II OZ 1132/13

Naczelny Sąd Administracyjny2013-12-05
NSAAdministracyjneWysokansa
koszty sądowewpis sądowyzażalenieprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o samorządzie gminnymnadzór nad uchwałamiplan zagospodarowania przestrzennegoNSA

NSA uchylił zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, uznając, że postępowanie w sprawie nadzoru nad uchwałą rady gminy jest wolne od opłat.

NSA rozpoznał zażalenie Stowarzyszenia [...] na zarządzenie Przewodniczącego WSA w Gdańsku, które wzywało do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie WSA. Sąd uznał, że postępowanie w sprawach nadzoru nad działalnością gminną, zgodnie z art. 100 ustawy o samorządzie gminnym, jest wolne od opłat sądowych. W związku z tym, zaskarżone zarządzenie zostało uchylone jako niezasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Stowarzyszenia [...] na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 39/13. Zarządzenie to wzywało pełnomocnika Stowarzyszenia do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie WSA w kwocie 100 zł. Stowarzyszenie wniosło zażalenie, zarzucając naruszenie art. 100 ustawy o samorządzie gminnym. NSA uznał zażalenie za zasadne. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 100 ustawy o samorządzie gminnym, postępowania sądowe w sprawach nadzoru nad działalnością gminną są wolne od opłat sądowych. Zwolnienie to dotyczy zarówno postępowania przed sądem pierwszej instancji, jak i przed NSA, a także wszystkich stron i uczestników takich postępowań. NSA stwierdził, że zaskarżone zarządzenie, wzywające do uiszczenia wpisu sądowego, naruszało wskazany przepis, dlatego postanowił uchylić to zarządzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie to jest wolne od opłat sądowych na podstawie art. 100 ustawy o samorządzie gminnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 100 ustawy o samorządzie gminnym stanowi zwolnienie przedmiotowe i podmiotowe od opłat sądowych dla wszystkich stron i uczestników postępowań w sprawach nadzoru nad działalnością gminną, niezależnie od tego, kto wszczął postępowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.s.g. art. 100

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Postępowania sądowe w sprawach z zakresu nadzoru nad działalnością gminną są wolne od opłat sądowych. Zwolnienie ma charakter przedmiotowy i podmiotowy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 220 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, ale zastosowanie ograniczone przez inne przepisy.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 85

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 99

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 86

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawach nadzoru nad uchwałami rady gminy jest wolne od opłat sądowych na mocy art. 100 ustawy o samorządzie gminnym.

Godne uwagi sformułowania

zasadą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jest obciążenie kosztami sądowymi (...) tego podmiotu, który wnosi pismo podlegające opłacie ustawodawca przewidział liczne wyjątki postępowania sądowe w sprawach z zakresu nadzoru nad działalnością gminną wskazane w rozdz. 10 (...) jest wolne od opłat sądowych zwolnienie to jest zwolnieniem przedmiotowym (...) i podmiotowym, dotyczącym wszystkich stron i uczestników takich postępowań.

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że postępowania w przedmiocie nadzoru nad uchwałami gminnymi są wolne od opłat sądowych, co ma znaczenie dla wszystkich uczestników takich postępowań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju postępowań (nadzór nad uchwałami gminnymi) i konkretnego przepisu (art. 100 u.s.g.).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kwestii kosztów sądowych, co jest istotne dla praktyków, a interpretacja przepisu o zwolnieniu od opłat ma szerokie zastosowanie w sprawach samorządowych.

Czy zażalenie na uchwałę gminy zawsze wiąże się z opłatą? NSA wyjaśnia.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1132/13 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2013-12-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-11-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
II OZ 768/13 - Postanowienie NSA z 2013-09-19
II SA/Gd 39/13 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2014-04-09
II OSK 2083/14 - Wyrok NSA z 2016-04-28
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone zarządzenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 220 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 39/13 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia Stowarzyszenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 39/13 w sprawie ze skargi Wojewody Pomorskiego na uchwałę Rady Gminy Tuchomie z dnia 28 czerwca 2012 r., nr XI/114/2012 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia uchylić zaskarżone zarządzenie
Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 39/13 Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) wezwał pełnomocnika uczestnika postępowania – Stowarzyszenie [...] do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 39/13 w kwocie 100 zł stosownie do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193).
Na powyższe zarządzenie Stowarzyszenie [...] wniosło zażalenie zarzucając mu naruszenie art. 100 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Autor zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że zasadą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jest obciążenie kosztami sądowymi (tj. opłatami sądowymi, takimi jak wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrotem wydatków) tego podmiotu, który wnosi pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Takimi pismami są przede wszystkim skarga, skarga kasacyjna, zażalenie lub skarga o wznowienie postępowania, powodujące wszczęcie postępowania w danej instancji, od których pobiera się wpis (art. 230, 231 p.p.s.a.). Od przedstawionej powyżej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 p.p.s.a. ustawodawca przewidział liczne wyjątki, które wynikają przede wszystkim z przedmiotowo-podmiotowych zwolnień od kosztów sądowych (art. 239 p.p.s.a.), jak też z odrębnych przepisów.
Stosownie do przepisu art. 100 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej jako: u.s.g.). postępowania sądowe w sprawach z zakresu nadzoru nad działalnością gminną wskazane w rozdz. 10 (art. 85 – 99 tej ustawy) jest wolne od opłat sądowych. Wobec powyższej regulacji stwierdzić należy, że wskazane zwolnienie dotyczy postępowania sądowego, zarówno przed sądem pierwszej instancji, jak też postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W ocenie NSA z powyższego przepisu wynika również, że zwolnienie od opłat sądowych dotyczy tylko postępowań uruchomionych przez podmioty wymienione w rozdziale 10 u.s.g. (art. 85 – 99), w tym przez Wojewodę (art. 86 tej ustawy), z którym to postępowaniem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wobec powyższego, to postępowanie wolne jest od opłat sądowych na podstawie w/w art. 100 u.s.g. W ocenie NSA zwolnienie to jest zwolnieniem przedmiotowym (dotyczącym określonych tam rodzajowo spraw) i podmiotowym, dotyczącym wszystkich stron i uczestników takich postępowań. Przeciwna wykładnia art. 100 u.s.g., którą jak domniemywać należy zastosowano w zaskarżonym zarządzeniu, byłaby nieusprawiedliwiona. Gdyby bowiem celem ustawodawcy było zwolnienie od w/w opłat tylko podmiotu uruchamiającego postępowanie (organu nadzoru lub gminy), wówczas taką wolę wyraziłby poprzez wskazanie, że tylko podmioty uruchamiające takie postępowania sądowe są zwolnione od opłat sądowych.
W świetle powyższego uznać należy, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia Stowarzyszenia [...] należało uznać za niezasadne – jako naruszające art. 100 u.s.g. i art. 220 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. art. 185 § 1, art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI