II OZ 256/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-12
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysądy administracyjnepostanowienie referendarzasprzeciwzażalenielegitymacja procesowanieruchomościroboty budowlane

NSA oddalił zażalenie K. P. i odrzucił zażalenia R. P., D. K. i D. K. na postanowienie WSA odrzucające sprzeciw K. P. w sprawie prawa pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił sprzeciw K. P. od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego D. K. prawa pomocy, uznając K. P. za nielegitymowaną do jego wniesienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie K. P. na to postanowienie, podzielając argumentację o braku legitymacji procesowej. Zażalenia pozostałych skarżących (R. P., D. K., D. K.) zostały odrzucone jako niedopuszczalne, ponieważ skutki postanowienia o odrzuceniu sprzeciwu dotyczyły wyłącznie K. P.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło sprzeciw K. P. od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego D. K. prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji uznał, że sprzeciw mógł wnieść jedynie adresat postanowienia referendarza, czyli D. K., a K. P. nie miała legitymacji procesowej do jego wniesienia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, potwierdził prawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 259 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprzeciw od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego przysługuje stronie, do której zostało ono skierowane. Postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy D. K. zostało doręczone tylko jej, co wykluczało możliwość wniesienia sprzeciwu przez K. P. NSA oddalił zażalenie K. P., uznając jej sprzeciw za niedopuszczalny. Pozostałe zażalenia, wniesione przez R. P., D. K. i D. K., zostały odrzucone jako niedopuszczalne, ponieważ skutki postanowienia o odrzuceniu sprzeciwu K. P. dotyczyły wyłącznie jej uprawnień procesowych, a nie pozostałych skarżących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba niebędąca adresatem postanowienia referendarza sądowego nie ma legitymacji do wniesienia sprzeciwu.

Uzasadnienie

Sprzeciw od postanowienia referendarza przysługuje wyłącznie stronie, do której zostało ono skierowane. Postępowanie o przyznanie prawa pomocy dotyczy interesu prawnego wnioskodawcy, a nie innych uczestników postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 259 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprzeciw od zarządzeń i postanowień wydanych przez referendarza sądowego przysługuje stronie, do której zostało ono skierowane, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 259 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Na postanowienie sądu administracyjnego o odrzuceniu sprzeciwu wniesionego od postanowienia referendarza sądowego przysługuje zażalenie.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący orzekania przez NSA na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w odniesieniu do oddalenia zażalenia.

p.p.s.a. art. 178

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący orzekania przez NSA na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w odniesieniu do odrzucenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak legitymacji procesowej K. P. do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, ponieważ nie była jego adresatem. Skutki postanowienia o odrzuceniu sprzeciwu K. P. dotyczą wyłącznie jej uprawnień procesowych, co czyni zażalenia pozostałych skarżących niedopuszczalnymi.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżących, że posiadali legitymację do wniesienia sprzeciwu lub zażalenia w sytuacji braku legitymacji procesowej.

Godne uwagi sformułowania

osoba, do której nie zostało skierowane zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, nie jest legitymowana do wniesienia sprzeciwu stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy jest bowiem wyłącznie wnioskodawca i ani strona przeciwna, ani inni uczestnicy postępowania nie biorą w nim udziału, gdyż postępowanie to nie dotyczy ich interesu prawnego niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legitymacji procesowej do wnoszenia sprzeciwu od postanowień referendarzy sądowych w sprawach o przyznanie prawa pomocy oraz dopuszczalności zażaleń w takich sytuacjach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z prawem pomocy i sprzeciwem od postanowienia referendarza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 256/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Odrzucono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P., R. P., D. K. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 330/24 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu K. P. w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 stycznia 2024 r., nr 73/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P.; 2. odrzucić zażalenie R. P., D. K. i D. K.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 listopada 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 330/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił sprzeciw K. P. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2024 r. odmawiające D. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że sprzeciw przysługuje stronie, do której skierowane zostało zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego. Stwierdzić zatem należy, że osoba, do której nie zostało skierowane zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, nie jest legitymowana do wniesienia sprzeciwu od zarządzenia czy postanowienia referendarza sądowego. W niniejszej sprawie postanowienie referendarza sądowego z dnia 8 października 2024 r. o odmowie przyznania prawa pomocy D. K. doręczone zostało jedynie D. K. Z tego wynika, że legitymację do zaskarżenia tego postanowienia ma wyłącznie jego adresat wymieniony wyżej, tj. D. K., która skorzystała z tego prawa i jej sprzeciw będzie dalej procedowany. Tymczasem w niniejszej sprawie sprzeciw został wniesiony również przez K. P., która nie ma legitymacji do jego wniesienia a zatem jej sprzeciw jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli K. P., R. P., D. K. i D. K., wnosząc o jego uchylenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) od zarządzeń i postanowień wydanych przez referendarza sądowego, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Jak przyjął NSA w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt I GPS 1/09, na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a., o odrzuceniu sprzeciwu wniesionego od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy przysługuje zażalenie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie w zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji uznał, że sprzeciw K. P. jest niedopuszczalny. Stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy jest bowiem wyłącznie wnioskodawca i ani strona przeciwna, ani inni uczestnicy postępowania nie biorą w nim udziału, gdyż postępowanie to nie dotyczy ich interesu prawnego. W tych warunkach jeżeli sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania D. K. prawa pomocy wniosła K. P., to Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że jej sprzeciw jest niedopuszczalny, a tym samym wymagane było jego odrzucenie. Z tych względów zażalenie wniesione przez K. P. na postanowienie o odrzuceniu jej sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 8 października 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 330/24 odmawiające D. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, podlegało oddaleniu.
Odnośnie do pozostałych żalących należy wskazać, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Skutki odrzucenia sprzeciwu K. P. dotyczą wyłącznie jej uprawnień procesowych. Dlatego też zażalenie D. K., D. K. i R. P. na postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 28 listopada 2024 r. podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji a na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. jak w pkt 2 sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI