II OZ 12/26

Naczelny Sąd Administracyjny2026-01-22
NSAAdministracyjneWysokansa
wstrzymanie wykonaniabezczynność organusądy administracyjneochrona międzynarodowacudzoziemcystraż granicznazażaleniepostanowienie

NSA oddalił zażalenie na odmowę wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że w sprawie o bezczynność organu nie można wstrzymać wykonania decyzji innego organu.

Skarżący A. A. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Rzeszowie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w Szczecinie w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. WSA odmówił wstrzymania, wskazując, że w sprawie o bezczynność organu nie można orzec o wstrzymaniu wykonania decyzji innego organu. NSA oddalił zażalenie, potwierdzając, że instytucja wstrzymania wykonania dotyczy aktów lub czynności, a w przypadku skargi na bezczynność nie ma takiego aktu ani czynności do wstrzymania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie A. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w Szczecinie z dnia 19 sierpnia 2025 r. w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Sąd I instancji uzasadnił odmowę brakiem możliwości orzekania o wstrzymaniu wykonania decyzji innego organu w postępowaniu ze skargi na bezczynność. Pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) poprzez błędne przyjęcie braku takiej możliwości oraz lakoniczne uzasadnienie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za niezasadne. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże, w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu, nie istnieje akt lub czynność, której wykonanie mogłoby podlegać wstrzymaniu. NSA powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, wskazując, że nie można domagać się wstrzymania aktu lub czynności, gdy ich nie ma. W niniejszej sprawie skarżący domagał się przyjęcia i rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, a nie wstrzymania konkretnej decyzji. Sąd zaznaczył, że tożsamość przedmiotowa i podmiotowa sprawy jest kluczowa dla możliwości wstrzymania wykonania, a w tym przypadku jedynym łącznikiem była osoba skarżącego, co nie wystarcza do zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu nie ma aktu ani czynności, której wykonanie można by wstrzymać.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że instytucja wstrzymania wykonania dotyczy aktów lub czynności, a w przypadku skargi na bezczynność nie istnieje taki akt lub czynność, której wykonanie mogłoby podlegać wstrzymaniu zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku skargi na bezczynność organu nie ma aktu ani czynności, której wykonanie można by wstrzymać.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniesienie skargi do sądu administracyjnego co do zasady nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

W postępowaniu ze skargi na bezczynność organu nie istnieje akt lub czynność, której wykonanie można by wstrzymać na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Tożsamość przedmiotowa i podmiotowa sprawy jest kluczowa dla możliwości wstrzymania wykonania, a w tym przypadku nie została spełniona.

Odrzucone argumenty

Zażalenie skarżącego A. A. na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji.

Godne uwagi sformułowania

w sprawie skargi na bezczynność organu administracji nie ma możliwości orzeczenia o wstrzymaniu wykonania decyzji innego organu administracji nie można domagać się wstrzymania aktu lub czynności o jakim mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a. Nie występuje też zagrożenie o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., bowiem nie ma działania organu, którego skutki wykonania mogłyby doprowadzić do wystąpienia opisanych w tym przepisie zagrożeń.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że w postępowaniu o bezczynność organu nie można wstrzymać wykonania decyzji innego organu, nawet jeśli dotyczy tej samej strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skargi na bezczynność w kontekście postępowań administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą możliwości wstrzymania wykonania decyzji w kontekście skargi na bezczynność organu, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy można wstrzymać decyzję, gdy organ milczy? NSA wyjaśnia kluczową różnicę w postępowaniu administracyjnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 12/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SAB/Rz 195/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2026-03-11
Skarżony organ
Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 grudnia 2025 r. sygn. akt II SAB/Rz 195/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w Szczecinie z 19 sierpnia 2025 r. nr 01-720/295/D-ZDP/2025 w sprawie ze skargi A. A. na bezczynność Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu w przedmiocie przyjęcia i rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2025 r. sygn. akt II SAB/Rz 195/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w Szczecinie z dnia 19 sierpnia 2025 r. wydanej w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w sprawie skargi na bezczynność organu administracji nie ma możliwości orzeczenia o wstrzymaniu wykonania decyzji innego organu administracji.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. A., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik strony podniósł zarzuty naruszenia art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2024.935 ze zm.; dalej p.p.s.a.), poprzez błędne przyjęcie braku możliwości wstrzymania orzeczenia innego organu w sprawie ze skargi na bezczynność, a także lakoniczne uzasadnienie w tym zakresie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.).
Należy wskazać, że w postępowaniu sądowym ze skargi na bezczynność aktu ani czynności, której wstrzymania wykonania można by domagać się nie ma. Zatem nie można domagać się wstrzymania aktu lub czynności o jakim mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a. Nie występuje też zagrożenie o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., bowiem nie ma działania organu, którego skutki wykonania mogłyby doprowadzić do wystąpienia opisanych w tym przepisie zagrożeń. (zob. postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2023 r. sygn.. akt II OZ 304/23).
W przedmiotowej sprawie nie została wydana żadna decyzja, a skarżący bezskutecznie domagał się przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i jego rejestracji.
W tym miejscu należy przypomnieć, że instytucja wstrzymania wykonania dotyczy aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Aby ustalić, które akty mogą podlegać wstrzymaniu należy ustalić najpierw tożsamość przedmiotową i podmiotową sprawy. Tożsamość taka oznacza, że akty lub czynności dotyczą tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu, stanu faktycznego oraz podstawy prawnej (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. akt FPS 12/99 ONSA 2001 r., nr 1, poz. 7 oraz postanowienia NSA: z dnia 2 września 2009 r. sygn. akt II OZ 689/09, LEX nr 1110357; z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt II GZ 246/10, LEX nr 743040; z dnia 12 czerwca 2012 r. sygn. akt II FZ 441/12, LEX nr 1170772).
W niniejszej sprawie o takiej tożsamości nie może być mowy, bowiem jedyne co łączy przedmiotową sprawę bezczynności ze sprawą decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w Szczecinie z dnia 19 sierpnia 2025 r., to osoba skarżącego. Zależność taką dostrzegł już sam pełnomocnik skarżącego, pisząc na etapie skargi o "nierozerwalnej spójności" w aspekcie przedmiotowym sprawy. Takiego pojęcia nie uwzględnia jednak prawidłowa wykładnia art. 61 § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI