II OZ 1241/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie kombatanta na postanowienie WSA odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że jego dochody i oszczędności pozwalają na ich pokrycie.
Kombatant J. J. zaskarżył postanowienie WSA w Krakowie, które odmówiło mu zwolnienia od kosztów sądowych i umorzyło postępowanie o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd I instancji uznał, że dochody i oszczędności skarżącego pozwalają na pokrycie kosztów bez uszczerbku dla utrzymania. NSA oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA, że skarżący nie wykazał wystarczająco swojej niezdolności do poniesienia kosztów, mimo podnoszonych wydatków na leczenie i spłatę długów syna.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które oddaliło jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i umorzyło postępowanie o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd I instancji uzasadnił odmowę zwolnienia tym, że skarżący posiada stały miesięczny dochód oraz oszczędności, które pozwalają mu na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i syna. Postanowienie WSA zostało zaskarżone w części dotyczącej odmowy zwolnienia od kosztów. Pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, twierdząc, że sąd nieprawidłowo ocenił sytuację majątkową skarżącego, nie uwzględniając w wystarczającym stopniu jego wydatków na ochronę zdrowia oraz spłatę długów syna. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając je za niezasadne. Sąd podkreślił, że przyznanie prawa pomocy wymaga wykazania obiektywnej niemożności poniesienia kosztów, a nie tylko stwierdzenia uzyskiwania dochodów. NSA uznał, że skarżący, posiadając stałe dochody i oszczędności, nie wykazał w dostateczny sposób, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a podnoszone wydatki nie stanowiły podstawy do zmiany rozstrzygnięcia sądu I instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli posiadane dochody i oszczędności pozwalają na pokrycie kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że prawo pomocy przyznaje się tylko w przypadkach obiektywnej niemożności poniesienia kosztów. Posiadanie stałych dochodów i oszczędności, nawet przy znaczących wydatkach, nie zawsze uzasadnia zwolnienie, jeśli nie prowadzi do uszczerbku koniecznego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 246 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 161 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umorzenie postępowania w przypadku cofnięcia wniosku.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisu poprzez niezgodne ze stanem faktycznym przedstawienie sprawy.
p.p.s.a. art. 243
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 244
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 245 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 245 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 260
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sytuacja majątkowa skarżącego (dochody i oszczędności) pozwala na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezgodne ze stanem faktycznym przedstawienie sprawy. Naruszenie art. 243, 244, 245 § 1 i § 3, 246 § 1 oraz 260 p.p.s.a. poprzez błędne ich zastosowanie. Sąd I instancji nie przeanalizował dostatecznie wnikliwie wydatków skarżącego na ochronę zdrowia i spłatę długów syna. Sąd odmówił zwolnienia wyłącznie w oparciu o konstatację o stałych dochodach, bez odniesienia do znacznych wydatków.
Godne uwagi sformułowania
ocena zdolności płatniczych strony wnioskującej o przyznanie prawa pomocy nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że uzyskuje ona lub nie dochody, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie bowiem stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Skład orzekający
Zygmunt Zgierski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy i oceny sytuacji majątkowej strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej, ale stanowi ugruntowaną wykładnię przepisów o prawie pomocy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, choć jej rozstrzygnięcie ma znaczenie praktyczne dla stron postępowań.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 1241/07 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2007-12-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-11-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Zygmunt Zgierski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach Hasła tematyczne Prawo pomocy Sygn. powiązane II SA/Kr 1288/04 - Wyrok WSA w Krakowie z 2007-04-05 Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 246 par. 1, pkt 2 oraz art. 260 i art. 184 i 197 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Dnia 3 grudnia 2007 roku Naczelny Sąd Administracyjny w osobie: Sędziego NSA Zygmunta Zgierskiego po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2007 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2007 roku sygn. akt II SA/Kr 1288/04 oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i umarzające postępowanie o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] znak [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie Uzasadnienie II OZ 1241/07 U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] znak [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz umorzył postępowanie o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podkreślił, że sytuacja majątkowa skarżącego, tj. stały miesięczny dochód w wysokości [...] zł (nawet po wzięciu pod uwagę wszystkich wydatków podanych przez skarżącego, łącznie ze spłacaniem długów pełnoletniego syna) oraz poczynione oszczędności w wysokości [...] zł pozwala skarżącemu na poniesienie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i syna. Odnośnie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wobec cofnięcia wniosku, Sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na powyższe postanowienie zażalenie, pismem z dnia 18 września 2007 r., wniósł pełnomocnik skarżącego, zaskarżając je w części oddalającej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarzucił naruszenie art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezgodne ze stanem faktycznym przedstawienie sprawy w zakresie przyjęcia, iż skarżący posiada środki pieniężne dla poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojego syna oraz naruszenie art. 243, art. 244 i art. 245 § 1 i § 3, a także art. 246 § 1 oraz art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne ich zastosowanie, w związku z oddaleniem wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych pomimo istnienia przesłanek do przyznania takiego zwolnienia. W związku z powyższym, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w jego pkt II, dotyczącym oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu zażalenia, pełnomocnik stwierdził, że spełnione zostały warunki określone w art. 246 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w jego ocenie wykazano za pomocą stosownych środków dowodowych, a które – jego zdaniem – nie zostały przez Sąd I Instancji przeanalizowane dostatecznie wnikliwie, w szczególności bez należytego uwzględnienia faktu rodzaju i wielkości udokumentowanych wydatków związanych z ochroną zdrowia oraz wydatków związanych ze spłacaniem długów drugiego syna skarżącego. Autor zażalenia stwierdził, że Sąd odmówił zwolnienia wyłącznie w oparciu o konstatację, iż skarżący osiąga stałe miesięczne dochody, jednakże bez szczegółowego odniesienia się do ponoszonych przezeń - również w cyklach miesięcznych - znacznych wydatków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od Sądu zależy więc uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie ocenił Sąd I instancji, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie. Podkreślić należy w związku z tym, że ocena zdolności płatniczych strony wnioskującej o przyznanie prawa pomocy nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że uzyskuje ona lub nie dochody, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie bowiem stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W tym kontekście, zasadnie uznał Sąd I instancji, że skoro skarżący, co wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz złożonych na żądanie Sądu dodatkowych dokumentów, osiąga stałe dochody w wysokości [...] zł, a także posiada zgromadzone na rachunku bankowym oszczędności w wysokości [...] zł, to brak jest podstaw do uznania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Argumenty podniesione w zażaleniu nie mogą zmienić oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego co do zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia. W szczególności zarzuty dotyczące nie przeanalizowania dostatecznie wnikliwie wydatków skarżącego związanych z ochroną zdrowia oraz wydatków związanych ze spłacaniem długów syna, powiązane z zarzutem naruszenia art. 243, art. 244 oraz art. 245 § 1 i § 3, a także art. 246 § 1 i art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie mogą stanowić w tym przypadku argumentu dla zmiany rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Zarzut, jakoby Sąd I instancji oparł się w swoim rozstrzygnięciu jedynie na konstatacji, iż skarżący osiąga stałe dochody jest nietrafiony. Z uzasadnienia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, na co wskazano powyżej, wynika bowiem jednoznacznie, że Sąd ten jako argumenty przemawiające za odmową udzielenia prawa pomocy skarżącemu podał jako podstawowy argument, obok uzyskiwania stałych dochodów, także fakt zgromadzenia przez skarżącego określonej wysokości oszczędności na koncie bankowym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazane okoliczności, w zestawieniu z wysokością kosztów sądowych, do których poniesienia zobowiązany jest w niniejszym postępowaniu skarżący, dają asumpt do stwierdzenia – jak słusznie przyjął Sąd I instancji, że poniesienie kosztów postępowania w sprawie nie doprowadzi do uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. Nie zmienia tego w szczególności fakt ponoszenia przez skarżącego kosztów zakupu leków i bieżących świadczeń zdrowotnych, czy też fakt spłacania długów syna. W niniejszej sprawie nie można Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie zarzucić błędu, bowiem zasadnie uznał, iż skarżący nie wykazał w dostateczny sposób, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, a tym samym prawo pomocy mu nie przysługuje. Biorąc powyższe pod uwagę, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI