II OZ 110/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-18
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysprzeciwzażalenieniedopuszczalnośćpostępowanie wpadkowesąd administracyjnyNSAWSA

NSA oddalił zażalenie K.P. i odrzucił zażalenie D.K. na postanowienie WSA o odrzuceniu sprzeciwu K.P. od odmowy przyznania prawa pomocy D.K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił sprzeciw K.P. od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego D.K. prawa pomocy, uznając go za niedopuszczalny, ponieważ sprzeciw mógł wnieść jedynie wnioskodawca (D.K.). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie K.P. na to postanowienie, podzielając argumentację sądu pierwszej instancji. Jednocześnie NSA odrzucił zażalenie D.K. na postanowienie WSA, uznając je za niedopuszczalne, ponieważ D.K. nie była stroną postępowania wywołanego sprzeciwem K.P.

Sprawa dotyczyła zażaleń K.P. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło sprzeciw K.P. od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania D.K. prawa pomocy w pełnym zakresie. Sąd pierwszej instancji uznał sprzeciw K.P. za niedopuszczalny, ponieważ stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy jest wyłącznie wnioskodawca, a K.P. nie była wnioskodawcą. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenia, podzielił stanowisko WSA. W odniesieniu do zażalenia K.P., NSA uznał je za bezzasadne i oddalił, ponieważ sprzeciw K.P. był rzeczywiście niedopuszczalny. Natomiast zażalenie D.K. zostało odrzucone jako niedopuszczalne, gdyż D.K. nie była stroną postępowania, w którym zapadło zaskarżone postanowienie WSA (dotyczące sprzeciwu K.P.). NSA powołał się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym art. 259 § 2, art. 252 § 1, art. 197 § 2 oraz art. 178.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy może wnieść wyłącznie wnioskodawca.

Uzasadnienie

Postępowanie o przyznanie prawa pomocy jest postępowaniem wpadkowym, w którym stroną jest tylko wnioskodawca. Interes prawny innych osób nie jest w tym postępowaniu objęty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 259 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia wydanego przez referendarza sądowego.

p.p.s.a. art. 259 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a., o odrzuceniu sprzeciwu wniesionego od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy przysługuje zażalenie.

p.p.s.a. art. 252 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Niedopuszczalny sprzeciw podlega odrzuceniu.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2.

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewidziano odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy może wnieść tylko wnioskodawca. Osoba, która nie wniosła sprzeciwu, nie jest stroną postępowania wywołanego tym sprzeciwem i nie może wnosić zażalenia na postanowienie o jego odrzuceniu.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie to nie dotyczy ich interesu prawnego niedopuszczalne jest zaskarżenie przez K.P. kierowanego do D.K. rozstrzygnięcia D.K. nie była adresatką postanowienia z dnia 7 listopada 2024 r., była nią wyłącznie K.P.

Skład orzekający

Jerzy Stankowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności kręgu podmiotów uprawnionych do wniesienia sprzeciwu i zażalenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z prawem pomocy i kolejnością zaskarżania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 110/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stankowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184 w zw. z art. 197 par. 2, art. 178 w zw. z art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 316/24 o odrzuceniu sprzeciwu K.P. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 17 września 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 316/24 o odmowie przyznania D.K. prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K.P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 stycznia 2024 r. nr 106/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K.P., 2. odrzucić zażalenie D.K.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 7 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 316/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 259 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił sprzeciw K.P. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 316/24, o odmowie przyznania D.K. prawa pomocy w zakresie całkowitym – jako niedopuszczalny.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia 17 września 2024 r. starszy referendarz sądowy odmówił D.K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd podkreślił, że uprawnienie do zaskarżenia takiego postanowienia ma wyłącznie wnioskodawca zaś sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia wniosła K.P. Wobec powyższego niedopuszczalne jest zaskarżenie przez K.P. kierowanego do D.K. rozstrzygnięcia. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 259 § 2 w zw. z art. 252 § 1 p.p.s.a odrzucił sprzeciw wniesiony przez K.P. jako niedopuszczalny.
Zażalenie na ww. postanowienie wniosły D.K. oraz K.P.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień wydanych przez referendarza sądowego, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Jak przyjął NSA w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt I GPS 1/09 (publ. ONSAiWSA z 2010 r. Nr 2, poz. 17), na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a., o odrzuceniu sprzeciwu wniesionego od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy przysługuje zażalenie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji trafnie zauważył, że sprzeciw K.P. jest niedopuszczalny. Należy wskazać, że stroną postępowania o przyznanie prawa pomocy jest wyłącznie wnioskodawca i ani strona przeciwna, ani inni uczestnicy postępowania nie biorą w nim udziału, gdyż postępowanie to nie dotyczy ich interesu prawnego. W tych warunkach jeżeli sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania D.K. prawa pomocy wniosła K.P., to Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że sprzeciw K.P. jest niedopuszczalny, a tym samym wymagane było jego odrzucenie.
Z tych względów zażalenie wniesione przez K.P. na postanowienie o odrzuceniu jej sprzeciwu podlegało oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Odnośnie do zażalenia wniesionego przez D.K. wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. D.K. nie była adresatką postanowienia z dnia 7 listopada 2024 r., była nią wyłącznie K.P. Ww. postanowienie zapadło w postępowaniu wpadkowym wywołanym sprzeciwem K.P. i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tej osoby.
Dlatego zażalenie D.K. na postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 7 listopada 2024 r. o odrzuceniu sprzeciwu K.P. podlegało odrzuceniu przez Naczelny Sąd Administracyjny jako niedopuszczalne.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. jak w pkt 1 postanowienia. W pkt 2 postanowienia orzeczono na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI