II OZ 1164/25

II OZ 1164/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-08-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zdzisław Kostka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 3201/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-04-30
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Dnia 21 sierpnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp. k. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 3201/24 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi [...] sp. k. z siedzibą w W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 listopada 2024 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
|UZASADNIENIE |
|Zaskarżonym postanowieniem z 14 marca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 3201/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania na |
|wniosek skarżącej [...] sp. k. z siedzibą w W. wykonania postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 6 |
|listopada 2024 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 21 czerwca 2024 r. w przedmiocie |
|wstrzymania robót budowlanych polegających na budowie wiaty o wymiarach 20,54 m x 6,39 m na działce nr [...] w S. |
|We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia skarżąca stwierdziła, że złożyła wniosek o legalizację samowoli budowlanej. |
|Zaznaczyła, że w sytuacji, gdyby tego nie uczyniła, "przy wykonalności zaskarżonych postanowień organ I instancji wydałby decyzję nakazującą |
|rozbiórkę przedmiotowego obiektu, co nie tylko byłoby nieracjonalne z uwagi na jego bardzo dobry stan techniczny ale naraziłoby wnioskodawcę na |
|szkodę, a skutki w tym zakresie byłyby nieodwracalne". Wyjaśniła, że nie budowała przedmiotowego obiektu, a jedynie kupiła go w grudniu 2022 r. |
|wraz z nieruchomością na której jest posadowiony myśląc, że powstał co najmniej 30 lat wcześniej. Dodała, że obecnie "organ I instancji |
|zobowiązany jest prowadzić postępowanie legalizacyjne, którego zasadność prowadzenia wnioskodawca kwestionuje. Przy czym organ I instancji |
|może również nakazać rozbiórkę obiektu wobec stwierdzenia, iż nie spełnia on warunków do legalizacji. Pełnomocnik podkreślił, że w niniejszej |
|sprawie organ I instancji wskazał, że opłata legalizacyjna będzie wynosiła 125 000,00 złotych". W tej sytuacji, pomimo trwania sądowej kontroli |
|ww. postanowień, skarżąca zaznaczyła, że będzie zmuszona "przeprowadzić proces legalizacyjny obiektu lub dokonać rozbiórki ww. obiektu", co |
|wiąże się również z bardzo dużymi kosztami i stratami finansowymi, co nie pozostanie bez wpływu na prowadzoną przez skarżącą działalność |
|gospodarczą. Ponadto dodała, że w przypadku rozbiórki przedmiotowego obiektu skutki nie będą możliwe do odwrócenia. |
|Sąd pierwszej instancji uznał, że rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nie kończy sprawy i jej nie |
|załatwia, a w związku z tym wstrzymanie wykonania postanowienia wydanego w oparciu o powyższe unormowanie nie jest możliwe na podstawie art. |
|61 § 3 p.p.s.a., ponieważ postanowienie to uruchamia dopiero tryb postępowania naprawczego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego. Celem |
|wstrzymania budowy jest w istocie rozważenie przez organ, jakie nakazy (zakazy) w odniesieniu do prowadzonej budowy powinny zostać wydane. |
|Postępowanie to kończy dopiero decyzja o legalizacji obiektu albo o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. W ocenie Sądu, wstrzymanie|
|wykonania postanowienia nakazującego wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych byłoby przyzwoleniem na dalsze prowadzenie prac, mimo stwierdzonej|
|samowoli budowlanej. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że działanie takie stałoby w sprzeczności z regulacją Prawa budowlanego |
|dotyczącą czasowego wstrzymania prowadzenia robót budowlanych. Ponadto Sąd zaznaczył, że zaskarżone postanowienie nie dotyczy bezpośrednio ani |
|rozbiórki obiektu ani nie nakłada na stronę opłaty legalizacyjnej. Nie można zatem utożsamiać go z przyszłymi postępowaniami, z których to |
|skarżąca wywodzi przesłanki do zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Ewentualna decyzja nakazująca rozbiórkę może stanowić przedmiot odrębnej |
|skargi, gdzie ponownie strona będzie miała prawo ubiegać się o ochronę tymczasową już pod kątem groźby realnych skutków wynikających z takiej |
|decyzji. Ryzyko trudnych do odwrócenia skutków musi wynikać bezpośrednio z wykonania aktu zaskarżonego do sądu i nie należy go wiązać z |
|ewentualnymi postępowaniami, które mogą zostać uruchomione w przyszłości. |
|W zażaleniu na postanowienie skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji błędne uznanie, że zaskarżone postanowienie w przedmiocie |
|wstrzymania wykonania robót budowlanych nie ma przymiotu wykonalności, gdyż nie stwierdza lub nie tworzy po stronie skarżącej obowiązku prawnego|
|lub uprawnienia, a jedynie "uruchamia dopiero tryb postępowania naprawczego" oraz że nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej |
|szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w konsekwencji czego nie może zostać wstrzymane jego wykonanie w trybie art. 61 § 3 |
|p.p.s.a. |
|W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. |
|Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. |
|Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) |
|sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia |
|znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach |
|prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej musi w sposób przekonujący |
|pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu administracyjnego, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Przy czym źródło tych|
|zagrożeń ma stanowić zaskarżony akt administracyjny. |
|Skarżąca nie uprawdopodobniła, aby wskutek wykonania zaskarżonego postanowienia organu nadzoru budowlanego doszło do powstania skutków, o jakich |
|mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., których wystąpienie warunkuje udzielenie ochrony tymczasowej, a w zażaleniu nie zdołała podważyć prawidłowości |
|stanowiska Sądu pierwszej instancji w tym zakresie. |
|W okolicznościach tej sprawy podnoszone argumenty, mające przemawiać za zasadnością wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia organu |
|nadzoru budowlanego, nie mogły odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku. |
|Prawidłowo Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie wnioskiem o wstrzymanie wykonania objęto zaskarżone postanowienie WINB,|
|którym utrzymano w mocy postanowienie PINB wstrzymujące na podstawie art. 48 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego roboty budowlane prowadzone przy |
|budowie wiaty bez wymaganej zgody budowlanej oraz poinformowano skarżącą o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu. Wynika z tego, |
|że zaskarżone postanowienie inicjuje postępowanie, które może zakończyć się legalizacją przedmiotowego obiektu lub nakazem jego rozbiórki. Tym |
|samym na etapie wydania postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania robót budowlanych co do zasady nie zachodzi niebezpieczeństwo |
|wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem skarżąca może dopiero podjąć kroki zmierzające do legalizacji|
|przedmiotowego obiektu. Zaskarżone postanowienie nie wywołuje skutku w postaci ustalenia opłaty legalizacyjnej bądź nakazu rozbiórki, ponieważ, |
|jak wskazano, dopiero od działań skarżącej będzie zależało, czy w odrębnej decyzji organ będzie mógł ewentualnie wydać stosowny nakaz bądź wydać |
|decyzję o legalizacji. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że ryzyko trudnych do odwrócenia skutków musi |
|wynikać bezpośrednio z wykonania aktu zaskarżonego do sądu i nie należy go wiązać z ewentualnymi postępowaniami, które mogą zostać |
|uruchomione w przyszłości. |
|Ma rację Sąd pierwszej instancji, że zaskarżone postanowienie WINB nie ma charakteru kończącego postępowanie i załatwiającego co do istoty |
|kwestię legalizacji budowy wykonanej w warunkach samowoli budowlanej. Skutkiem zaskarżonego postanowienia będzie przeprowadzenie przez organ |
|pierwszej instancji postępowania w tym zakresie. Wstrzymanie wykonania postanowienia nakazującego wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych |
|istotnie byłoby przyzwoleniem na dalsze prowadzenie prac, mimo stwierdzonej samowoli budowlanej. Oznacza to tym samym, że brak jest podstaw do |
|zastosowania wnioskowanej ochrony tymczasowej. |
|Jeżeli chodzi o argumentację, że na skutek wydania zaskarżonego postanowienia powstają po stronie skarżącej zarówno obowiązki, jak i uprawnienia |
|bowiem postanowienie to "stwierdza, iż obiekt jest samowolą budowlaną, a nadto, iż nie spełnia warunków do zastosowania trybu legalizacji |
|uproszczonej", to wyjaśnić należy, że tego typu okoliczności nie są brane pod uwagę na etapie postępowania w przedmiocie ochrony tymczasowej,|
|gdyż stanowić mogą zarzuty merytoryczne skargi na zaskarżone postanowienie, oceniane na etapie rozpoznawania skargi, co miało miejsce w |
|niniejszej sprawie, bowiem Sąd pierwszej instancji wyrokiem z 30 kwietnia 2025 r. skargę skarżącej na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego |
|Inspektora Nadzoru Budowlanego z 6 listopada 2024 r. oddalił. |
|Mając powyższe na uwadze NSA uznał, że nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia organu nadzoru |
|budowlanego, dlatego zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. podlega oddaleniu. |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |