II OZ 1134/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odmowie przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał swojej ubóstwa mimo niskich dochodów i prowadzenia kosztownych inwestycji.
Skarżący S.S. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Kielcach, które oddaliło jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący argumentował pogorszenie swojej sytuacji materialnej i zdrowotnej, wskazując na problemy z inwestycjami budowlanymi i decyzjami urzędów. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że skarżący nie wykazał swojej ubóstwa w sposób przekonujący, a prowadzenie kosztownych inwestycji przy niskich dochodach budzi wątpliwości co do jego rzeczywistej sytuacji finansowej.
Przedmiotem sprawy było zażalenie S.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, które oddaliło jego wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący twierdził, że jego sytuacja życiowa uległa pogorszeniu, a problemy z inwestycjami budowlanymi i decyzjami organów administracji doprowadziły do jego ubóstwa i złego stanu zdrowia. Sąd I instancji, analizując formularz PPF i oświadczenia skarżącego, ustalił, że mimo niskich dochodów, skarżący realizował inwestycje wymagające znacznych nakładów finansowych, co budziło wątpliwości co do jego ubóstwa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i ciężar wykazania przesłanek jego przyznania spoczywa na wnioskodawcy. NSA uznał, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący swojej ubóstwa, a przedstawiane przez niego okoliczności, w tym sprzeczne informacje dotyczące finansowania inwestycji, nie uzasadniały przyznania prawa pomocy. Sąd wskazał również, że brak stałego miejsca zamieszkania nie stanowił nowej okoliczności uzasadniającej przyznanie pomocy, gdyż skarżący od początku postępowania podawał brak stałego adresu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba realizująca inwestycje budowlane wymagające znacznych nakładów finansowych, nawet przy niskich dochodach, nie może być uznana za osobę ubogą kwalifikującą się do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, jeśli nie wykaże w sposób przekonujący swojej sytuacji materialnej.
Uzasadnienie
Ciężar wykazania ubóstwa spoczywa na wnioskodawcy. Prowadzenie kosztownych inwestycji przy niskich dochodach budzi wątpliwości co do prawdziwości twierdzeń o ubóstwie. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
Ppsa art. 246 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Pomocnicze
Ppsa art. 199
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie przez stronę kosztów sądowych.
Ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazał w sposób przekonujący swojej ubóstwa. Prowadzenie kosztownych inwestycji budowlanych przy niskich dochodach budzi wątpliwości co do prawdziwości twierdzeń o ubóstwie. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Brak stałego miejsca zamieszkania nie stanowi nowej okoliczności uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, jeśli skarżący od początku podawał brak stałego adresu.
Odrzucone argumenty
Pogorszenie sytuacji życiowej i materialnej skarżącego. Problemy z inwestycjami budowlanymi i decyzjami organów administracji doprowadziły do ubóstwa. Zły stan zdrowia skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Skarżący podając odmienne fakty na uzasadnienie swego wniosku, powoduje powstanie wątpliwości co do ich prawdziwości.
Skład orzekający
Andrzej Gliniecki
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w sprawach sądowoadministracyjnych, zwłaszcza w kontekście osób prowadzących działalność gospodarczą lub inwestycje."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Ppsa w zakresie prawa pomocy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia sytuację materialną wnioskodawcy ubiegającego się o prawo pomocy, szczególnie gdy prowadzi on kosztowne inwestycje. Jest to istotne dla prawników procesowych.
“Czy inwestor z niskimi dochodami może liczyć na darmową pomoc prawną? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 1134/08 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2008-10-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-10-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Gliniecki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Prawo pomocy Sygn. powiązane II SA/Ke 11/08 - Postanowienie WSA w Kielcach z 2008-12-30 II OZ 625/08 - Postanowienie NSA z 2008-06-20 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 246 par. 1, art. 184, art. 197 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 31 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 września 2008r. r., sygn. akt II SA/Ke 11/08 o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności postanawia oddalić zażalenie Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 10 września 2008r. sygn. akt II SA/Ke 11/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił wniosek S. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wskazał, że skarżący wniósł ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie oznaczonej sygn. akt II SA/Ke 11/08 w związku z tym, że pogorszyła się jego sytuacja życiowa. Podał jednocześnie nowy adres do doręczeń: Schronisko dla bezdomnych w K.. Wnioskodawca podniósł, iż osoby, które dotychczas partycypowały w kosztach prowadzonych przez niego inwestycji wycofały się z nich i żądają pieniędzy za robociznę i pracę sprzętu. Zakwestionował twierdzenia organu administracji jakoby wykonał utwardzenie działki nr [...] w gminie M., podczas gdy przeprowadzone zostały tylko prace przygotowawcze polegające na wyrównaniu terenu. Wybudowane dotychczas budynki o powierzchni 25 m 2 - wykonane zostały własnoręcznie, małym nakładem kosztów z materiałów rozbiórkowych. S. S. wyraził także pogląd, że żyjąc w państwie prawa nie mógł przewidzieć bezprawia z jakim się spotkał ze strony organów administracji publicznej. Sąd I instancji ustalił na podstawie formularza PPF i oświadczenia skarżącego, iż pobiera on zasiłek przedemerytalny w wysokości [...] zł. netto miesięcznie i korzysta z posiłków z opieki społecznej jeden raz dziennie. Leczy się na [...], ma problemy [...],[...] oraz chorobę [...]. Syn wnioskodawcy zaprzestał udzielania mu pomocy, domaga się zwrotu pożyczonych pieniędzy, a wykonawcy robót budowlanych grożą procesami cywilnymi o zapłatę. Prowadzone inwestycje są wstrzymane i nie przynoszą skarżącemu żadnych dochodów. S. S. stwierdził, że jest obecnie zadłużony, gdyż wszystkie pieniądze jakie posiadał przeznaczył na realizację inwestycji, a w chwili obecnej nie ma środków by dalej budować. W związku z tym, że jest bezdomny będzie ubiegać się o przyjęcie do noclegowni. Sąd rozpoznając ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy doszedł do przekonania, że nowe okoliczności, które wskazał skarżący nie uzasadniają uwzględnienia wniosku. Oceniając możliwości finansowe wnioskodawcy w kontekście ustalonego stanu faktycznego i wiedzy posiadanej z urzędu dotyczącej ilości i przedmiotów spraw sądowoadministracyjnych prowadzonych przez S. S., doszedł do przekonania, że jako inwestor licznych przedsięwzięć budowlanych na terenie Województwa Ś., wymagających znacznych nakładów finansowych nie może być uznany za osobę ubogą, której pomocy powinien udzielić Skarb Państwa. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym stosowaną wyłącznie w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem. Sąd I instancji podniósł także, iż zamiar rozpoczęcia i prowadzenia tak dużych inwestycji, jak wybudowanie hotelu, restauracji, dróg dojazdowych, niesie ryzyko i należy liczyć się z kosztami (także sądowymi) związanymi z ewentualnym niepowodzeniem. Sąd odniósł się także do pisma z dnia 26 sierpnia 2008r. w którym podany został nowy adres do doręczeń tj. schronisko dla bezdomnych i stwierdził, że nie jest to jednoznaczne z przebywaniem w schronisku. Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 września 2008r. wniósł S. S.. Autor zażalenia zarzucił postanowieniu błędną interpretację stanu faktycznego. Wyjaśnił, że nie prowadzi już żadnych inwestycji. Na działce nr [...] w B. nie zamierza i nie jest już w stanie nic budować. Jego bieda i zły stan zdrowia spowodowane zostały złośliwymi i błędnymi decyzjami urzędów nadzoru budowlanego. W związku z powyższym skarżący domaga przyznania prawa pomocy aby mógł dochodzić swoich praw przed Sądem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Należy podkreślić, że zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej Ppsa, ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma natomiast charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną, zaś ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Zgodnie natomiast z treścią art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał w przekonywujący sposób, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. We wniesionym zażaleniu, nie przedstawił okoliczności, które skutecznie mogłyby podważyć ustalenia faktyczne i rozstrzygnięcie zaskarżonego postanowienia. Sąd I instancji dokonując oceny wniosku o przyznanie prawa pomoc na podstawie formularza PPF, oświadczenia skarżącego i w oparciu o fakty znane Sądowi z urzędu miał podstawę do oddalenia wniosku. S. S. przy bardzo niskich dochodach w kwocie [...] zł. realizował inwestycje wymagające znacznych nakładów finansowych. Złożył on wprawdzie oświadczenie, że potrzebne środki uzyskał z darowizny i pożyczki od swego syna, po czym w kolejnym piśmie procesowym stwierdził, że grożą mu procesy cywilne o zapłatę za wykonanie niwelacji i wyrównanie terenu pod utwardzenie. Skarżący podając odmienne fakty na uzasadnienie swego wniosku, powoduje powstanie wątpliwości co do ich prawdziwości. Przedstawiona przez skarżącego sytuacja materialna i bytowa w zestawieniu z faktem rozpoczęcia inwestycji będącej przedmiotem niniejszego postępowania wskazuje, że stan majątkowy skarżącego nie spełnia przesłanek przyznania prawa pomocy z art. 246 § 1 Ppsa. Nie można również uznać za uzasadnione wywodów S. S., że jego sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu w stosunku do okoliczności ocenianych przez WSA w Kielcach przy wydaniu postanowienia z dnia 31 marca 2008r., gdyż zamieszkuje od sierpnia 2008r. w schronisku dla bezdomnych. Od początku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący podawał brak stałego miejsca zamieszkania, jedynie wskazywał adresy do doręczeń ( K., ul. [...]; B., ul. [...]). Wobec tego i w tym aspekcie nie nastąpiła zmiana okoliczności, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI