/09 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 22 października 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
 
 
 
 
SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) 
SSN Iwona Koper (sprawozdawca) 
SSN Zbigniew Kwaśniewski 
 
 
 
 
w sprawie z powództwa S.F. 
przeciwko P. S.A.  
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 22 października 2009 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w K. 
z dnia 10 czerwca 2009 r., sygn. akt [...], 
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 10 czerwca 2009 r. odrzucił 
skargę kasacyjną powoda S.F. od wyroku tego Sądu z dnia 8 stycznia 2009 r., jako 
wniesioną po terminie. 
W uzasadnieniu postanowienia Sąd ten wskazał, że wyrok wraz 
z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi powoda, ustanowionemu dla 
niego z urzędu w postępowaniu przed Sądem l i II instancji, w dniu 18 lutego 
2009 r., zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął z dniem 18 kwietnia 
2009 r. Kolejny pełnomocnik z urzędu ustanowiony do sporządzenia i wniesienia 
skargi kasacyjnej wniósł zaś skargę kasacyjną w dniu 25 maja 2009 r. 
W zażaleniu na to postanowienie powód podniósł zarzut naruszenie art. 3985 
§ 1 k.p.c. i wniósł o jego uchylenie. W ocenie skarżącego, bieg dwumiesięcznego 
terminu wskazanego w art. 3985 § 1 k.p.c. rozpoczął się nie w dacie otrzymania 
wyroku wraz z uzasadnieniem przez poprzedniego pełnomocnika powoda, 
a dopiero od dnia 31 marca 2009 r. tj. od dnia, w którym nowo wyznaczony 
pełnomocnik powziął wiadomość, że w imieniu powoda ma sporządzić i wnieść 
skargę kasacyjną. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 3985 § 1 k.p.c., bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej 
rozpoczyna się od doręczenia orzeczenia sądu drugiej instancji z uzasadnieniem 
stronie, która żądała doręczenia. Termin ten biegnie niezależnie od tego, czy strona 
była w postępowaniu zastępowana przez adwokata lub radcę prawnego, czy też 
musi dopiero udzielić mu pełnomocnictwa lub wystąpić o jego ustanowienie przez 
sąd. Zgłoszony w czasie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wniosek 
strony o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu nie przerywa, ani nie 
powoduje przedłużenia tego terminu. Bez wpływu na bieg terminu do wniesienia 
skargi kasacyjnej pozostaje fakt ustanowienia przez sąd adwokata lub radcy 
prawnego po upływie dwumiesięcznego terminu określonego w art. 3985 § 1 k.p.c. 
(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 1975 r., III PR 117/75, 

 
3 
OSNCP 1976, nr 7-8. poz. 177, z dnia 4 grudnia 1997 r., III CZ 90/97, niepubl, 
z dnia 15 kwietnia 1997 r., II CZ 35/97, OSNC 1997. nr 10, poz. 151, z dnia 
21 kwietnia 1997 r., II CZ 38/97, OSNC 1997, nr 10, poz. 152, z dnia 9 sierpnia 
2000 r., l CKN 747/00, niepubl.). 
Prawidłowe więc przyjął Sąd Okręgowy, iż termin do wniesienia skargi 
kasacyjnej upłynął dla powoda w dniu 18 kwietnia 2009 r. 
Strona uprawniona do ubiegania się o ustanowienie pełnomocnika 
i zamierzająca za jego pośrednictwem zaskarżyć wyrok sądu drugiej instancji 
powinna wystąpić niezwłocznie z takim wnioskiem. Wniosek powinien być 
rozpoznany przez sąd bez zwłoki; w taki sam sposób powinny również działać 
organy samorządu adwokackiego lub radcowskiego. Ustanowiony przez sąd 
pełnomocnik powinien podjąć z należytą starannością zawodową czynności, jakie 
w określonym stanie sprawy są niezbędne do prawidłowego, a więc także 
terminowego zastąpienia strony. Jeżeli jednak mimo to pozostały okres biegnącego 
terminu do wniesienia skargi okaże się niewystarczający w stopniu prowadzącym 
do jego uchybienia, może on ubiegać się o przywrócenie tego terminu 
(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 1997 r., II CZ 38/97). 
W przedmiotowej sprawie powód wystąpił z wnioskiem o ustanowienie dla 
niego adwokata do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej w dniu 2 marca 
2009 r. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 10 marca 2009 r. ustanowił 
adwokata, który wyznaczony został w osobie adwokat A.R, przez Okręgową Radę 
Adwokacką zarządzeniem z dnia 23 marca 2009 r., której zostano ono doręczone 
jeszcze przed upływem terminu do wniesienia skargi, bo w dniu 31 marca 2009 r. 
Jak z powyższego wynika skarga kasacyjna wniesiona została przez tego 
pełnomocnika po upływie ustawowego terminu i z tej przyczyny trafnie została 
przez Sąd Okręgowy odrzucona. 
Błędny jest pogląd skarżącego, na którym został oparty zarzut zażalenia, że 
termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez powoda rozpoczął bieg od doręczenia 
temu adwokatowi zawiadomienia o ustanowieniu go adwokatem dla powoda. 
Wyrażony przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 lutego 2009 r., III CZP 117/08 
(OSNC 2009, nr 7-8, poz. 91) pogląd, do którego odwołuje się skarżący, iż 

 
4 
przyczyna 
uchybienia 
terminowi 
do 
wniesienia 
skargi 
kasacyjnej 
przez 
pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w czasie, w którym ma on 
możliwość jej wniesienia, nie później jednak niż z upływem dwóch miesięcy od dnia 
zawiadomienia go o ustanowieniu pełnomocnikiem, nie może mieć zastosowania 
w niniejszej sprawie. Nie dotyczy on bowiem terminu biegnącego do wniesienia 
skargi kasacyjnej, lecz rozważanej w postępowaniu o przywrócenie terminu do 
wniesienia skargi kasacyjnej przyczyny uchybienia terminowi do jej wniesienia 
i początku biegu terminu do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie tego terminu, 
co nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. 
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia (art. 39814 w zw. 
z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI