II OZ 110/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-03-08
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniadziałalność gospodarczanieruchomośćprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieskargadecyzja administracyjnaskarżącyorgan administracji

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o wstrzymaniu wykonania decyzji SKO dotyczącej wstrzymania użytkowania terenu działki dla działalności gospodarczej.

NSA rozpatrzył zażalenie M. M. na postanowienie WSA w Lublinie, które wstrzymało wykonanie decyzji SKO o wstrzymaniu użytkowania terenu działki dla działalności gospodarczej skarżącego M. P. WSA uznał, że wstrzymanie działalności może spowodować trudne do odwrócenia skutki, w tym utratę źródła utrzymania i niewypłacalność. NSA oddalił zażalenie, uznając, że WSA prawidłowo ocenił ryzyko znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, nawet jeśli skarżący posiada inne lokalizacje do prowadzenia działalności.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenie M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Lublinie z dnia 23 listopada 2022 r., które wstrzymało wykonanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Lublinie z dnia 25 lipca 2022 r. Decyzja SKO dotyczyła wstrzymania użytkowania terenu działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] w zakresie prowadzenia przez skarżącego M. P. działalności gospodarczej, w tym składowej i handlowej. WSA uzasadnił wstrzymanie wykonania decyzji tym, że utrata jedynego źródła utrzymania może spowodować szkodę trudną do odwrócenia, w tym utratę bieżących dochodów, niemożność wywiązania się z umów z kontrahentami i potencjalną niewypłacalność. Zażalenie wniosła M. M., twierdząc, że WSA bezkrytycznie przyjął argumentację skarżącego, a skutek wstrzymania działalności nie wynika z treści decyzji, a skarżący posiada inne lokalizacje do prowadzenia działalności. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że WSA prawidłowo zastosował art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie wykazania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnioskodawcy. NSA uznał, że skarżący wykazał, iż zaskarżona decyzja bezpośrednio ogranicza jego działalność gospodarczą, co samo w sobie może stwarzać zagrożenie trudnych do odwrócenia skutków prawnych. Sąd odrzucił argumenty zażalenia dotyczące kwestii merytorycznych, uznając je za próbę podważenia legalności decyzji i nieuprawnione "przedsąd".

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej dotyczącej użytkowania terenu dla działalności gospodarczej może spowodować szkodę znaczną lub skutki trudne do odwrócenia, zwłaszcza gdy dotyczy ograniczenia prowadzonej działalności i może wpłynąć na wywiązanie się z umów z kontrahentami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż zaskarżona decyzja bezpośrednio ogranicza jego działalność gospodarczą, co samo w sobie może stwarzać zagrożenie trudnych do odwrócenia skutków prawnych, niezależnie od posiadania innych lokalizacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo ocenił, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki dla działalności gospodarczej skarżącego. Ciężar dowodu w zakresie wykazania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnioskodawcy. Argumenty merytoryczne dotyczące legalności decyzji nie mogą być podstawą do uwzględnienia zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu wykonania.

Odrzucone argumenty

WSA bezkrytycznie podzielił stanowisko skarżącego, że wykonanie decyzji jest jednoznaczne ze wstrzymaniem działalności gospodarczej. Ryzyko wstrzymania działalności nie zostało udowodnione ani uprawdopodobnione, a skarżący posiada inne lokalizacje do prowadzenia działalności. WSA oparł się na gołosłownych twierdzeniach skarżącego o istnieniu umów z kontrahentami.

Godne uwagi sformułowania

niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności [...] spoczywa na wnioskodawcy doszłoby do nieuprawnionego "przedsądu"

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej przez sądy administracyjne, zwłaszcza w kontekście działalności gospodarczej i ryzyka trudnych do odwrócenia skutków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wstrzymania użytkowania terenu, ale ogólne zasady dotyczące art. 61 § 3 p.p.s.a. mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowoadministracyjnego - wstrzymania wykonania decyzji, co jest kluczowe dla przedsiębiorców. Pokazuje, jak sądy oceniają ryzyko szkody.

Czy wstrzymanie użytkowania działki może zrujnować biznes? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 110/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-03-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Sygn. powiązane
II SA/Lu 644/22 - Wyrok WSA w Lublinie z 2023-04-27
II OZ 508/23 - Postanowienie NSA z 2023-09-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Dnia 8 marca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 644/22 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 25 lipca 2022 r., znak: SKO.41/292/LI/2022 w przedmiocie wstrzymania użytkowania terenu działki postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej "p.p.s.a.", wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, którą orzeczono o wstrzymaniu użytkowania terenu działki oznaczonej nr ewid. [...] obręb [...], gmina M. w zakresie prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, w tym składowej i handlowej z wyłączeniem usług i rzemiosła nieuciążliwego dla otoczenia.
Sąd wskazał, że przedmiotem zaskarżonej decyzji jest wstrzymanie użytkowania przez skarżącego terenu w zakresie prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, w tym składowej i handlowej. Skarżący podnosi, że działalność ta jest jedynym źródłem jego utrzymania. Oczywiste jest, że utrata podstawowego i wyłącznego źródła utrzymania może spowodować szkodę w powyższym rozumieniu. Poza utratą bieżących dochodów, mogłoby to uniemożliwić skarżącemu wywiązanie się z zawartych z kontrahentami umów, narażając go dodatkowo na odpowiedzialność odszkodowawczą.
Nawet tymczasowe zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, w wyniku niezwłocznego wykonania przez skarżącego zaskarżonej decyzji (tj. do czasu wydania ewentualnego korzystnego dla skarżącego wyroku), mogłoby spowodować skutki trudne do odwrócenia np. utratę zaufania klientów i w konsekwencji utratę płynności, a nawet niewypłacalność.
Zażalenie na ww. postanowienie wniosła uczestniczka postępowania – M. M., argumentując, że Sąd bezkrytycznie podzielił stanowisko skarżącego, że wykonanie decyzji jest jednoznaczne ze wstrzymaniem przez Niego działalności gospodarczej. Skutek taki nie wynika jednak z treści samej decyzji. Ryzyko wystąpienia tego skutku nie zostało jednak w żaden sposób udowodnione ani uprawdopodobnione, a skarżący sam wskazuje, że zgromadzone na ww. działce materiały pełnią wyłącznie funkcję wystawową i stanowią zaplecze magazynowe. A zatem nie jest prawdą, że wstrzymanie możliwości korzystania z działki objętej postępowaniem uniemożliwi skarżącemu prowadzenie działalności. Zachowa on pełną możliwość korzystania z dwóch pozostałych lokacji, gdzie znajdują się bazy składowe. Rażąco błędna jest wypowiedz WSA jakoby wstrzymanie korzystania z nieruchomości objętej postępowaniem mogło "uniemożliwić skarżącemu wywiązanie się z zawartych z kontrahentami umów". Biorąc pod uwagę, że skarżący – jak sam twierdzi – rzeczywistą działalność składową prowadzi w dwóch innych lokalizacjach, a ta na ww. działce ma charakter tylko wystawy, to należy uznać, że realizacja jakichkolwiek długoterminowych kontraktów nie jest zagrożona w najmniejszym nawet stopniu przez sam fakt zaniechania prowadzenia działalności w N.. Ponadto skarżący w najmniejszym stopniu nawet nie uprawdopodobnił istnienia choćby jednej umowy długoterminowej z kontrahentami. WSA oparł się na jego gołosłownych, i bardzo ogólnych, twierdzeniach, że takie umowy istnieją.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.
W tym kontekście Sąd I instancji prawidłowo uwzględnił wniosek o wstrzymanie, ponieważ skarżący w dostatecznym stopniu wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może powodować trudne do odwrócenia skutki. Niezależnie czy skarżący posiada dwa inne miejsca gdzie może składować materiały, zaskarżona decyzja dotyczy wstrzymania użytkowania terenu ww. działki w zakresie prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej nie tylko składowej, ale też handlowej. A zatem, zaskarżona decyzja bezpośrednio prowadzi do ograniczenia prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, co samo w sobie może stwarzać zagrożenie zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków prawnych. Poza tym to, że skarżący w skardze argumentuje, iż "zgromadzone na ww. działce materiały pełnią wyłącznie funkcję wystawową – prezentacyjną (...), a także stanowią zaplecze magazynowe (...)", są to kwestie merytoryczne, które stanowią próbę podważenia legalności zaskarżonej decyzji, która bezpośrednio ma wpływ na ograniczenie prowadzonej dotychczas na ww. działce działalności gospodarczej w zakresie składowania materiałów i handlu. Powoływanie się w zażaleniu na kwestie merytoryczne nie może zaś być skuteczne, ponieważ doszłoby do nieuprawnionego "przedsądu". Dlatego Sąd I instancji niewadliwie stwierdził, że wstrzymanie korzystania z nieruchomości może "uniemożliwić skarżącemu wywiązanie się z zawartych z kontrahentami umów". Dla tej oceny nie ma zaznaczenia, że skarżący nie uprawdopodobnił istnienia choćby jednej umowy długoterminowej z kontrahentami, skoro zaskarżona decyzja wywołuje bezpośredni skutek w postaci ograniczenia sposobu prowadzenia dotychczasowej działalności gospodarczej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI