II OZ 1231/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-15
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocyzażalenieniedopuszczalnośćsąd administracyjnypostanowieniereferendarz sądowyNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie K. P. i odrzucił zażalenie R. P. na postanowienie WSA odrzucające zażalenie na zarządzenie referendarza o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie K. P. na postanowienie utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. K. P. oraz R. P. wnieśli zażalenie na to postanowienie. NSA uznał, że zażalenie na postanowienie WSA dotyczące wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalne, ponieważ takie postanowienia są prawomocne z chwilą wydania. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie K. P. i odrzucił zażalenie R. P. jako niedopuszczalne, ponieważ nie był on stroną postępowania.

Sprawa dotyczyła zażalenia K. P. oraz R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło zażalenie K. P. na wcześniejsze postanowienie WSA utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego. Zarządzenie referendarza dotyczyło pozostawienia bez rozpoznania wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym. Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, środki odwoławcze od orzeczeń WSA zapadłych po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego nie przysługują, a orzeczenia te stają się prawomocne z chwilą ich wydania. W związku z tym, zażalenie K. P. na postanowienie o odrzuceniu jej zażalenia było niedopuszczalne i podlegało oddaleniu. Odnośnie do zażalenia R. P., NSA stwierdził, że zostało ono wniesione przez osobę niebędącą stroną postępowania, ponieważ postanowienie dotyczyło wyłącznie K. P. Z tego względu zażalenie R. P. zostało odrzucone jako niedopuszczalne. Ostatecznie NSA oddalił zażalenie K. P. i odrzucił zażalenie R. P.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie na takie postanowienie jest niedopuszczalne, ponieważ postanowienia WSA dotyczące wniosków o przyznanie prawa pomocy, zapadłe po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego, są prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich środki odwoławcze.

Uzasadnienie

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje środków odwoławczych od orzeczeń WSA, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego. W takich przypadkach WSA działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza, a jego orzeczenia stają się prawomocne z chwilą wydania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 178

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewidziano odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 194 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zażalenie do NSA przysługuje na postanowienia WSA, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a.

p.p.s.a. art. 260

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nowelizacja, która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r., nie przewidziała środków odwoławczych od orzeczeń WSA, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego.

p.p.s.a. art. 168 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenia WSA stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na postanowienie WSA odrzucające zażalenie na zarządzenie referendarza o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalne. R. P. nie był stroną postępowania, na które dotyczyło postanowienie WSA, co czyni jego zażalenie niedopuszczalnym.

Godne uwagi sformułowania

nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność zażaleń na postanowienia WSA dotyczące prawa pomocy oraz możliwość odrzucenia zażalenia wniesionego przez osobę niebędącą stroną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury związanej z prawem pomocy i kolejnością orzekania referendarza i sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy i dopuszczalnością środków odwoławczych, co jest istotne dla praktyków prawa, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1231/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 178
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 15 września 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 15 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. oraz R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 475/24 o odrzuceniu zażalenia K. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 475/24 utrzymującego w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 14 stycznia 2025 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2024 r. nr 266/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1) oddalić zażalenie K. P.; 2) odrzucić zażalenie R. P..
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 475/24, Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie odrzucił zażalenie K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 12 maja 2025 r. utrzymujące w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 475/24 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy.
Zażalenie na ww. postanowienie wnieśli K. P. oraz R. P..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", zażalenie do NSA przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Ustawodawca, w powołanej wyżej ustawie w brzmieniu nadanym nowelizacją, która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r., nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 p.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 p.p.s.a.
A zatem wniesione w niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie Sądu I instancji utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalne. W tych warunkach istniały podstawy do zastosowania przez Sąd I instancji art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., a tym samym odrzucenia zażalenia K. P. na ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 12 maja 2025 r.
W tych względów zażalenie wniesione przez K. P. na postanowienie o odrzuceniu jej zażalenia podlegało oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Odnośnie do zażalenia wniesionego przez R. P. wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. R. P. nie był adresatem postanowienia z dnia 12 czerwca 2025 r., była nią wyłącznie K. P.. Ww. postanowienie zapadło w postępowaniu wpadkowym wywołanym zażaleniem K. P. i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tej osoby.
Dlatego zażalenie R. P. na postanowienie Sądu I instancji z dnia 12 czerwca 2025 r. o odrzuceniu zażalenia K. P. podlegało odrzuceniu przez Naczelny Sąd Administracyjny jako niedopuszczalne.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. jak w pkt 1 postanowienia. W pkt 2 postanowienia orzeczono na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI