II OZ 111/23

II OZ 111/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-03-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Sygn. powiązane
II SA/Lu 542/22 - Postanowienie WSA w Lublinie z 2022-09-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Dnia 8 marca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. E. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 542/22 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi R. E. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 1 czerwca 2022 r., znak: SKO.41/2529/LI/2022 w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 grudnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił na wniosek skarżącego przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi przez: podpisanie skargi, złożenie 1 odpisu skargi, a także wskazania nr PESEL.
Sąd wskazał, że skarżący, uzasadniając brak winy w terminowym uzupełnieniu braku formalnego skargi, powołał się na swoją nieobecność w czasie doręczania przesyłki zawierającej wezwanie Sądu, z uwagi na wyjazd urlopowy i brak dopełnienia przez jego matkę (dorosłego domownika) obowiązku odebrania kierowanej do niego korespondencji. Urlop wypoczynkowy nie może być uznany za przeszkodę nieprzewidzianą ani trudną do usunięcia. Samo przebywanie na urlopie wypoczynkowym nie usprawiedliwia uchybienia terminu do uzupełnienia braków skargi, fakt ten nie zwalnia bowiem strony z obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Skoro skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, to powinien mieć świadomość możliwości kierowania do niego korespondencji sądowej wynikającej z tej właśnie czynności procesowej. Błąd w doborze osoby upoważnionej do odbioru korespondencji, która zaniedbała czynności w zasadzie bez podania przyczyny, nie może, zdaniem Sądu, przemawiać za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu w kontekście przytoczonych powyżej przesłanek przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Z tego względu przytoczona we wniosku o przywrócenie terminu argumentacja skarżącego dotycząca zaniedbania przez jego matkę obowiązku przekazania awizo pocztowego dotyczącego korespondencji sądowej zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że to na skarżącym ciąży obowiązek takiego wyboru czy zorganizowania pracy osób, którymi się wyręcza, aby w sposób właściwy zadbać o swoje interesy w postępowaniu przed organem czy sądem, bowiem działania tych osób bezpośrednio oddziałują na jego sytuację procesową (por. postanowienia: NSA z 17 października 2017 r., II GZ 773/17; z 12 maja 2016 r., I FZ 123/16; WSA w Kielcach z 19 kwietnia 2016 r., I SA/Ke 68/16).
W związku z powyższym, w ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że bez swojej winy uchybił terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi.
Zażalenie na ww. postanowienie wniósł skarżący, podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie: niewłaściwe zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a. przez uznanie, że naruszenie terminu do uzupełnienie braków formalnych nastąpiło z winy skarżącego, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu, podczas gdy uchybienie tego terminu nie było zawinione przez stronę, co zostało wykazane dołączonym do wniosku o przywrócenie terminu, oświadczeniem matki skarżącego.
W związku z powyższym, wnoszę o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu na uzupełnienie braków formalnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie podlega uwzględnieniu.
Stosownie do treści art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku tym strona zobowiązana jest do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, w myśl art. 87 § 2 p.p.s.a.
Z powyższego wynika, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo swej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Tylko w sytuacji, gdy strona dołożyła wszelkiej staranności i dbałości o swoje interesy, a niedopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody – w danych warunkach – nie do przezwyciężenia, można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu, a zatem nie wypełnił dyspozycji art. 87 § 2 p.p.s.a. Istotne w okolicznościach niniejszej sprawy jest bowiem to, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało przesłane na adres skarżącego i skutecznie doręczone w trybie doręczenia zastępczego (z uwagi na podwójną awizację przesyłki). Zatem, wobec prawidłowego doręczenia wezwania, zgodnie z art. 73 p.p.s.a., nie można przyjąć, by brak przekazania przez dorosłego domownika awiza i tym samym nieuzupełnienie braków formalnych skargi w terminie, nastąpiła bez winy skarżącego. Jak wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, strona będzie ponosić konsekwencje, jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności w miejscu zamieszkania (por. postanowienia NSA: z 10 marca 2009 r., I OZ 174/09; z 25 lutego 2011 r., II FZ 60/11; z 25 listopada 2011 r., II FZ 623/11). Dla tej oceny nie mają znaczenia okoliczności przywołane w zażaleniu wskazujące na podeszły wiek dorosłego domownika i nieobecność skarżącego podczas doręczenia przesyłki spowodowana wyjazdem na urlop. Sama w sobie okoliczność, że dorosły domownik jest w podeszłym wieku nie usprawiedliwia tego, że zapomniał o przekazaniu awiza skarżącemu. Skoro skarżący zamieszkuje razem z dorosłym domownikiem pod wspólnym adresem i mając świadomość podeszłego wieku tej osoby, to powinien na czas urlop podjąć działania mające na celu zabezpieczenie swoich procesowych interesów. Jeżeli skarżący nie podjął stosownych działań celem zabezpieczenia swoich interesów procesowych, tym samym nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Między innymi skarżący umożliwił dorosłemu domownikowi dostęp do oddawczej skrzynki pocztowej, w której, zgodnie z adnotacją na przesyłce, listonosz pozostawiał awiza, czyli zawiadomienia skierowane do skarżącego o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej. Taka zaś okoliczność może rodzić określone problemy organizacyjne, czego skarżący powinien być świadomy. Ma zatem rację Sąd I instancji, że od strony postępowania należy wymagać zapobiegliwości przezorności staranności i dbałości w prowadzeniu swoich spraw. Gdyby strona skarżąca uprawdopodobniła, że to z przyczyn niezależnych od osoby, w której posiadaniu znalazło się awizo, jego choroby lub nadzwyczajnej sytuacji, która sprawiła, że nie mogła ona przekazać awiza, wtedy można by uznać taką sytuację za niezależną od strony skarżącej i uzasadniającą przywrócenie terminu. Natomiast zwykłe zapomnienie przekazania awiza przez dorosłego domownika nie stanowi wystarczającej podstawy do stwierdzenia zaistnienia przesłanki z art. 86 § 1 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Sąd I instancji zasadnie oddalił wniosek o przywrócenie uchybionego terminu uznając, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy. Tym samym w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ustanowiona w art. 86 § 1 p.p.s.a., warunkująca przywrócenie uchybionego terminu, a postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.