II OZ 122/24

II OZ 122/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2548/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-01-18
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 61 par. 3, art. 184, art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. C. i A. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2548/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. C. i A. L. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 3 lipca 2023 r., nr 118/SPEC/2023 w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
G. C. i A. L. (dalej jako skarżący) w skardze do WSA w Warszawie na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 3 lipca 2023 r., nr 118/SPEC/2023 umarzającą postępowanie w części, uchylającą w części i w tym zakresie orzekającą co do istoty sprawy, zaś w pozostałej części utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 5 września 2018 r., nr 157/2018 o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pod nazwą: Budowa gminnej drogi publicznej: ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] projektowanej na działkach nr ew. [...], [...] (po podziale działki nr ew. [...]). [...] (po podziale działki nr ew. [...]), [...] z obrębu [...] w dzielnicy W. [...]", wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając wniosek wskazali, że wykonanie tej decyzji godzi w ich własność i spowoduje szkodę i trudne do odwrócenia skutki, które w żaden sposób nie zostaną zrekompensowane wypłatą odszkodowania. Nieruchomość skarżących jest oazą spokoju, na które pracowali i oszczędzali całe zawodowe życie. Dołożyli wiele wysiłków by wybrać to miejsce jako miejsce na całe życie. Podkreślili, że zakup i zabudowa działki wymagały ogromnych nakładów pieniężnych, w tym pochodzących z kredytów, które trzeba było spłacać. Jest to inwestycja całego ich życia bowiem wiedzą, że drugiej takiej już nie zrealizują z uwagi na bardzo wysokie koszty. Podkreślili negatywny wpływ działań organu na ich stan psychiczny. Nieruchomość została wybrana w miejscu spokojnym, cichym i całkowicie przemyślanym. Zamysłem skarżących było mieszkać daleko od zgiełku miasta, a jednocześnie niedaleko, tak by dojazd do ośrodka zawodowego i centrum miasta odbywał się w "kilka" minut. Dokonując inwestycji i budując dom otrzymali wszelkie zezwolenia, a organy odpowiedzialne znały plany usytuowania nieruchomości, tym samym nie mogą przyjąć do wiadomości, iż ich tereny muszą i są im odbierane za wypłatą odszkodowania, by inwestor mógł wybudować drogę ich kosztem. Wypłata odszkodowania za "zabranie" kawałka nieruchomości jest niewspółmiernie niska biorąc pod uwagę, iż skarżący poczynili swoją inwestycję w nieruchomość w oparciu o środki znacznie wyższe (gromadzone znacznym wysiłkiem pracy) by mieć swoją oazę spokoju i życia taką jak chcą i w wybranym przez siebie miejscu.
Postanowieniem z 18 grudnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2548/23 na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Sąd mając na uwadze przesłanki wstrzymania wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a. ich rozumienie i konieczność ich właściwego uzasadnienia przez wnioskodawcę w złożonym przez niego wniosku o wstrzymanie wykonania, zauważył, że będące przedmiotem zaskarżenia decyzje organów administracji zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Wskazany akt normatywny posiada szczególny charakter, ponieważ jego celem było stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Specyficzne uregulowania specustawy znajdują swój wyraz m. in w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowania nimi przez inwestora na cele budowy drogi, jak również przez obowiązek rozpatrzenia środków odwoławczych i skargi w określonych w specustawie terminach. Pomimo szczególnego charakteru specustawy, możliwym jest żądanie wstrzymania wykonania decyzji wydanej w oparciu o jej przepisy. Sądy administracyjne są jednak zgodne, że regulacje zawarte w specustawie istotnie ograniczają możliwość udzielenia ochrony tymczasowej z uwagi na konieczność bardziej restrykcyjnej oceny sytuacji wnioskodawcy w takim przypadku. Wstrzymanie wykonania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej stanowi bowiem zasadniczo zawsze istotne zaburzenie drogowego procesu inwestycyjnego, naruszające w sposób rażący interes społeczny i gospodarczy, które przemawiają za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięć przewidzianych specustawą (por. postanowienie NSA z 19 lipca 2017 r. sygn. II OZ 747/17; postanowienie NSA z 18 grudnia 2014 r. sygn. II OZ 1356/14; postanowienie NSA z 31 stycznia 2013 r. sygn. II OZ 42/13). Niewątpliwie specustawa przyznała prymat interesowi społecznemu i gospodarczemu nad słusznym interesem strony z uwagi na konieczność zapewnienia szybkiej i skutecznej budowy dróg publicznych (por. postanowienie NSA z 5 kwietnia 2016 r. sygn. II OSK 614/16). Determinuje to uznanie, że rozwiązania przyjęte w specustawie nakazują przyjmowanie zawężającej wykładni przesłanek wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., powodującej, że udzielenie wnioskodawcy ochrony tymczasowej powinno nastąpić tylko w sytuacjach niebudzących wątpliwości, a przy tym bezwzględnie koniecznych z uwagi na ochronę zagrożonego interesu prywatnego.
Sąd uznał, że sytuacja taka w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła. Stwierdził, ze wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m. st. Warszawy, choć wiązać się będzie z wywłaszczeniem części nieruchomości skarżących, to stanowi to skutek dopuszczony przez ustawodawcę jako konieczny do realizacji inwestycji drogowych dla dobra publicznego. Szkoda ta, co istotne, jest rekompensowana właścicielowi nieruchomości wywłaszczanej poprzez instytucję odszkodowania, co powoduje, że pozbawienie części nieruchomości, będących współwłasnością skarżących, jak również wyłączną własnością skarżącej, nie uzasadnia objęcia ich ochroną tymczasową w świetle prawnie określonych granic stosowania art. 61 § 3 P.p.s.a.
Sąd zaakceptował i uznał za własne stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że w wywłaszczeniu nieruchomości przejmowanej pod realizację drogi co do zasady nie można upatrywać negatywnych skutków lub niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody (por. postanowienie NSA z 4 grudnia 2019 r. sygn. II OSK 3648/19; postanowienie NSA z 14 września 2018 r. sygn. II OSK 2290/18). Sąd zauważył, że w myśl art. 12 ust. 4b specustawy, decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.
Sąd uznał, że zaistnienie wskutek wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia uciążliwości dla skarżących oraz utraty przez nich spokojnego miejsca do życia z dala od centrum metropolii, na poszukiwanie którego poświęcili swój czas jak i wysiłki zarobkowe, również - z uwagi na specjalne uregulowanie ustawowe dotyczące realizacji inwestycji drogowych - nie przemawia za udzieleniem im ochrony tymczasowej.
Skarżący wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. Zarzucili mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj: art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy istnieje niebezpieczeństwo, ze wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki, ponieważ wykonanie zaskarżonej decyzji będzie polegało na zrealizowaniu inwestycji drogowej na części nieruchomości Skarżących, co spowoduje nieodwracalne skutki.
Wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżących kwestionuje stanowisko Sądu, że za wstrzymaniem nie przemawiają związane z wykonaniem zaskarżonej decyzji uciążliwości dla skarżących oraz utrata przez nich spokojnego miejsca do życia z dala od centrum metropolii, na poszukiwanie którego poświęcili swój czas i wysiłki zarobkowe. Późniejsza ewentualna wypłata odszkodowania za wywłaszczenie części ich nieruchomości nie wyłącza wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Zwrócił uwagę, że wykonanie zaskarżonej decyzji bez wątpienia godzi we własność skarżących, a przede wszystkim powoduje szkodę i trudne do odwrócenia skutki, które w żaden sposób nie mogą być rekompensowane przez wypłatę odszkodowania. Wykonanie zaskarżonej decyzji będzie polegało na zrealizowaniu inwestycji drogowej, co będzie oznaczało trwałą i nieodwracalną ingerencję w nieruchomość skarżących.
Kolejny raz pełnomocnik przytoczył argumentację z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, która odnosi do ogromnego wysiłku skarżących aby nabyć swoją nieruchomość i ją zagospodarować tak by stanowiła obecną oazę spokoju. Podkreśla, że wypłata odszkodowania za "zabranie" kawałka nieruchomości jest niewspółmiernie niska biorąc pod uwagę, iż skarżący poczynili swoją inwestycję w nieruchomość w oparciu o środki znacznie wyższe (gromadzone znacznym wysiłkiem pracy) by mieć swoją oazę spokoju i życia taką jak chcą i w wybranym przez siebie miejscu. Zdaniem skarżących bardzo krzywdzące jest podejście inwestora, który w chwili obecnej wymaga aby dostosowali się do jego warunków. Inwestor na etapie planowania mógł uwzględnić skarżących, oraz fakt, że ich nieruchomość jest w danym miejscu, tym samym to Inwestor powinien dostosować plany i drogi dojazdowe bez krzywdy dla skarżących.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że ,,pomimo szczególnego charakteru specustawy, możliwym jest żądanie wstrzymania wykonania, decyzji wydanej w oparciu o jej przepisy. Możliwość taką potwierdza również judykatura, przykładowo:
• postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 65/18. W przedmiotowym postanowieniu Sąd wskazał, że "wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ma charakter wyjątkowy, a przesłanką uzasadniającą wstrzymanie jest możliwość jego wykonania i prawdopodobieństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Za taką przesłankę w ww. postanowieniu Sąd uznał, zagrożenie bezpiecznej egzystencji rodziny, wskutek budowy drogi dojazdowej na nieruchomości, na której znajduje dom zamieszkałej w nim rodziny";
• postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 574/14 - "Wykonanie decyzji przed zbadaniem jej prawidłowości przez Sąd będzie skutkowało trudnymi do odwrócenia konsekwencjami oraz niepowetowaną stratą dla Skarżących z uwagi na obniżenie walorów inwestycyjnych nieruchomości oraz zniszczenie terenów zielonych oraz obiektów zabytkowych znajdujących się w najbliższej okolicy. Zdaniem Sądu w przypadku rozpoczęcia realizacji inwestycji drogowej, przywrócenie poprzedniego stanu rzeczy oraz naprawienie szkody, jeżeli w ogóle będzie mogło nastąpić, to jedynie po dłuższym okresie czasu i również przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków ";
• postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 748/10 – "Niewątpliwie nawet częściowa realizacja inwestycji polegającej na rozbudowie drogi spowoduje następstwa, których odwrócenie — w razie ewentualnego uwzględnienia skargi — będzie bardzo trudne. Również szkody, których obawia się skarżąca, a których prawdopodobieństwa wystąpienia na obecnym etapie postępowania nie da się wykluczyć, należy oceniać jako ’’znaczne". Ich charakter oraz koszty, jakie należałoby ponieść w związku z ich usuwaniem, w pełni uzasadniają taką ocenę".
Pełnomocnik uważa, że wskazane orzecznictwo sądów administracyjnych odnosi się do wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie realizacji inwestycji drogowej, na kanwie stanu faktycznego analogicznego jak w przedmiotowej sprawie. Na skutek realizacji inwestycji drogowej, zagrożona jest bezpieczna egzystencja rodziny. Zniszczeniu ulegną tereny zielone, przy czym przywrócenie poprzedniego stanu rzeczy oraz naprawienie szkody, jeżeli w ogóle będzie mogło nastąpić, to jedynie po dłuższym okresie czasu i również przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Z powyższych względów za zasadne należało uznać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Dla wnioskującego o wstrzymanie oznacza to obowiązek przywołania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji spowoduje w stosunku do niego lub innych osób niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie wraz z informacjami, które mogą to żądanie uprawdopodobnić.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, G. C. i A. L. żądając wstrzymania wykonania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie gminnej drogi publicznej: ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] projektowanej na działkach nr ew. [...], [...] (po podziale działki nr ew. [...]). [...] (po podziale działki nr ew. [...]), [...] z obrębu [...] w dzielnicy W. [...], nie wykazali wymaganych z uwagi na przedmiot decyzji, okoliczności o szczególnym charakterze, które uzasadniałby wstrzymanie realizacji tej inwestycji drogowej z narażeniem interesu publicznego i gospodarczego, które przemawiają za szybką i sprawną realizacją dróg publicznych, dla których przewidziano szczególne rozwiązania w specustawie drogowej. Wobec tego Sąd I instancji zasadnie odmówił wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w wydanym postanowieniu zasadnie zwrócił uwagę, że przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uwzględnienia wymagają uregulowania ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych polegające na uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawie inwestycji drogowych. Rozwiązania przewidziane w specustawie mają bowiem zapewnić szybkość i skuteczność realizacji inwestycji drogowych. W istocie mechanizmy przewidziane w powołanej ustawie w celu szybkiej i skutecznej realizacji inwestycji drogowej w sposób zasadniczy ograniczają także możliwość udzielenia ochrony tymczasowej (por. postanowienia NSA: z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt II OZ 1356/14; z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt II OZ 42/13).
Oczywiście wydanie decyzji w trybie tej ustawy nie wyłącza co do zasady możliwości wstrzymania jej wykonania, ale oceniając argumentację wniosku nie można pominąć wyjątkowego charakteru specustawy, której celem, jak wyżej wskazano, jest umożliwienie sprawnego prowadzenia inwestycji z zakresu dróg publicznych.
Wobec powyższego argumenty podniesione we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej powinny wskazywać na zagrożenie szkodą lub trudnymi do odwrócenia skutkami wartości o szczególnym charakterze, być szczególnie przekonujące, rzetelne i wiarygodne, bowiem ewentualne wstrzymanie wykonania decyzji byłoby istotnym zaburzeniem procesu inwestycyjnego i naruszałoby ważny interes społeczny.
Za takie Sąd I instancji słusznie nie uznał argumentów skarżących dotyczących ich wysiłków i wyrzeczeń jakie stanęły u podstaw nabycia i późniejszego zagospodarowania ich nieruchomości tj. działek nr ew. [...], [...] i [...] obecnie przeznaczonej w nieznacznej części pasa o szerokości 10 m i długości 62,35 m pod pas planowanej grogi gminnej, które to działki stanowiły oazę spokoju i dogodną lokalizację dla życia i pracy w pobliżu miejsca pracy w mieście.
Jakkolwiek NSA dostrzega rozczarowanie i żal skarżących, że kosztem ich nieruchomości została poprowadzona droga, to nie można nie uwzględnić okoliczności, że przemawia za tym słuszny i konkretny interes publiczny wynikający z potrzeby dogodnego skomunikowania nieruchomości położonych po zachodniej stronie ul. [...] i [...]. Zasadniczemu skróceniu ulegnie dojazd z ul. [...] i [...] do ul. [...] będącej drogą powiatową. Skorzystają na tym nie tylko mieszkańcy położonych na tym obszarze nieruchomości ale mieszkańcy innych obszarów, którzy korzystają z oferty edukacyjnej placówek położonych przy ul. [...]. Połączenie ul. [...] poprzez jej przedłużenie na południe do ul. [...] okazało się nieuzasadnione ekonomicznie bowiem wymagałoby budowy kolejnego oddalonego około 60 m od poprzedniego mostu nad [...]. Dzięki budowie przedmiotowej drogi nieruchomości przy ul. [...] będą mogły uzyskać dostęp do sieci kanalizacji. Inwestor ograniczył swoje potrzeby ingerencji we własność prywatną skarżących bowiem zaplanował chodnik jedynie po jednej stronie drogi właśnie z uwagi na potrzebę zminimalizowania wpływu na działki skarżących.
W zażaleniu i wniosku skarżący wskazują, że za uwzględnieniem wniosku przemawiało wystąpienie znacznej szkody oraz spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków poprzez budowę dróg na ich działce podkreślając swój wysiłek w zakup i zabudowę ich nieruchomości oraz to że uzyskane odszkodowanie nie zrównoważy im uszczerbku w nieruchomości. Zdaniem NSA, Sąd I instancji słusznie nie podzielił tej argumentacji w kontekście przesłanek wstrzymania bowiem subiektywne, emocjonalne nastawienie do prawa własności posiadanej nieruchomości nie przemawia za przyjęciem, że poza zwyczajnym skutkiem zaskarżonej decyzji w postaci wywłaszczenia na skutek wykonania zaskarżonej decyzji może dojść do zagrożeń o charakterze znacznej szkody np. utraty miejsca zamieszkania. W niniejszej sprawie takiego zagrożenia nie ma bowiem zajęty pod drogę pas terenu jest wolny od zabudowy mieszkaniowej, z projektu budowlanego wynika, że znajduje się tam ogrodzenie i teren zielony. Ograniczeniu ulegnie jedynie powierzchnia zajmowanej działki ale za jej wywłaszczenie skarżący otrzymają stosowne odszkodowanie w odrębnej procedurze.
W niniejszej sprawie nie występują zatem takie okoliczności jak w przywołanym przykładowo postanowieniu WSA w Łodzi z 13 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 65/18, gdzie wstrzymanie uzasadniało zagrożenie bezpiecznej egzystencji rodziny, wskutek budowy drogi dojazdowej na nieruchomości, na której znajduje dom zamieszkałej w nim rodziny.
Skarżący nie wskazują na znaczące obniżenie walorów inwestycyjnych ani na zniszczenie wartościowych terenów zielonych, które można by uznać za znaczną szkodę czy trudne do odwrócenia skutki. Nie przedstawiają argumentacji, z której wynikałaby znaczna szkoda dla ich nieruchomości poprzez poprowadzenie drogi przez części ich nieruchomości. Oczywiście wywłaszczenie prowadzi do utraty własności ale odbywa się za odszkodowaniem, które ma zniwelować negatywne skutki tej dopuszczalnej prawem ingerencji w prawo własności na potrzeby realizacji inwestycji publicznej. Specustawa drogowa przewiduje obowiązek wywłaszczenia za odszkodowaniem czyli utracona wartość będzie podlegała wycenie i wypłacie, a jeśli pozostała części nieruchomości nie będzie przedstawiała wartości dla właściciela, może on wnioskować o wykupienie jej pozostałej części. Naturalną konsekwencją realizacji inwestycji drogowej jest wywłaszczenie właścicieli działek przeznaczonych pod drogę i wskutek tego ograniczenie możliwości ich zabudowy w sposób dotychczasowy lub planowany a także ograniczenie ich funkcjonowania. Ustawodawca właśnie dlatego przewidział różne odszkodowania aby wyrównać szkody powstałe w wyniku prowadzenia tego typu inwestycji.
Skarżący stoją na stanowisku, że uzyskane odszkodowanie nie będzie w stanie zrekompensować im straty części nieruchomości ale nie wskazują podstaw takiego stanowiska i dlaczego należy uznać je za wiarygodne. Podczas wyceny biegły weźmie pod uwagę aktualną wartość nieruchomości a zatem brak jest podstaw do twierdzenia, że wywłaszczenie skutkować będzie znaczną szkodą. Jeśli okazałoby się, ze zaskarżona decyzja jest sprzeczna z prawem inwestor będzie musiał przywrócić nieruchomość do stanu poprzedniego i to on poniesie koszty tego zabiegu.
Zdaniem NSA, prezentowana przez skarżących argumentacja nie przemawia za wstrzymaniem wykonania tego rodzaju decyzji. Wywłaszczenie gruntów prywatnych jest nieodłączną procedurą w tego rodzaju inwestycjach bowiem trudno przeprowadzić inwestycję liniową jaką jest droga wyłącznie po gruntach publicznych. Jest to normalny skutek tego rodzaju decyzji i nie może być kwalifikowany jako okoliczność szczególna, która ma przemawiać za wstrzymaniem inwestycji istotnej z punktu widzenia interesu publicznego.
Ponownie należy zaznaczyć, że wstrzymanie wykonania decyzji jest instytucją wyjątkową i mogą ją uzasadniać tylko okoliczności o szczególnym charakterze po stronie wnioskujących o wstrzymanie. Nie są tego rodzaju okolicznościami normalne skutki wywoływane danego rodzaju decyzją. W niniejszej sprawie szczególność powyższą musi ponadto uzasadniać priorytet interesu indywidualnego nad interesem gospodarczym inwestora i interesem publicznym społeczności. Restrykcyjna ocena interesu skarżących względem przywołanych wartości, w ocenie NSA, nie uzasadnia wstrzymania. Przedstawione okoliczności jakkolwiek dotkliwe dla skarżących są normalnym skutkiem wykonania tego rodzaju decyzji i wobec tego nie została wykazana i nie wynika z akt sprawy konieczność zabezpieczenia skarżących przed nimi.
Niewątpliwie w wyniku wykonania zaskarżonego aktu dojdzie do władczej ingerencji władzy publicznej w zakres przysługującego skarżącym prawa własności nieruchomości. Okoliczność ta nie jest jednak przesądzająca o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Są to zwykłe następstwa wykonania decyzji wydanej w tym przedmiocie, które mogą się wiązać m.in. z wywłaszczeniem za odszkodowaniem części nieruchomości - co wynika wprost z przepisów wskazanej ustawy. Przysługujące stronie odszkodowanie stanowi rekompensatę za wywłaszczoną nieruchomość i chroni interesy jej dotychczasowego właściciela.
Ewentualne uchylenie decyzji skutkujące potrzebą przywrócenia stanu poprzedniego na nieruchomościach zajętych pod inwestycję nie wskazuje na trudne do odwrócenia skutki po stronie skarżącej (odwrócenie skutków działań podjętych w związku z przygotowaniem gruntu pod inwestycję) bowiem negatywne tego skutki obciążają wyłącznie inwestora. To on ponosi odpowiedzialność za przywrócenie terenu do stanu poprzedniego i pokrywa tego koszty. Zdaniem NSA, tylko utrata obiektów podlegających szczególnej ochronie prawnej (zabytki czy tereny o szczególnej wartości dla środowiska) mogą uzasadniać wstrzymanie inwestycji drogowej. Za wstrzymaniem może przemawiać zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz dla majątku, który nie będzie mógł być wynagrodzony późniejszym zwrotem jego wartości.
Wstrzymanie wykonania decyzji doprowadzi do braku możliwości prowadzenia robót budowlanych związanych z rozbudową wskazanej drogi. Z tego powodu we wniosku o wstrzymanie trzeba wskazać szczególnego rodzaju okoliczności, które z uwagi na swoją doniosłość uzasadniać będą postawienie interesu publicznego i gospodarczego poniżej interesu prywatnego. Poprawa komunikacji na danym terenie potwierdza, że za jej niezakłóconą realizacją przemawia interes publiczny.
Nie można zatem uznać, że skarżący wykazali istnienie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej określonej w art. 61 § 3 P.p.s.a.
Podkreślić należy, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu sąd nie bada zasadności samej skargi. Kwestia prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji będzie analizowana na etapie merytorycznego rozpoznania skargi.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.