II OZ 1238/15

Naczelny Sąd Administracyjny2015-12-04
NSAAdministracyjneŚredniansa
przywrócenie terminubraki formalnechorobabrak winypostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieNSAWSAinwestycja celu publicznego

NSA uchylił postanowienie WSA i przywrócił termin do uzupełnienia braków formalnych skargi, uznając chorobę skarżącego za wystarczającą przesłankę braku winy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w terminie. Skarżący wnioskowali o przywrócenie terminu, powołując się na chorobę nowotworową skarżącego i opiekę nad synem. WSA odmówił, uznając, że okoliczności te nie stanowiły przeszkody nie do przezwyciężenia. NSA uchylił postanowienie WSA, przywracając termin i uznając, że choroba skarżącego mogła świadczyć o braku winy w niedochowaniu terminu.

Skarżący J. K. i Z. K. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego. WSA wezwał ich do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu sądowego. Pomimo uiszczenia wpisu, braki formalne nie zostały uzupełnione w terminie, co skutkowało odrzuceniem skargi przez WSA. Skarżący wystąpili z wnioskiem o przywrócenie terminu, wskazując na nagłą chorobę nowotworową skarżącego (guz nerki, amputacja, zwolnienie lekarskie, renta) oraz opiekę nad chorym synem jako przyczyny uchybienia terminowi. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając, że te okoliczności nie stanowiły przeszkody nie do przezwyciężenia i nie świadczyły o braku winy. NSA, rozpoznając zażalenie, uchylił postanowienie WSA. Sąd kasacyjny podkreślił, że intencją instytucji przywrócenia terminu jest umożliwienie stronie obrony praw, gdy negatywne skutki nastąpiły bez jej winy. NSA uznał, że choroba onkologiczna skarżącego, choć nie nagła, mogła powodować trudności w codziennym funkcjonowaniu i świadczyć o braku winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W związku z tym NSA przywrócił termin do uzupełnienia braków formalnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, choroba strony, która powoduje trudności w codziennym funkcjonowaniu, może świadczyć o braku winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, co uzasadnia przywrócenie terminu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu. Choroba onkologiczna skarżącego, powodująca trudności w funkcjonowaniu, mogła być przesłanką braku winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis regulujący możliwość przywrócenia terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Choroba skarżącego (nowotwór nerki, leczenie onkologiczne) jako przyczyna uchybienia terminowi. Konieczność sprawowania opieki nad chorym synem jako czynnik utrudniający. Działanie pod wpływem silnego zdenerwowania i stanów lękowych.

Odrzucone argumenty

Argumenty WSA, że choroba i opieka nad synem nie stanowiły przeszkody nie do przezwyciężenia. Argumenty WSA, że stany lękowe nie uzasadniają braku winy.

Godne uwagi sformułowania

Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Wbrew twierdzeniu Sądu I instancji, w okolicznościach niniejszej sprawy, podanie jako przyczyny uchybienia terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi choroby skarżącego i jego syna mogą świadczyć o wystąpieniu przesłanki przywrócenia terminu, jaką jest brak winy w niedochowaniu terminu.

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym z powodu choroby strony, nawet jeśli nie była ona nagła, ale powodowała trudności w funkcjonowaniu."

Ograniczenia: Każda sprawa o przywrócenie terminu jest oceniana indywidualnie pod kątem wykazania braku winy i dołożenia szczególnej staranności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia przesłanki przywrócenia terminu procesowego, uwzględniając stan zdrowia strony. Jest to istotne dla praktyków prawa procesowego.

Choroba nowotworowa usprawiedliwieniem dla spóźnienia w sądzie? NSA przywraca termin.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1238/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-12-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-11-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II SA/Sz 689/15 - Postanowienie WSA w Szczecinie z 2015-07-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przywrócono termin
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 86 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. i Z. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 września 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 689/15 odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi J. K. i Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przywrócić termin do uzupełnienia braków formalnych skargi
Uzasadnienie
J. K. i Z. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Zarządzeniem z dnia 3 czerwca 2015 r. Sąd wezwał skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 500 zł oraz do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dwóch odpisów skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych oraz odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego zostały doręczone każdemu ze skarżących w dniu 12 czerwca 2015 r. W dniu 17 czerwca 2015 r. w imieniu każdego ze skarżących został uiszczony należny wpis sądowy w kwocie po 500 zł.
W związku z okolicznością, iż braki formalne skargi nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie Sąd, postanowieniem z dnia 31 lipca 2015 r. odrzucił skargę J. K. i Z. K.
Pismem z dnia 16 sierpnia 2015 r. skarżący zwrócili się do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dwóch odpisów skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że do uchybienia terminu doszło w wyniku nagłej i niespodziewanej choroby skarżącego, tj. ujawnionego podczas badania guza nerki prawej. Podkreślono, że w gospodarstwie domowym sprawami dotyczącymi nieruchomości zajmuje się skarżący, zaś skarżąca zajmuje się domem i chorym synem. W dniach od 23 listopada 2014 r. do 3 grudnia 2014 r. skarżący przebywał w Wojewódzkim Szpitalu Podkarpackim w K., gdzie z powodu guza amputowano mu prawą nerkę. Po wyjściu ze szpitala przebywał na zwolnieniu lekarskim (180 dni), a następnie przyznano mu rentę. Obecnie pozostaje pod stałą opieką Poradni Onkologicznej i czeka go leczenie z powodu podejrzeń pojawiających się plamek na nerce lewej. Z uwagi na powyższe, zdaniem skarżących, należy przyjąć, że niemożność działania trwa nadal. Skarżący oświadczył, że przebywając na zwolnieniu lekarskim doznaje głębokich nasileń choroby, tak że nie jest w stanie wykonywać jakichkolwiek czynności zawodowych. Zdarza się, że działa pod wpływem silnego zdenerwowania, czego dowodzi uiszczenie wpisu w podwójnej wysokości.
W dniach 14 czerwca - 20 czerwca 2015 r. odczuwał zwiększony niepokój i stany lękowe z powodu wyniku badania. Będąc na zwolnieniu lekarskim pozostaje pod działaniem zwiększonych dawek łagodzących ból, co utrudnia kontakt z członkami rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 21 września 2015 r., na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), - dalej p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że nie można uznać, iż występujące dolegliwości zdrowotne skarżącego, jak i podział obowiązków pomiędzy małżonkami, w tym sprawowanie opieki przez skarżącą nad chorym synem, stanowiły niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę do uzupełnienia braków formalnych skargi w wymaganym terminie.
Również twierdzenia o działaniu pod wpływem silnego zdenerwowania i niepokoju, czy występowania stanów lękowych w dniach 14 czerwca - 20 czerwca
2015 r. zdaniem Sądu nie uzasadniają braku winy skarżących.
Sąd odnosząc się do okoliczności związanych z koniecznością sprawowania opieki skarżącej nad chorym synem stwierdził, że także i ten fakt nie może świadczyć o niezawinionym uchybieniu terminu. Skarżący bowiem nie wykazali, aby J. K. była jedyną osobą, która mogła sprawować opiekę nad chorym członkiem rodziny i że opieka ta wymagała całodobowej jej obecności przy chorej osobie.
Pismem z dnia 14 października 2015 r. J. i Z. K. wnieśli zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 21 września 2015 r. wnosząc o jego uchylenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu.
Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać, że dołożyła szczególnej staranności by podjąć czynność procesową. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Literatura i orzecznictwo do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. Przywrócenie nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
Należy podkreślić, że Sąd I instancji błędnie przyjął, że powołane przez skarżących powody nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Wbrew twierdzeniu Sądu I instancji, w okolicznościach niniejszej sprawy, podanie jako przyczyny uchybienia terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi choroby skarżącego i jego syna mogą świadczyć o wystąpieniu przesłanki przywrócenia terminu, jaką jest brak winy w niedochowaniu terminu. We wniosku o przywrócenie terminu Z. K. oświadczył, że od listopada 2014 r. leczy się onkologicznie. Oznacza to, że wprawdzie choroba nie była nagła ale powodująca trudności w funkcjonowaniu skarżących na co dzień, co mogło świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 2 odpisów skargi.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 oraz art. 86 § 1 orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI