II OZ 1265/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Stowarzyszenia na postanowienie WSA o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy z powodu nieuzupełnienia braków formalnych.
Stowarzyszenie wniosło o przyznanie prawa pomocy, powołując się na zwolnienie ustawowe dla organizacji pożytku publicznego. WSA pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, w tym niezłożenia wniosku na urzędowym formularzu. NSA oddalił zażalenie, potwierdzając, że organizacje pożytku publicznego nie są automatycznie zwolnione z opłat sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują takiego zwolnienia.
Sprawa dotyczyła zażalenia Stowarzyszenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które pozostawiło bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy. Stowarzyszenie domagało się zwolnienia od kosztów sądowych, opierając się na art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Sąd pierwszej instancji uznał, że przepis ten wymaga odniesienia do przepisów odrębnych, a ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera takiego zwolnienia dla organizacji pożytku publicznego, wskazując jednocześnie na zamknięty katalog podmiotów zwolnionych w art. 239 ustawy. Stowarzyszenie nie uzupełniło również braków formalnych wniosku, w tym nie złożyło go na urzędowym formularzu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie jedynie wskazuje, że zwolnienie przysługuje na zasadach określonych w przepisach odrębnych, a przepisy PPSA nie przewidują takiego zwolnienia dla organizacji pożytku publicznego. W związku z tym, organizacja chcąca uzyskać zwolnienie musi złożyć wniosek spełniający wymogi formalne, w tym na urzędowym formularzu, zgodnie z przepisami o prawie pomocy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organizacja pożytku publicznego nie jest ustawowo zwolniona z opłat sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zwolnienie to przysługuje jedynie na zasadach określonych w przepisach odrębnych, a ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera takiego przepisu.
Uzasadnienie
Art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie stanowi, że zwolnienie przysługuje na zasadach określonych w przepisach odrębnych. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym art. 239 zawierający zamknięty katalog podmiotów zwolnionych, nie przewiduje takiego zwolnienia dla organizacji pożytku publicznego. W związku z tym, organizacja musi ubiegać się o prawo pomocy na zasadach ogólnych, spełniając wymogi formalne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
PPSA art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
PPSA art. 239
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zawiera zamknięty katalog podmiotów zwolnionych od kosztów sądowych, nie wymieniając organizacji pożytku publicznego.
PPSA art. 243 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo pomocy może być przyznane na wniosek strony, który powinien zawierać oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach.
PPSA art. 252
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być złożony na urzędowym formularzu.
PPSA art. 257
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
u.d.p.p.i.w. art. 24 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
Stanowi, że organizacjom pożytku publicznego przysługuje zwolnienie od opłat sądowych na zasadach określonych w przepisach odrębnych.
u.k.s.c. art. 8 § ust. 4 pkt 1
Ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Przykład przepisu odrębnego, który zwalnia organizacje pożytku publicznego od opłat sądowych (z wyjątkiem działalności gospodarczej).
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r.
Określa wzór urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisów zwalniających organizacje pożytku publicznego z opłat sądowych. Art. 239 PPSA zawiera zamknięty katalog podmiotów zwolnionych od kosztów sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na niewłaściwym formularzu lub z brakami formalnymi podlega pozostawieniu bez rozpoznania na podstawie art. 257 PPSA.
Odrzucone argumenty
Stowarzyszenie argumentowało, że art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie stanowi samoistne podstawę do zwolnienia od opłat sądowych, niezależnie od przepisów odrębnych.
Godne uwagi sformułowania
kluczowe znaczenie dla rozumienia tego przepisu ma sformułowanie "na zasadach określonych w przepisach odrębnych" przepis art. 239 zawierającym zamknięty katalog podmiotów zwolnionych od kosztów sądowych brak organizacji pożytku publicznego brak jest przepisów przyznających organizacjom pożytku publicznego zwolnienia od obowiązku ponoszenia opłat w postępowaniu sądowoadministracyjnym
Skład orzekający
Maria Rzążewska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z opłat sądowych dla organizacji pożytku publicznego w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz wymogów formalnych wniosku o prawo pomocy."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i specyfiki postępowania sądowoadministracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące prawa pomocy i zwolnień z opłat dla organizacji pozarządowych, co jest istotne dla wielu podmiotów.
“Czy organizacje pożytku publicznego są zwolnione z opłat sądowych? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 1265/05 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2005-12-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-11-09 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Maria Rzążewska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Ochrona środowiska Skarżony organ Minister Środowiska Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2005r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "[...]" od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2005r., sygn. akt IV SA/Wa 1426/05 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku Stowarzyszenia "[...]" o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2005r., nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu p o s t a n a w i a oddalić zażalenie Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 14 października 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek Stowarzyszenia "[...]" o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku poprzez jego złożenie na urzędowym formularzu, w terminie wyznaczonym przez Sąd do dokonania tej czynności. Ustosunkowując się do zawartego we wniosku twierdzenia Stowarzyszenia "[...]", że jest ono podmiotem ustawowo zwolnionym od kosztów sądowych na podstawie art. 24 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873 ze zm.) Sąd stwierdził, że nie pozostaje ono w zgodzie z przepisami prawa. Co prawda powoływany przepis stanowi, że organizacjom pożytku publicznego przysługuje na zasadach określonych w przepisach odrębnych zwolnienie od opłat sądowych, ale kluczowe znaczenie dla rozumienia tego przepisu ma sformułowanie "na zasadach określonych w przepisach odrębnych". Kwestię zwolnienia od kosztów w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sposób szczegółowy regulują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą, w której art. 239 zawierającym zamknięty katalog podmiotów zwolnionych od kosztów sądowych brak organizacji pożytku publicznego, w związku z czym strony skarżącej takie zwolnienie nie obejmuje. W zażaleniu na powyższe postanowienie Stowarzyszenie "[...]" podniosło, że wnosiło o zwolnienie od opłat sądowych na podstawie art. 24 powołanej ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a skoro przepis ten nie uzależnia zwolnienia od kosztów od stanu majątkowego organizacji, to Sąd nie miał podstaw do żądania od skarżącego udzielenia takich informacji. W zażaleniu wskazano także, że ustawy nie można traktować jako "przepisów odrębnych" w rozumieniu art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, skoro brak w niej jakichkolwiek uregulowań w przedmiocie wpisów żądanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym od organizacji pożytku publicznego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu. W odniesieniu do podniesionego w zażaleniu zarzutu przysługiwania skarżącemu ustawowego zwolnienia od kosztów należy zauważyć, że skarżący sam mu zaprzecza wnioskując o przyznanie prawa pomocy. Z brzmienia art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, na którym strona skarżąca opiera swoje uprawnienie do zwolnienia od kosztów sądowych wynika jedynie, że zwolnienie organizacji pożytku publicznego od opłat sądowych przysługuje na zasadach określonych w przepisach odrębnych. Błędnie z treści tego przepisu skarżący wyprowadza wniosek o zwolnieniu organizacji pożytku publicznego od obowiązku ponoszenia opłat sądowych, bowiem zwolnienie takie przysługuje tym organizacjom tylko wówczas, gdy przepisy odrębne dotyczące postępowań, w których opłaty sądowe są pobierane, takie zwolnienie przewidują. Przykładem takiego uregulowania jest art. 8 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 9, poz. 88 ze zm.), w myśl którego nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej. Natomiast do przepisów regulujących postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zostało wprowadzone unormowanie zwalniające organizacje pożytku publicznego od opłat sądowych, o jakim mowa w art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Przepis art. 239 ustawy, zawierający zamknięty katalog podmiotów zwolnionych od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych nie wymienia organizacji pożytku publicznego jako podmiotu zwolnionego od kosztów sądowych. W obowiązującym stanie prawnym brak jest przepisów przyznających organizacjom pożytku publicznego zwolnienia od obowiązku ponoszenia opłat w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co oznacza, że organizacja pożytku publicznego chcąca takie zwolnienie uzyskać winna zwrócić się do sądu administracyjnego z odpowiednim wnioskiem, spełniającym wszystkie wymogi formalne. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek, który powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a nadto winien być złożony na urzędowym formularzu (art. 252 ustawy), czyli w formie przewidzianej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Skoro skarżący nie sprostał temu wymogowi to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo pismem z dnia 3 sierpnia 2005r. wezwał skarżącego w trybie art. 49 § 1 ustawy do uzupełnienia braków formalnych w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, a następnie wobec nie uzupełnienia braków w wyznaczonym terminie rygor ten zastosował wydając zaskarżone postanowienie. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 257 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Z uwagi na powyższe uznając, że zaskarżone orzeczenie pozostaje w zgodzie z przepisami Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.