II OZ 1232/17

Naczelny Sąd Administracyjny2017-10-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
przywrócenie terminudoręczeniedomownikwpis sądowyskargapostanowieniesądy administracyjneNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające skargę z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego, uznając, że doręczenie pisma dorosłemu domownikowi jest skuteczne, a późniejsze przekazanie pisma przez domownika nie wpływa na bieg terminu.

Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, twierdząc, że dowiedział się o wezwaniu do zapłaty z opóźnieniem, ponieważ jego domownik odebrał przesyłkę i przekazał mu ją później. WSA odrzucił wniosek, uznając doręczenie dorosłemu domownikowi za skuteczne i obciążając skarżącego konsekwencjami niedochowania przez domownika należytej staranności. NSA utrzymał to postanowienie w mocy, podkreślając, że termin należy liczyć od daty doręczenia pisma dorosłemu domownikowi.

Sprawa dotyczyła zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, które oddaliło jego wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Skarga została pierwotnie odrzucona przez WSA z powodu nieuiszczenia wymaganego wpisu. Skarżący argumentował, że dowiedział się o wezwaniu do zapłaty wpisu z opóźnieniem, ponieważ jego domownik odebrał przesyłkę, ale przekazał mu ją dopiero po upływie terminu. WSA uznał, że doręczenie pisma dorosłemu domownikowi jest skuteczne i stanowi fikcję prawną doręczenia samemu adresatowi. Sąd podkreślił, że niedochowanie należytej staranności przez domownika obciąża stronę, a późniejsze przekazanie pisma przez domownika nie ma wpływu na bieg terminów. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie. NSA wskazał, że kluczowe jest ustalenie braku winy strony w uchybieniu terminu, a okoliczności przedstawione przez skarżącego nie uprawdopodobniły takiego braku. Sąd podkreślił, że termin do uiszczenia wpisu powinien być liczony od daty doręczenia wezwania potwierdzonej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, a fakt późniejszego przekazania pisma przez domownika nie ma znaczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie pisma dorosłemu domownikowi jest skuteczne, a późniejsze przekazanie pisma przez domownika nie ma wpływu na bieg terminów procesowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że doręczenie pisma dorosłemu domownikowi jest równoznaczne z doręczeniem samemu adresatowi. Niedochowanie należytej staranności przez domownika obciąża stronę, a okoliczności przedstawione przez skarżącego nie uprawdopodobniły braku jego winy w uchybieniu terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Za przeszkodę nie do przezwyciężenia nie można uznać samej tylko okoliczności odebrania przesyłki przez dorosłego domownika i podnoszonej przez skarżącego okoliczności nieprzekazania mu tej przesyłki w dniu odbioru a dopiero później. Niedochowanie należytej staranności przez domownika obciąża stronę.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 220 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 72 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Doręczenie dokonane w trybie doręczenia zastępczego (np. przez dorosłego domownika) uznaje się za równoznaczne z doręczeniem korespondencji samemu adresatowi.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie pisma dorosłemu domownikowi jest skuteczne i stanowi fikcję prawną doręczenia samemu adresatowi. Niedochowanie należytej staranności przez domownika obciąża stronę skarżącą. Termin do dokonania czynności procesowej należy liczyć od daty doręczenia pisma, a nie od daty jego faktycznego przekazania adresatowi przez domownika.

Odrzucone argumenty

Opóźnione przekazanie pisma przez domownika stanowiło przeszkodę nie do przezwyciężenia uniemożliwiającą terminowe uiszczenie wpisu.

Godne uwagi sformułowania

za przeszkodę nie do przezwyciężenia nie można uznać samej tylko okoliczności odebrania skierowanej do skarżącego przesyłki zawierającej odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego przez dorosłego domownika i podnoszonej przez skarżącego okoliczności nie przekazania mu tej przesyłki w dniu odbioru a dopiero w dniu 15 października 2016 r. Doręczenie dokonane w takim trybie uznaje się za równoznaczne z doręczeniem korespondencji samemu adresatowi. Podjęcie się odbioru korespondencji przez domownika adresata, nakłada na niego obowiązek należytego zadbania o interesy adresata ale niedochowanie należytej staranności przez taką osobę nie stanowi okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu. To bowiem strona ponosi konsekwencje jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności pod wskazanym adresem.

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności doręczenia przez domownika i skutków niedochowania przez niego należytej staranności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia pisma procesowego przez domownika i wniosku o przywrócenie terminu. Nie dotyczy ogólnych zasad doręczania pism.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące doręczeń i przywracania terminów, które są kluczowe dla praktyki prawniczej, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo złożony.

Doręczenie przez domownika: kiedy późniejsze przekazanie pisma może kosztować Cię sprawę?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1232/17 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2017-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-10-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II SA/Gd 538/16 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2016-10-31
II OZ 1487/16 - Postanowienie NSA z 2017-01-25
II OZ 386/17 - Postanowienie NSA z 2017-04-12
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 86 PAR 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 20 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 538/16 oddalające wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a.) odrzucił skargę M. K. na postanowienie Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku
z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...].
W dniu 16 listopada 2016 r. skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi podnosząc, że uchybił terminowi do jego uiszczenia, gdyż przesyłka zawierająca odpis wezwania do uiszczenia wpisu sądowego została mu przekazana przez domownika, który odebrał ją od doręczyciela, dopiero w dniu 15 października 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 23 lutego 2017 r., na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. oddalił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że za przeszkodę nie do przezwyciężenia nie można uznać samej tylko okoliczności odebrania skierowanej do skarżącego przesyłki zawierającej odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego przez dorosłego domownika i podnoszonej przez skarżącego okoliczności nie przekazania mu tej przesyłki w dniu odbioru a dopiero w dniu 15 października 2016 r. Przesyłka zawierająca odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi została przekazana skarżącemu na adres wskazany przez niego w skardze i pod tym adresem została odebrana przez dorosłego domownika – W. K. Przepis art. 72 § 1 p.p.s.a. wskazuje na jedną z form tzw. doręczenia zastępczego, kiedy to przesyłka nie zostaje doręczona bezpośrednio do rąk adresata ale umożliwia przyjęcie fikcji prawnej, że takie doręczenie nastąpiło. Doręczenie dokonane w takim trybie uznaje się za równoznaczne z doręczeniem korespondencji samemu adresatowi. Podjęcie się odbioru korespondencji przez domownika adresata, nakłada na niego obowiązek należytego zadbania o interesy adresata ale niedochowanie należytej staranności przez taką osobę nie stanowi okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu. To bowiem strona ponosi konsekwencje jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności pod wskazanym adresem
Zdaniem Sądu skarżący nie wskazał żadnych obiektywnych okoliczności uniemożliwiających domownikowi zawiadomienie go o odebranej korespondencji, jak i powstałych po jego stronie okoliczności uniemożliwiających mu odebranie od domownika korespondencji. Skoro dorosły domownik niezwłocznie nie zawiadomił skarżącego o korespondencji, to znaczy, że dopuścił się zawinionego działania, a to w konsekwencji obciąża skarżącego. Zaniedbania w tym zakresie wykluczają przyjęcie, że skarżący uchybił terminowi bez swojej winy.
Pismem z dnia 9 marca 2017 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 23 lutego 2017 r. wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy.
Badając przesłankę braku winy w uchybieniu terminu, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd I instancji oddalił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Okoliczności przedstawione przez skarżącego we wniosku nie uprawdopodabniają braku jego winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego i zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jednocześnie należy podkreślić, że zasadnie Sąd uznał, za datę doręczenia stronie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego dzień 4 października 2016 r., tj. dzień odebrania przesyłki przez dorosłego domownika. Natomiast fakt przekazania tej przesyłki w późniejszym okresie adresatowi przez domownika nie ma znaczenia w sprawie, ponieważ termin do wniesienia skargi powinien być liczony od daty doręczenia wezwania potwierdzony na jego zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI