II OZ 1263/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-11-23
NSAAdministracyjneNiskansa
prawo pomocykoszty sądowezwolnienie z opłatpostępowanie administracyjnesąd administracyjnyzażalenieskarżącyNSAWSA

NSA uchylił postanowienie WSA o odmowie przyznania prawa pomocy i zwolnił skarżącą od opłaty kancelaryjnej, uznając jej trudną sytuację finansową.

Skarżąca T.S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody czteroosobowego gospodarstwa domowego. WSA odmówił, uznając, że skarżąca nie przedstawiła wszystkich dokumentów i nie odniosła się do dochodów syna. NSA, po analizie dodatkowych dokumentów złożonych wraz z zażaleniem, uznał, że skarżąca wykazała niemożność poniesienia kosztów, zwłaszcza opłaty kancelaryjnej w wysokości 110 zł, i uchylił postanowienie WSA w tej części.

Sprawa dotyczyła zażalenia T.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. WSA odmówił, wskazując na nieprzedłożenie przez skarżącą wymaganych dokumentów i brak odniesienia się do dochodów syna. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy, argumentując, że jedynym źródłem utrzymania czteroosobowego gospodarstwa domowego jest emerytura męża w wysokości 1020 zł. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, uwzględnił je. Podkreślono, że prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów sądowych. NSA zauważył, że WSA dążył do wnikliwej oceny sytuacji majątkowej, jednak ze względu na brak możliwości odniesienia się do części dokumentacji, która została nadesłana dopiero wraz z zażaleniem, niewłaściwie ocenił zdolność skarżącej do ponoszenia kosztów. Z nowych dokumentów wynikało, że bieżące dochody skarżącej nie pozwalają na uiszczenie opłaty kancelaryjnej w wysokości 110 zł za sporządzenie uzasadnienia wyroku. NSA uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w części odpowiadającej pozostałym do uiszczenia kosztom sądowym, zwłaszcza że postępowanie główne zostało już zakończone prawomocnym orzeczeniem. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie w części i zwolnił skarżącą od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, skarżąca wykazała niemożność poniesienia kosztów, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej.

Uzasadnienie

NSA uznał, że skarżąca, mimo początkowych braków formalnych, po złożeniu dodatkowych dokumentów wraz z zażaleniem, wykazała, iż jej bieżące dochody nie pozwalają na uiszczenie opłaty kancelaryjnej, zwłaszcza w kontekście zakończonego postępowania głównego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 214 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 255

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe.

P.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca wykazała, że jej bieżące dochody nie pozwalają na uiszczenie opłaty kancelaryjnej. Dodatkowe dokumenty złożone wraz z zażaleniem dostarczyły pełniejszego obrazu sytuacji finansowej skarżącej. Postępowanie główne zostało już zakończone, co wpływa na ocenę potrzeby ponoszenia dalszych kosztów.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Działanie Sądu I instancji oparte na powołanej podstawie prawnej zasługuje w niniejszej sprawie na aprobatę, gdyż zmierzało do dokładnego zbadania wszelkich okoliczności celem prawidłowego rozpatrzenia wniosku T. S. Ze względu na brak możliwości odniesienia się do części żądanej dokumentacji, która została nadesłana dopiero wraz z zażaleniem, niewłaściwie ocenił jej zdolność do ponoszenia kosztów sądowych.

Skład orzekający

Zygmunt Niewiadomski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyznawania prawa pomocy w sądach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście niepełnych dokumentów i późniejszego ich uzupełniania."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji finansowej skarżącej i specyfiki opłaty kancelaryjnej w zakończonej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy przyznania prawa pomocy, co czyni ją mało interesującą dla szerszego grona odbiorców.

Dane finansowe

WPS: 110 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1263/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zygmunt Niewiadomski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Po 527/05 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2006-04-12
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 214 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2006r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 sierpnia 2006r. sygn. akt II SA/Po 527/05 o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę i umorzenia postępowania postanawia: - uchylić zaskarżone postanowienie w części i zwolnić skarżącą T. S. od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 110 zł (sto dziesięć złotych).
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2006r., sygn. akt II SA/Po 527/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił skarżącej T. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w chwili obecnej koszty sądowe sprowadzają się do opłaty kancelaryjnej w wysokości 110 zł.
We wniosku skarżąca wskazała, iż jedynym źródłem utrzymania czteroosobowego gospodarstwa domowego (mąż i dwóch synów) jest emerytura małżonka w wysokości 1020 zł. Sąd podał, że skarżąca nie nadesłała części wymaganych dokumentów źródłowych oraz, nie odniosła się do stwierdzenia, że starszy syn pracował jako marynarz i uzyskiwał z tego tytułu około 1000 dolarów miesięcznie.
Na powyższe postanowienie T. S. złożyła zażalenie podnosząc szereg kwestii związanych z toczącym się postępowaniem administracyjnym i sądowym. Do zażalenia dołączyła brakujące dokumenty, takie jak m.in. kserokopia zeznania podatkowego za 2004r. oraz kserokopia zaświadczenia P. z dnia 23 sierpnia 2006r., z którego wynika, że syn skarżącej W. S. otrzymał za 2003r. ogółem wynagrodzenie w wysokości 1800,13 USD, a w 2004r. – ogółem 3080,98 USD.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy.
Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Działanie Sądu I instancji oparte na powołanej podstawie prawnej zasługuje w niniejszej sprawie na aprobatę, gdyż zmierzało do dokładnego zbadania wszelkich okoliczności celem prawidłowego rozpatrzenia wniosku T. S.
Stwierdzić należy, że jakkolwiek Sąd I instancji dążył do wnikliwej oceny sytuacji majątkowej skarżącej T. S., to jednak ze względu na brak możliwości odniesienia się do części żądanej dokumentacji, która została nadesłana dopiero wraz z zażaleniem, niewłaściwie ocenił jej zdolność do ponoszenia kosztów sądowych. Z nadesłanych dokumentów wynika, że bieżące dochody skarżącej nie pozwalają na uiszczenie opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia zapadłego w sprawie i prawomocnego już wyroku Sądu z dnia 12 kwietnia 2006r. w wysokości 110 zł. W szczególności należy zauważyć, że Sąd nie dysponował dokładną wiedzą co do wysokości dochodów syna skarżącej W. S., pozostającego z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, i że w chwili obecnej obaj synowie nie pracują. Nie sposób byłoby też uwzględniać uzyskane w lutym 2003r. przychody z tytułu sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, skoro ustalono, iż środki te zostały zainwestowane w nieruchomość obecnie zajmowaną przez skarżącą i jej rodzinę.
Jednocześnie należy mieć na uwadze, iż przedmiotowe postępowanie, toczące się ze skargi T. S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę i umorzenia postępowania, zostało już zakończone prawomocnym orzeczeniem. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż wniosek T. S. o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w części odpowiadającej pozostałym do uiszczenia kosztom sądowym.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI