II OZ 582/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-04-24
NSAbudowlaneŚredniansa
rozbiórkanadzór budowlanywstrzymanie wykonaniaochrona tymczasowaprawo budowlanepostępowanie sądowoadministracyjneskarżącyzażalenieNSA

NSA oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania nakazu rozbiórki, uznając brak wystarczającego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie.

Spółka złożyła zażalenie na postanowienie WSA, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektów budowlanych. Spółka argumentowała, że rozbiórka uniemożliwi funkcjonowanie stacji paliw. NSA oddalił zażalenie, podkreślając, że strona nie wykazała wystarczająco, iż wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, co jest wymogiem z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Firmy Handlowo-Usługowej M. spółka jawna na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej rozbiórkę obiektów budowlanych (podziemnych zbiorników na paliwo). Sąd I instancji odmówił wstrzymania, wskazując na brak należytego uzasadnienia wniosku przez skarżącą spółkę, która nie wykazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Spółka w zażaleniu podnosiła, że rozbiórka uniemożliwi dalsze funkcjonowanie stacji paliw. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wstrzymanie wykonania aktu następuje na wniosek strony, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązkiem strony jest wykazanie tych przesłanek poprzez stosowne twierdzenia i dokumenty. NSA stwierdził, że spółka nie przedstawiła wystarczającej argumentacji ani dowodów (np. kosztorysu, danych finansowych) na poparcie twierdzeń o znacznej szkodzie lub trudnych do odwrócenia skutkach. Sąd zaznaczył, że skutki finansowe zazwyczaj nie mają charakteru nieodwracalnego, a w przypadku wadliwych decyzji przysługuje roszczenie odszkodowawcze. NSA podkreślił, że na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie bada się merytorycznych zarzutów skargi, a jedynie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej, w tym nieprzedstawienie dowodów na okoliczność wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki), uniemożliwia sądowi dokonanie jego merytorycznej oceny i skutkuje odmową wstrzymania.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że strona ma obowiązek wykazać przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez stosowne twierdzenia i dokumenty. Brak takich dowodów, w tym dotyczących sytuacji finansowej strony i kosztów wykonania decyzji, uniemożliwia sądowi ocenę, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Udzielenie ochrony tymczasowej wymaga wykazania przez stronę wystąpienia jednej z tych przesłanek.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przez stronę skarżącą. Niewykazanie przez stronę skarżącą wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki). Brak przedstawienia przez stronę dowodów na poparcie twierdzeń o szkodzie lub trudnych do odwrócenia skutkach.

Odrzucone argumenty

Rozbiórka obiektów budowlanych o znacznej wartości (zbiorniki na paliwo) uniemożliwi dalsze funkcjonowanie stacji paliw.

Godne uwagi sformułowania

podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku brak należytego uzasadnienia żądania wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny nie sposób uznać, że skarżąca wykazała, iż w jej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. poza tym z reguły skutki finansowe nie mają charakteru nieodwracalnego, ponieważ w związku z wykonaniem wadliwych decyzji administracyjnych przysługuje roszczenie odszkodowawcze nie przedstawiła orientacyjnego kosztorysu koniecznych do wykonania prac, ani także żadnych dowodów obrazujących swoją kondycję finansową nie są one badane na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego na tym etapie bada się wyłącznie to, czy istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody albo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków

Skład orzekający

Jerzy Stankowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej i konieczność wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę, gdzie kluczowe jest wykazanie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe wymogi proceduralne dotyczące wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Jak skutecznie wnioskować o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej? NSA wyjaśnia kluczowe wymogi.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 582/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stankowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Lu 20/25 - Wyrok WSA w Lublinie z 2025-06-17
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184 w zw. z art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Firmy Handlowo-Usługowej M. spółka jawna w N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 20/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Firmy Handlowo-Usługowej M. spółka jawna w N. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 grudnia 2024 r., znak: ZOA-XVII.7721.23.2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 20/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu wniosku Firmy Handlowo-Usługowej M. spółka jawna w N., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 grudnia 2024 r., znak ZOA-XVII.7721.23.2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu postanowienia sąd wskazał, że podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku, a brak należytego uzasadnienia żądania wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny. Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji wskazał, że wobec braku uzasadnienia wniosku nie sposób uznać, że skarżąca wykazała, że w jej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Firma Handlowo-Usługowa M. spółka jawna w N. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie podkreślając, że doświadczenie życiowe wskazuje, że wykonanie zaskarżonej decyzji, tj. rozbiórka obiektów budowlanych o znacznej wartości – podziemnych zbiorników na paliwo – uniemożliwi dalsze funkcjonowanie stacji paliw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego od sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06).
W tej zaś sprawie skarżąca nie przywołała takiej argumentacji, która uprawniałaby do stwierdzenia, że wykonanie nakazu rozbiórki może spowodować po jej stronie znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Nie wykazała tym samym, aby w okolicznościach tej konkretnej sprawy zachodziły przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej. Wynika to z tego, że we wniosku nie wykazano aby skutki wykonania decyzji miały charakter nieodwracalnych skutków bądź wywoływały znaczną szkodę. We wniosku nie przedstawiono żadnych danych, które pozwalałyby na dokonanie oceny, czy istotnie zachodzi przesłanka wyrządzenia skarżącej znacznej szkody. Poza tym z reguły skutki finansowe nie mają charakteru nieodwracalnego, ponieważ w związku z wykonaniem wadliwych decyzji administracyjnych przysługuje roszczenie odszkodowawcze. W zażaleniu skarżąca również nie odniosła się do aktualnej sytuacji finansowej. Zawarte w zażaleniu twierdzenie, że Sąd I instancji dysponowała wszelkimi danymi uzasadniającymi wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest bezzasadne bowiem w aktach sprawy nie ma jakichkolwiek dokumentów wskazujących na rozmiar szkody, czy sytuację materialną skarżącej.
Skarżąca nie sprecyzowała rozmiaru szkody, a twierdzenia w tym zakresie nie zostały poparte stosownymi dokumentami, w tym dotyczącymi sytuacji finansowej skarżącej. Dopiero takie informacje umożliwiają Sądowi, ocenę, czy istotnie wykonanie zaskarżonego aktu będzie wiązało się z wyrządzeniem szkody majątkowej, która będzie znaczna w kontekście ogólnej sytuacji finansowej wnioskującej o wstrzymanie wykonania aktu. Brak zobrazowania tej sytuacji powoduje, że niemożliwe jest dokonanie oceny, czy wykonanie decyzji w tej konkretnej sytuacji może się wiązać z ryzykiem wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Twierdzenia strony, niepoparte stosownymi dokumentami, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności odnoszące się do tej sytuacji nie zostały we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, ani w zażaleniu skonkretyzowane.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, spółka nie wykazała zatem, że w stosunku do niej zachodzą przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej. Oczywistym jest, że wykonanie decyzji będzie rodziło określone koszty związane z dokonaniem nakazanych w niej czynności, to jest zwykły skutek tej decyzji. Aby wstrzymać wykonanie decyzji należy wykazać, że wykonanie jej spowoduje nie tyle uszczerbek w majątku zobowiązanego ale znacząco wpłynie na jego sytuację majątkową. Tego jednakże strona skarżąca nie uczyniła. Nie przedstawiła orientacyjnego kosztorysu koniecznych do wykonania prac, ani także żadnych dowodów obrazujących swoją kondycję finansową. Bez porównania tych dwu wartości (sytuacji finansowej strony i kosztów realizacji obowiązku) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia skarżącej, że w jej przypadku spełniły się przesłanki warunkujące możliwość wstrzymania wykonania aktu.
Odnosząc się do zarzutów związanych z wadliwością zaskarżonego aktu wskazać należy, że nie są one badane na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Na tym etapie bada się wyłącznie to, czy istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody albo wystąpienia trudnych od odwrócenia skutków. W konsekwencji, Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, nie może brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania strony skarżącej o wydaniu spornej decyzji z naruszeniem przepisów prawa.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca nie uzasadniła, że wstrzymanie wykonania decyzji rozbiórkowej jest uzasadnione, a brak wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., jest decydujący dla odmowy wstrzymania ww. decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI