II OZ 1220/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-11-17
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysądy administracyjnewpis sądowyzażaleniepostanowienieNSAWSAkontrola orzecznictwasytuacja majątkowa

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Rzeszowie, które przyznało prawo pomocy w ograniczonym zakresie w sprawie o nakaz rozbiórki.

Skarżący E. J. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Rzeszowie, które przyznało mu prawo pomocy jedynie w 4/5 części w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego, odmawiając całkowitego zwolnienia. WSA uzasadnił to tym, że skarżący posiada stałe dochody i ponosi wydatki, które nie są konieczne (np. remont mieszkania). NSA uznał, że choć argumentacja WSA dotycząca wydatków koniecznych mogła być nietrafna, to samo rozstrzygnięcie było prawidłowe, biorąc pod uwagę dochody skarżącego i jego żony.

Przedmiotem sprawy było zażalenie E. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, które przyznało mu prawo pomocy jedynie w zakresie częściowym (zwolnienie od 4/5 wpisu sądowego), odmawiając całkowitego zwolnienia. WSA argumentował, że skarżący posiada stałe dochody (świadczenie przedemerytalne, renta, dochody z działalności gospodarczej żony) oraz ponosi wydatki, które nie są konieczne, takie jak remont mieszkania czy raty kredytu na samochód. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, uznał je za bezzasadne. Sąd podkreślił, że prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów, a w zakresie częściowym – gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów. NSA stwierdził, że choć argumentacja WSA dotycząca wydatków koniecznych mogła być nieprecyzyjna, to samo rozstrzygnięcie było prawidłowe. Sąd zwrócił uwagę na stałe dochody skarżącego i jego żony, a także na fakt, że działalność gospodarcza żony, mimo że przynosiła „minimalne dochody”, nadal generowała pewne środki. NSA uznał, że te dochody wpływają na ocenę sytuacji majątkowej skarżącego w kontekście przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie, utrzymując w mocy postanowienie WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wydatki te niekoniecznie muszą być uznane za wydatki konieczne, a ich ponoszenie może świadczyć o posiadaniu środków na ich finansowanie. Jednakże, ocena ta powinna być poprzedzona szczegółową analizą i nie można z góry zakładać, że nie są to wydatki konieczne, chyba że dotyczą dóbr luksusowych.

Uzasadnienie

Sąd I instancji uznał, że wydatki na remont mieszkania i raty kredytu na samochód nie są wydatkami koniecznymi. NSA stwierdził, że choć ta argumentacja mogła być nietrafna, to samo rozstrzygnięcie było prawidłowe, ponieważ skarżący posiadał stałe dochody.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów) i częściowym (brak możliwości poniesienia pełnych kosztów).

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA na podstawie przepisów o postępowaniu.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 255

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nakazuje sądowi badanie rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dochody skarżącego i jego żony są wystarczające, aby odmówić prawa pomocy w zakresie całkowitym. Działalność gospodarcza żony, mimo niskich dochodów, wpływa na ocenę sytuacji majątkowej.

Odrzucone argumenty

Wydatki na remont mieszkania i raty kredytu na samochód nie są wydatkami koniecznymi. Sytuacja majątkowa skarżącego uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie.

Godne uwagi sformułowania

Sąd winien zbadać m. in. rzeczywisty stan majątkowy i możliwości płatnicze wnioskodawcy. Trudno z góry przyjąć, iż wydatki związane np. z remontami, czy spłatą kredytu, nie należą do wydatków koniecznych.

Skład orzekający

Otylia Wierzbicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, ocena sytuacji majątkowej wnioskodawcy, znaczenie dochodów z działalności gospodarczej żony."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i oceny dowodów przez sąd.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu prawa pomocy, który jest istotny dla wielu stron postępowań sądowych, choć nie zawiera przełomowych zagadnień prawnych.

Czy remont mieszkania pozbawi Cię prawa do pomocy sądowej? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1220/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-11-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Otylia Wierzbicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Prawo pomocy
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA - Otylia Wierzbicka po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Rz 221/06 którym: 1) zwolniono skarżącego od wpisu należnego od skargi w 4/5 części, 2) odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi E.J. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 30 grudnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Rz 221/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu wniosku E. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu w 4/5 części, w pozostałym zakresie, wniosek oddalił. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał m. in., iż zgodnie z art. 246 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przedłożonych przez skarżącego dokumentów wynika, że posiada on stałe źródło dochodu, utrzymując się wraz z żoną i córką ze świadczenia przedemerytalnego w wysokości 1045 zł i renty w wysokości 579 zł oraz z prowadzonej przez żonę działalności gospodarczej. Działalność ta w roku 2004 przyniosła dochód w wysokości 2.904,67 zł (tj. przeciętnie ok. 242,06 zł miesięcznie), w roku 2005 – 3.597,83 zł (ok. 299,82 zł). Ponadto z oświadczenia wynika, że łączne wydatki wynoszą ok. 1.000,00 zł (utrzymanie domu, żywność, lekarstwa). Sąd oceniając sytuację majątkową wnioskodawcy, dopatrzył się, iż ten przeznacza stosunkowo wysokie kwoty na cele związane z remontem mieszkania, które następnie odlicza od podatku. Z odpisów zeznań podatkowych wynika, że w roku 2004 wydatki na cele mieszkaniowe wyniosły 15.760,00 zł, a w 2005 r. – 2.210,00 zł.
Sąd następnie wskazał, że wydatki wskazywane przez skarżącego w niniejszej sprawie – poza związanymi z utrzymaniem domu, wyżywieniem, wykupem lekarstw – nie należą do kategorii wydatków koniecznych. Ani bowiem raty kredytu zaciągniętego na remont samochodu, ani tym bardziej wydatki na cele remontowe mieszkania, nie mają takich cech, świadczą jedynie o tym, że osoba, która je ponosi posiada odpowiednie środki na ich finansowanie.
W rezultacie Sąd uznał, iż sytuacja majątkowa nie jest na tyle zła, by uzasadniała przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże z uwagi na wysokość wpisu sądowego - 500,00 zł, Sąd uznał, że zapłata wpisu w pełnej wysokości, oznaczałaby poniesienie uszczerbku utrzymania dla skarżącego i jego rodziny, tym bardziej, że skarżący ponosi jeszcze koszty w sprawie II SA/Rz 222/06, która pozostaje w związku z przedmiotową sprawą.
Dlatego też Sad postanowił zwolnić E. J. od obowiązku uiszczenia wpisu należnego od skargi w 4/5 części, w pozostałym zakresie wniosek oddalił.
W zażaleniu na powyższe postanowienie, wniesionym przez E. J. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podtrzymał on wszystkie swoje wcześniejsze oświadczenia co do sytuacji majątkowej i zdrowotnej dodając, iż nie ma żadnych oszczędności, a opłacenie wpisu od skargi spowoduje duży uszczerbek w utrzymaniu. Co do remontu mieszkania, był on możliwy w poprzednich latach, dzięki oszczędnościom pochodzącym z prowadzonej przez żonę działalności gospodarczej. Obecnie działalność ta nie jest już prowadzona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
W rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że zachodzą przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie skarżącego od wpisu od skargi w 4/5 części. Oznacza to, że skarżący będzie miał obowiązek uiszczenia kwoty 100 zł tytułem wpisu od przedmiotowej skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji dokonał prawidłowej analizy wniosku skarżącego. Dokonana ocena sytuacji majątkowej wnioskodawcy, uzasadniała podjęcie kwestionowanego przez skarżącego rozstrzygnięcia.
Twierdzenia Sądu I instancji, iż kredyty zaciągnięte na remont samochodu, czy wydatki związane z remontem mieszkania, nie należą do kategorii wydatków koniecznych, a świadczą jedynie o tym, że osoba która je ponosi posiada odpowiednie środki na ich finansowanie, nie można jednak zaakceptować. Jak wynika bowiem z art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd winien zbadać m. in. rzeczywisty stan majątkowy i możliwości płatnicze wnioskodawcy. Trudno z góry przyjąć, iż wydatki związane np. z remontami, czy spłatą kredytu, nie należą do wydatków koniecznych. Ewentualnie, takie stwierdzenie, powinno być poprzedzone szczegółową analizą i mogłoby być uzasadnione, gdyby te wydatki dotyczyły np. dóbr luksusowych.
Jednakże, mimo nietrafności omawianej wyżej argumentacji Sądu I instancji w kwestii wydatków koniecznych, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż samo rozstrzygnięcie jest prawidłowe.
Skarżący w zażaleniu podnosi m. in., iż nie posiada oszczędności, a żona w chwili obecnej nie prowadzi działalności gospodarczej. W ocenie Sądu jednak te argumenty nie zasługują na uwzględnienie.
Należy bowiem zwrócić uwagę, że skarżący i jego żona – o czym wyżej była mowa – posiadają stałe dochody z tytułu świadczenia przedemerytalnego i renty. Ponadto, jak wynika z wcześniejszego oświadczenia skarżącego (pismo z dnia 14 kwietnia 2006 r.) żona skarżącego prowadziła bar małej gastronomii w sezonie letnim – do dnia 30 września 2006 r. Skarżący oświadczył, że działalność ta przynosi "minimalne dochody", nie określił jednak jakie. Natomiast z nadesłanych odpisów zeznań podatkowych za ostatnie 2 lata wynika, że działalność ta przynosi dochody, co prawda niezbyt duże, jednak z całą pewnością mające wpływ na ocenę sytuacji majątkowej skarżącego w kontekście przyznania bądź odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Podsumowując, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, prawa nie narusza i brak jest podstaw do uwzględnienia zażalenia E. J. na to orzeczenie.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.
MSB

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI