II OZ 115/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na zarządzenie o opłacie kancelaryjnej za wydruk dokumentów elektronicznych, uznając ją za zgodną z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał stronę skarżącą do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wydruk skargi i załączników w kwocie 147 zł. Strona wniosła zażalenie, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów i sprzeczność rozporządzenia z ustawą oraz Konstytucją RP, a także z prawem UE. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając, że opłata kancelaryjna za wydruki dokumentów elektronicznych jest zgodna z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie można jej pominąć. Sąd odmówił też dopuszczenia dowodu z opinii biegłego oraz skierowania pytania do TSUE.
Przedmiotem sprawy było zażalenie B.T. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie, którym wezwano stronę do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 147 zł za wydruk skargi i załączników, celem doręczenia uczestnikom postępowania. Strona skarżąca zarzuciła niewłaściwe niezastosowanie art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie § 1 ust. 3 rozporządzenia, które miało być sprzeczne z delegacją ustawową (art. 236 p.p.s.a.), gdyż wysokość opłaty za wydruki nie może przekraczać rzeczywistych kosztów. Podniesiono, że kwota 50 gr za stronę jest wyzyskiem, a cena rynkowa jest niższa. Zarzucono również naruszenie art. 92 ust. 1 Konstytucji RP i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Wniesiono o wystąpienie do TSUE z pytaniem prawnym dotyczącym zgodności rozporządzenia z Kartą praw podstawowych UE. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania, a opłaty sądowe obejmują m.in. opłatę kancelaryjną (art. 211 i 212 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 235a p.p.s.a., opłatę kancelaryjną pobiera się za wydruki pism i załączników wniesionych w formie dokumentu elektronicznego, sporządzane w celu doręczenia stronom niekorzystającym ze środków komunikacji elektronicznej. Sąd podkreślił, że wprowadzenie tej opłaty oznacza, iż strona korzystająca z komunikacji elektronicznej powinna pokrywać koszty nadawania jej pismom tradycyjnej formy. Sąd uznał, że zarzut braku pominięcia § 1 ust. 3 rozporządzenia nie znajduje uzasadnienia, gdyż jego pominięcie naruszyłoby art. 235a p.p.s.a. Sąd odmówił dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, wskazując, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowód z opinii biegłego nie jest dopuszczalny. Wniosek o zwrócenie się do TSUE nie odnosił się do przedmiotu sprawy i nie dostrzeżono wątpliwości uzasadniających taki wniosek. Orzeczono na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, opłata kancelaryjna za wydruk dokumentów elektronicznych jest zgodna z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie można jej pominąć.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opłata kancelaryjna za wydruki dokumentów elektronicznych, pobierana na podstawie art. 235a p.p.s.a., jest zgodna z prawem i strony korzystające z komunikacji elektronicznej powinny pokrywać koszty nadawania ich pismom tradycyjnej formy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 235a
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określający pobieranie opłaty kancelaryjnej za wydruki pism i załączników wniesionych w formie dokumentu elektronicznego.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania w przedmiocie zażalenia.
p.p.s.a. art. 197 § 1 i 2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania w przedmiocie zażalenia.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych art. 1 § 3
Przepis określający wysokość opłaty kancelaryjnej.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 8 § 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut niewłaściwego niezastosowania.
Konstytucja RP art. 92 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia poprzez niewłaściwe niezastosowanie jednostki redakcyjnej rozporządzenia wydanego sprzecznie ze szczegółowymi wytycznymi w delegacji ustawowej.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia poprzez niewłaściwe niezastosowanie, gwarantuje sprawiedliwe rozpatrzenie sprawy.
p.p.s.a. art. 236
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Delegacja ustawowa dotycząca wysokości opłaty za wydruki dokumentów elektronicznych.
p.p.s.a. art. 199
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Generalna zasada odpłatności wymiaru sprawiedliwości.
p.p.s.a. art. 211
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe.
p.p.s.a. art. 212 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe.
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyjątkowy charakter dowodu z dokumentów w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
u.i.d.p.
Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
Podstawa prawna dla rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych
Przepisy wykonawcze dotyczące dokumentów elektronicznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata kancelaryjna za wydruki dokumentów elektronicznych jest zgodna z przepisami p.p.s.a. i nie można jej pominąć. W postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest dopuszczalny dowód z opinii biegłego. Wniosek o skierowanie pytania do TSUE nie dotyczył przedmiotu sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzut niewłaściwego niezastosowania art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Zarzut sprzeczności rozporządzenia z delegacją ustawową (art. 236 p.p.s.a.). Zarzut wyzysku i zawyżonej opłaty kancelaryjnej w porównaniu do ceny rynkowej. Zarzut naruszenia art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
Sądowi nie wolno wykorzystywać imperium do zdzierstwa poprzez zarabianie na wydrukach dla Stron od 2 do 3 razy tyle, ile wynosi cena rynkowa. Możliwość przeprowadzenia dowodu w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma charakter wyjątkowy i odnosi się wyłącznie do dowodów z dokumentów.
Skład orzekający
Tomasz Bąkowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie pobierania opłat kancelaryjnych za wydruki dokumentów elektronicznych w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz niedopuszczalność dowodu z opinii biegłego w tym postępowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pobierania opłat za wydruki w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z opłatami sądowymi, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Czy sąd może zarabiać na wydrukach? NSA rozstrzyga spór o opłaty kancelaryjne.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 115/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2023-03-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-22 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Tomasz Bąkowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Sygn. powiązane VII SA/Wa 2321/22 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2023-10-04 Skarżony organ Minister Rozwoju, Pracy i Technologii Treść wyniku Oddalono zażalenie Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. T. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2321/22 o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi P. z siedzibą w S., C. G., B. T. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 26 sierpnia 2022 r., znak DLI-I.7621.10.2021.AN.15(IM) w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie ze skargi P. z siedzibą w S., C.G., B.T. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 26 sierpnia 2022 r., znak DLI-I.7621.10.2021.AN.15(IM) w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, zarządzeniem z dnia 14 lutego 2023 r. wezwał stronę skarżącą, B.T., do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wydruk skargi z dnia 10 października 2022 r., wraz z załącznikami, celem doręczenia uczestnikom postępowania w kwocie 147 (sto czterdzieści siedem) złotych, stosownie do § 1 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r., w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. 2019 r., poz. 1090 ze zm., dalej: "rozporządzenie"). Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł B.T., wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucono niewłaściwe niezastosowanie art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm., dalej: "Konstytucja RP") poprzez niewłaściwe jego niezastosowanie poprzez brak pominięcia § 1 ust. 3 rozporządzenia, które jest sprzeczne z delegacją ustawową, a mianowicie art. 236 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), gdyż zgodnie z wytycznymi w nim zawartymi "wysokość opłaty za wydruki dokumentów elektronicznych nie może przekraczać rzeczywistych kosztów ich tworzenia", podczas gdy przewidziana w tej jednostce redakcyjnej rozporządzenia kwota 50 gr za stronę wydruku czarno-białego jest wyzyskiem, gdyż jest faktem powszechnie znanym, że przedsiębiorcy trudniący się takimi wydrukami pobierają za nie – i to uwzględniając marżę zysku dla siebie – od 15 gr do 20 gr za stronę. Na tę okoliczność Żalący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Według Skarżącego, Przewodniczący naruszył brakiem pominięcia tej jednostki redakcyjnej rozporządzenia również art. 92 ust. 1 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe niezastosowanie jednostki redakcyjnej rozporządzenia wydanego sprzecznie ze szczegółowymi wytycznymi w powołanej delegacji ustawowej, jak też naruszył poprzez niewłaściwe niezastosowanie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, który gwarantuje Żalącemu sprawiedliwe rozpatrzenie sprawy, co skutkuje tym, że Sądowi nie wolno wykorzystywać imperium do zdzierstwa poprzez zarabianie na wydrukach dla Stron od 2 do 3 razy tyle, ile wynosi cena rynkowa. W związku z tym zarzutem Żalący wniósł o wystąpienie do TSUE z pytaniem prawnym, czy powołana jednostka redakcyjna rozporządzenia jest zgodna z art. 47 ust. 2 Karty praw podstawowych UE. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 47 § 3 p.p.s.a., w przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się. W celu doręczania dokumentów stronom, które nie stosują środków komunikacji elektronicznej do odbioru pism, sąd sporządza kopie dokumentów elektronicznych w postaci uwierzytelnionych wydruków, z zachowaniem wymogów określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 57; dalej: "u.i.d.p."), tj. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 180). Natomiast zgodnie z art. 235a p.p.s.a., opłatę kancelaryjną pobiera się za wydruki pism i załączników wniesionych w formie dokumentu elektronicznego sporządzane w celu ich doręczenia stronom, które nie posługują się środkami komunikacji elektronicznej do odbioru pism. Wprowadzenie opłaty kancelaryjnej, o której mowa w tym przepisie oznacza, że strona korzystająca ze środków komunikacji elektronicznej powinna pokrywać koszty nadawania jej pismom tradycyjnej formy i przekazywania do pozostałych stron. Żalący nie neguje samej zasadności zarządzenia, a jedynie wysokość ustalonej opłaty. Jednakże postawiony w związku z tym zarzut braku pominięcia § 1 ust. 3 rozporządzenia nie znajduje uzasadnienia. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Pominięcie wskazanego powyżej przepisu doprowadziłoby do naruszenia art. 235a p.p.s.a., albowiem brak określenia wysokości opłaty za wydruki dokumentów elektronicznych doprowadziłby do niepobrania wymaganej opłaty, wymaganej art. 235a p.p.s.a. Nie można również uwzględnić wniosku Żalącego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Należy wyjaśnić, że stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a., możliwość przeprowadzenia dowodu w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma charakter wyjątkowy i odnosi się wyłącznie do dowodów z dokumentów (por. wyrok NSA z dnia 21 września 2022 r., sygn. akt III FSK 3702/21, LEX nr 3409781). Natomiast dopuszczenie dowodu z opinii biegłego w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie jest możliwe. (zob. wyrok NSA z dnia 2 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1215/08, LEX nr 594964). Z kolei wniosek o zwrócenie się z pytaniem prawnym do TSUE nie odnosi się do przedmiotu sprawy, zaś w niniejszym postępowaniu nie dostrzeżono wątpliwości, które uzasadniłyby taki wniosek. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI