II OZ 1208/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-12-09
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjnekoszty sądoweprawo pomocynadzór budowlanyzażaleniewpis sądowy

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych, uznając, że skarżąca posiada wystarczające dochody do partycypacji w kosztach postępowania.

Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie, które zwolniło ją od połowy wpisu sądowego, ale oddaliło wniosek o pełne zwolnienie od kosztów. Argumentowała, że jej stan zdrowia i koszty leczenia uniemożliwiają pokrycie nawet części wpisu. NSA oddalił zażalenie, wskazując, że skarżąca osiąga dochody z rent i dzierżawy, co pozwala na partycypację w kosztach postępowania, a częściowe zwolnienie nie narusza prawa do sądu.

Przedmiotem sprawy było zażalenie W. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które przyznało jej prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając od połowy wpisu sądowego od skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca podniosła, że jest osobą starszą, cierpiącą na liczne schorzenia, a wraz z mężem-inwalidą ponosi wysokie koszty leczenia, co uniemożliwia jej pokrycie nawet połowy wpisu. Złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na wspólny dochód w wysokości 1806 zł z rent i ok. 250 zł rocznie z dzierżawy nieruchomości rolnej, a także posiadanie domu i ziemi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając, że skarżąca nie spełnia przesłanek do pełnego zwolnienia od kosztów. Sąd podkreślił, że instytucja prawa pomocy jest formą pomocy państwa dla osób niezdolnych do samodzielnego ponoszenia kosztów, co zazwyczaj dotyczy osób bez dochodów lub z dochodami wyjątkowo niskimi i bez majątku. W ocenie NSA, osiągany przez skarżącą dochód nie pozwala na przyjęcie, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd zaznaczył, że generalną zasadą jest ponoszenie kosztów przez strony, a uzyskiwanie dochodu powinno wiązać się z obowiązkiem współuczestnictwa w kosztach, jeśli nie uniemożliwia to całkowicie ich pokrycia. NSA uznał, że częściowe zwolnienie od wpisu nie narusza prawa strony do sądu, a w przypadku uwzględnienia skargi skarżąca będzie mogła ubiegać się o zwrot poniesionych kosztów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba posiadająca dochody, nawet jeśli ponosi znaczne koszty leczenia, nie może zostać całkowicie zwolniona od kosztów postępowania, jeśli dochody te pozwalają na partycypację w kosztach.

Uzasadnienie

Prawo pomocy jest formą pomocy państwa dla osób niezdolnych do samodzielnego ponoszenia kosztów. Posiadanie dochodów z rent i dzierżawy, mimo schorzeń, pozwala na partycypację w kosztach postępowania, a częściowe zwolnienie nie narusza prawa do sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy następuje w przypadku wykazania, że wnioskujący nie ma środków na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie kosztów w całości spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

P.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dochody skarżącej z rent i dzierżawy pozwalają na partycypację w kosztach postępowania. Częściowe zwolnienie od wpisu nie narusza prawa do sądu.

Odrzucone argumenty

Całkowite zwolnienie od kosztów postępowania ze względu na stan zdrowia i koszty leczenia.

Godne uwagi sformułowania

instytucja prawa pomocy jest szczególną pomocą państwa wobec osób, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów związanych z toczącym się postępowaniem. uzyskiwanie jakiegokolwiek dochodu przez wnioskującego powinno wiązać się z obowiązkiem współuczestnictwa w ponoszeniu kosztów postępowania, jeśli dochód ten uniemożliwia poniesienie kosztów w całości. wpis ten stanowi dotychczas całkowite koszty, do jakich uiszczenia zobowiązana jest skarżąca wobec czego zwolnienie Wiesławy Czekaj w takim zakresie nie łamie prawa strony do sądu.

Skład orzekający

Barbara Gorczycka -Muszyńska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy i kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w kontekście posiadania dochodów i ponoszenia kosztów leczenia."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i finansowej strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów dostępu do wymiaru sprawiedliwości i zasad przyznawania prawa pomocy, co jest istotne dla prawników procesowych.

Czy choroba i wysokie koszty leczenia zwalniają z połowy wpisu sądowego? NSA wyjaśnia zasady prawa pomocy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1208/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-12-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Gorczycka -Muszyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gorczycka – Muszyńska po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 września 2005 r., sygn. akt II SA/Kr 892/05 o zwolnieniu skarżącej od połowy wpisu sądowego i oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi W. C. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 września Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyznał skarżącej W. C. prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając ją od ½ wpisu sądowego od skargi na decyzje Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2005 r., nr [...], którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Miechowie z dnia 9 grudnia 2004 r. nakazującą inwestorom I. i L. J. rozbiórkę części obiektu budowlanego i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Na powyższe postanowienie Sądu skarżąca wniosła zażalenie, w którym podniosła, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi nawet w połowie wysokości. Skarżąca stwierdziła, że jest osobą starszą cierpiącą na liczne schorzenia i wymaga stałej rehabilitacji, wraz z mężem, który jest inwalidą ponoszą wysokie koszty związane z leczeniem. W związku z tym skarżąca podniosła, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania ani pokryć kosztów ustanowienia pełnomocnika. Ze złożonego w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca mieszka wraz z mężem, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe w domu jednorodzinnym o pow. ok. 87 m² oraz posiada nieruchomość rolną o pow. 2,47 ha, którą wydzierżawia. Skarżąca wraz z mężem osiąga wspólny dochód w wysokości 1 806 zł. z tytułu rent oraz około 250 zł. rocznie z tytuły dzierżawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw. Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy następuje, w przypadku wykazania, że wnioskujący nie ma środków na pokrycie
jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1pkt 1) lub poniesienie
kosztów postępowania w całości spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym (art. 246 § 1 pkt 2). Wynika z tego, że instytucja prawa pomocy jest szczególną pomocą państwa wobec osób, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów związanych z toczącym się postępowaniem. W związku z tym, co do zasady, obejmuje możliwość zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania w całości lub w części osoby, które nie dysponują żadnymi środkami na pokrycie kosztów postępowania (nie osiągają żadnego dochodu lub osiągają dochód wyjątkowo niski oraz nie posiadają żadnego majątku). Skarżąca powyższych warunków nie spełnia, osiągany dochód nie pozwala przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy pamiętać, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje generalna zasada ponoszenia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie, dlatego uzyskiwanie jakiegokolwiek dochodu przez wnioskującego powinno wiązać się z obowiązkiem współuczestnictwa w ponoszeniu kosztów postępowania, jeśli dochód ten uniemożliwia poniesienie kosztów w całości. W niniejszej sprawie Sąd słusznie ocenił, że skarżąca nie jest w stanie samodzielnie ponieść wszystkich kosztów postępowania i zwolnił skarżąca od połowy wpisu od skargi. Należy podkreślić, że wpis ten stanowi dotychczas całkowite koszty, do jakich uiszczenia zobowiązana jest skarżąca wobec czego zwolnienie Wiesławy Czekaj w takim zakresie nie łamie prawa strony do sądu. Nie ma natomiast podstaw do przejęcia kosztów postępowania przez Skarb Państwa w całości.
Jednocześnie podkreślić trzeba, że w przypadku uwzględnienia skargi skarżąca będzie mogła ubiegać się o zwrot poniesionych w sprawie kosztów.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.