II OZ 1232/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-15
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocyzażalenieniedopuszczalnośćsąd administracyjnypostanowienieNSAWSAreferendarz sądowypostępowanie wpadkowe

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie D. K. i odrzucił zażalenie D. K. jako niedopuszczalne w sprawie dotyczącej odmowy przyznania prawa pomocy.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie WSA odrzucające zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy. NSA uznał, że zażalenie D. K. na postanowienie WSA odrzucające jej zażalenie było niedopuszczalne, ponieważ postanowienia WSA w przedmiocie prawa pomocy po sprzeciwie od orzeczenia referendarza są prawomocne i nie przysługują od nich środki odwoławcze. Zażalenie D. K. zostało odrzucone jako niedopuszczalne, ponieważ nie była ona stroną postępowania, którego dotyczyło postanowienie WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenia D. K. oraz D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2025 r., które odrzuciło zażalenie D. K. na postanowienie WSA z dnia 11 marca 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy. NSA uznał, że postanowienia WSA zapadłe po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego w przedmiocie prawa pomocy są prawomocne i nie przysługują od nich środki odwoławcze, w tym zażalenie. W związku z tym, zażalenie D. K. na postanowienie WSA odrzucające jej zażalenie zostało oddalone. Natomiast zażalenie D. K. zostało odrzucone jako niedopuszczalne, ponieważ nie była ona stroną postępowania, którego dotyczyło postanowienie WSA z dnia 12 czerwca 2025 r., a jedynie D. K. była jego adresatem. NSA orzekł na podstawie odpowiednich przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie do NSA nie przysługuje w takiej sytuacji, ponieważ postanowienia WSA w przedmiocie prawa pomocy, zapadłe po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego, są prawomocne i nie przysługują od nich środki odwoławcze.

Uzasadnienie

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu nadanym nowelizacją z 2015 r., nie przewiduje środków odwoławczych od orzeczeń WSA zapadłych po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego. Takie orzeczenia stają się prawomocne z chwilą ich wydania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 194 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 260

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 168 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienia WSA w przedmiocie prawa pomocy, zapadłe po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego, są prawomocne i nie przysługują od nich środki odwoławcze. Zażalenie wniesione przez osobę niebędącą stroną postępowania jest niedopuszczalne.

Godne uwagi sformułowania

Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia.

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku możliwości zaskarżenia postanowień WSA w przedmiocie prawa pomocy po sprzeciwie od orzeczenia referendarza oraz niedopuszczalności zażalenia wniesionego przez osobę niebędącą stroną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w sprawach o prawo pomocy w sądach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy specyficznych kwestii związanych z prawem pomocy w sądach administracyjnych, co czyni ją interesującą głównie dla prawników procesualistów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1232/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 178
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 15 września 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 15 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. oraz D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 476/24 o odrzuceniu zażalenia D. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 476/24 utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 29 listopada 2024 r. o odmowie D. K. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2024 r. nr 266/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1) oddalić zażalenie D. K.; 2) odrzucić zażalenie D. K..
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 476/24, Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie odrzucił zażalenie D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2025 r. utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 476/24 odmawiające D. K. przyznania prawa pomocy.
Zażalenie na ww. postanowienie wnieśli D. K. oraz D. K..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", zażalenie do NSA przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Ustawodawca, w powołanej wyżej ustawie w brzmieniu nadanym nowelizacją, która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r., nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 p.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 p.p.s.a.
A zatem wniesione w niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie Sądu I instancji utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy jest niedopuszczalne. W tych warunkach istniały podstawy do zastosowania przez Sąd I instancji art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., a tym samym odrzucenia zażalenia D. K. na ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2025 r.
W tych względów zażalenie wniesione przez D. K. na postanowienie o odrzuceniu jej zażalenia podlegało oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Odnośnie do zażalenia wniesionego przez D. K. wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. D. K. nie był adresatem postanowienia z dnia 12 czerwca 2025 r., była nią wyłącznie D. K.. Ww. postanowienie zapadło w postępowaniu wpadkowym wywołanym zażaleniem D. K. i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tej osoby.
Dlatego zażalenie D. K. na postanowienie Sądu I instancji z dnia 12 czerwca 2025 r. o odrzuceniu zażalenia D. K. podlegało odrzuceniu przez Naczelny Sąd Administracyjny jako niedopuszczalne.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. jak w pkt 1 postanowienia. W pkt 2 postanowienia orzeczono na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI