II OZ 117/26

Naczelny Sąd Administracyjny2026-02-18
NSAAdministracyjneŚredniansa
warunki zabudowypostępowanie sądowoadministracyjnezdolność sądowaosoba fizycznadziałalność gospodarczafirmatożsamość sprawyodrzucenie skargizażalenieNSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające skargę, uznając, że osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą pod firmą 'P.' nie posiada samodzielnej zdolności sądowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę L. M. na decyzję SKO w sprawie warunków zabudowy, ponieważ sprawa o tożsamej treści była już w toku. L. M. złożył zażalenie, twierdząc, że skarżącym jest podmiot 'P.', a nie on osobiście. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wyjaśniając, że osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą występuje w postępowaniu sądowoadministracyjnym pod swoim imieniem i nazwiskiem, a firma nie posiada samodzielnej zdolności sądowej.

Sprawa dotyczyła zażalenia L. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, które odrzuciło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy. Sąd I instancji odrzucił skargę, powołując się na art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ stwierdził tożsamość podmiotową i przedmiotową z inną, już toczącą się sprawą zainicjowaną przez L. M. oraz D. M. w tej samej kwestii. L. M. złożył zażalenie, argumentując, że skarżącym jest podmiot gospodarczy 'P.', a on sam działał jedynie jako jego reprezentant. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z prawem, osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą występuje w postępowaniu sądowoadministracyjnym pod swoim imieniem i nazwiskiem, a firma nie posiada samodzielnej zdolności sądowej. Ponieważ skarżący nie wykazał, aby podmiot 'P.' mógł samodzielnie wnieść skargę, przyjęto, że skarżącym jest L. M., a jego skarga podlegała odrzuceniu z powodu tożsamości sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą występuje w postępowaniu sądowoadministracyjnym pod swoim imieniem i nazwiskiem, a firma nie posiada samodzielnej zdolności sądowej.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że firma osoby fizycznej jest jej imieniem i nazwiskiem, a działalność gospodarcza nie jest odrębnym bytem prawnym. Zdolność sądową posiada osoba fizyczna, a nie jej firma.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 434

Kodeks cywilny

Firmą osoby fizycznej jest jej imię i nazwisko. Nie wyklucza to włączenia do firmy pseudonimu lub określeń wskazujących na przedmiot działalności przedsiębiorcy, miejsce jej prowadzenia oraz innych określeń dowolnie obranych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Firma osoby fizycznej nie posiada samodzielnej zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą występuje w postępowaniu pod własnym imieniem i nazwiskiem. Zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa z inną, toczącą się sprawą.

Odrzucone argumenty

Podmiot 'P.' jest odrębnym od L. M. skarżącym i posiada zdolność sądową.

Godne uwagi sformułowania

Działalność gospodarcza nie posiada samodzielnej zdolności sądowej, ponieważ nie jest odrębnym bytem prawnym, a jedynie formą wykonywania działalności przez osobę fizyczną.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zdolności sądowej firmy osoby fizycznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz stosowania art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy firma jest jedynie oznaczeniem działalności osoby fizycznej, a nie odrębnym podmiotem prawnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą zdolności sądowej firmy osoby fizycznej, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy Twoja firma ma zdolność sądową? NSA wyjaśnia, kiedy osoba fizyczna to nie to samo co jej firma.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 117/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Sygn. powiązane
II SA/Bd 375/25 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 2025-08-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Bd 375/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi L. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 19 marca 2025 r. nr SKO-4212/60/2025 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Bd 375/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę L. M. (dalej "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy (dalej "SKO") z dnia 19 marca 2025 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w WSA w Bydgoszczy zawisła już sprawa o sygn. akt II SA/Bd 374/25 ze skargi L. M. oraz D. M. reprezentowanych przez adw. A. P. na decyzję SKO w Bydgoszczy z dnia 19 marca 2025 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy. Pismem z dnia 9 kwietnia 2025 r. podmiot o nazwie: P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy również na powyższą decyzję. Pismem z dnia 1 lipca 2025 r. L. M. wyjaśnił, że skarga z dnia 9 kwietnia 2025 r. została złożona przez niego i dotyczy decyzji SKO w Bydgoszczy z dnia 19 marca 2025 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy. Skarżący przesłał też pełnomocnictwo udzielone w dniu 24 kwietnia 2025 r. adw. A. P. W ocenie Sądu oznacza to, że w obu sprawach w zakresie zaskarżonej decyzji zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa. Co jednak najistotniejsze w okolicznościach sprawy, skarga zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Bd 374/25 na decyzję SKO w Bydgoszczy z dnia 19 marca 2025 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy, nie została prawomocnie zakończona. Tym samym Sąd nie mógł rozpoznać kolejnej skargi.
Od powyższego postanowienia zażalenie złożył skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Pełnomocnik podniósł, że stroną skarżącą w niniejszej sprawie jest podmiot P., który reprezentowany jest przez L. M., a nie L. M. osobiście.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy wyjaśnić, że jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, podstawą prawną odrzucenia skargi w mniejszej sprawie był art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Warunkiem umożliwiającym zastosowanie przywołanego przepisu jest tożsamość wcześniej wszczętej sprawy sądowoadministracyjnej z tą, w której wniesiono skargę. Przy czym, o tożsamości spraw można mówić wówczas, gdy występuje między nimi tożsamość elementów podmiotowych i przedmiotowych.
W niniejszej sprawie skargę złożył podmiot o nazwie "P.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zasadnie wezwał podpisanego pod skargą L. M. do złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (statut, wyciąg z KRS, stosowna uchwała). W odpowiedzi na wezwanie L. M. nadesłał odpowiedź, że nie był rejestrowany w KRS, gdyż prowadził własną działalność gospodarczą pod nazwą "P.".
W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 434 Kodeksu cywilnego (Dz.U. 2025 r. poz. 1071 ze zm.) firmą osoby fizycznej jest jej imię i nazwisko. Nie wyklucza to włączenia do firmy pseudonimu lub określeń wskazujących na przedmiot działalności przedsiębiorcy, miejsce jej prowadzenia oraz innych określeń dowolnie obranych.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym zdolność sądową posiada osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, jednak występuje ona pod swoim imieniem i nazwiskiem, ewentualnie z dopiskiem odnoszącym się do prowadzonej działalności. Działalność gospodarcza nie posiada samodzielnej zdolności sądowej, ponieważ nie jest odrębnym bytem prawnym, a jedynie formą wykonywania działalności przez osobę fizyczną.
Pełnomocnik strony wezwany do jednoznacznego określenia podmiotu wnoszącego zażalenie również wskazał, że wnosi je w imieniu osoby fizycznej – L. M.
Ponieważ strona skarżąca nie wykazała aby podmiot "P." mógł wnieść skargę do sądu administracyjnego należało przyjąć, że skarżącym jest występujący w jego imieniu L. M, a zatem jego skarga podlegała odrzuceniu w oparciu o art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., z przyczyn wyjaśnionych w zaskarżonym postanowieniu Sądu I instancji.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI