II OZ 1095/17

Naczelny Sąd Administracyjny2017-10-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegobezczynność organuprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizażalenieNSAWSAstronniczość sędziegorozpoznanie wniosku

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odmowie wyłączenia sędziego, uznając brak podstaw do kwestionowania jego bezstronności.

Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie WSA, które oddaliło jej wniosek o wyłączenie sędziego Anny Szymańskiej z powodu rzekomej stronniczości. Skarżąca argumentowała, że sędzia jest nierzetelna i popełnia błędy. WSA uznał, że zarzuty skarżącej nie uprawdopodabniają przyczyn wyłączenia, a jedynie wyrażają niezadowolenie z rozstrzygnięć. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że brak jest podstaw do wyłączenia sędziego, a prawdziwość jego oświadczenia o braku przesłanek wyłączenia nie budzi wątpliwości.

Sprawa dotyczyła zażalenia H. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które oddaliło wniosek o wyłączenie sędziego Anny Szymańskiej. Skarżąca zarzuciła sędzi stronniczość, nierzetelność oraz błędy w rozróżnianiu spraw i obarczaniu jej winą za bezczynność organu. Wniosła o wyłączenie sędziego również z powodu wcześniejszego postanowienia, które jej zdaniem nie powinno było zostać wydane w danym wydziale. WSA oddalił wniosek, wskazując, że sędzia złożył oświadczenie o braku przesłanek do wyłączenia, a zarzuty skarżącej stanowią wyraz niezadowolenia z rozstrzygnięć, a nie podstawy do wyłączenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA. Podkreślił, że przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 18-24 p.p.s.a.) jasno określają przesłanki wyłączenia sędziego. Wskazał, że sędzia złożyła oświadczenie o braku okoliczności uzasadniających wyłączenie, a jego prawdziwość nie budzi wątpliwości. NSA zaznaczył, że strona żądająca wyłączenia musi udowodnić okoliczności podważające wiarygodność oświadczenia sędziego, czego w tym przypadku nie uczyniono. W związku z brakiem podstaw prawnych i faktycznych do wyłączenia sędziego, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sędzia złożył oświadczenie o braku przesłanek do wyłączenia, a jego prawdziwość nie budzi wątpliwości, a zarzuty strony stanowią wyraz niezadowolenia z rozstrzygnięć, a nie dowód stronniczości.

Uzasadnienie

Sąd wyłącza sędziego, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. W przypadku złożenia przez sędziego oświadczenia o braku takich okoliczności, jego prawdziwość nie budzi wątpliwości, a zarzuty strony nie są poparte dowodami, wniosek o wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 22 § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy te regulują procedurę wyłączenia sędziego, w tym konieczność złożenia oświadczenia przez sędziego i ocenę wniosku strony.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 18

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa ustawowe przyczyny wyłączenia sędziego.

p.p.s.a. art. 19

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa względne przesłanki wyłączenia sędziego, gdy istnieje uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do wyłączenia sędziego, ponieważ złożył on oświadczenie o braku przesłanek wyłączenia, a jego prawdziwość nie budzi wątpliwości. Zarzuty strony stanowią wyraz niezadowolenia z rozstrzygnięć, a nie dowód stronniczości sędziego.

Odrzucone argumenty

Sędzia jest stronniczy i nierzetelny. Sędzia popełnia błędy w rozróżnianiu spraw i obarcza stronę winą za bezczynność organu. Postanowienie z dnia 19.12.2016 r. nie powinno było zostać wydane w IV Wydziale WSA.

Godne uwagi sformułowania

prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości Stanowią natomiast wyraz niezadowolenia skarżącej z podejmowanych przez ww. sędziego rozstrzygnięć. autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście oświadczenia sędziego i zarzutów strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o wyłączenie sędziego w WSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowego - wyłączenia sędziego, co jest istotne dla prawników dbających o rzetelność procesu.

Czy zarzut stronniczości wystarczy do wyłączenia sędziego? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1095/17 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2017-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-09-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II OZ 1094/17 - Postanowienie NSA z 2017-10-13
IV SAB/Wa 409/16 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2016-12-30
II OSK 2232/17 - Postanowienie NSA z 2017-10-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 22 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 13 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt IV SAB/Wa 409/16 oddalające wniosek H. M. o wyłączenie sędziego WSA Anny Szymańskiej w sprawie ze skargi H. M. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie rozpoznania odwołania postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Pismem z dnia 27 września 2016 r. H. M. wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1201/15 uchylającym decyzję SKO z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania żądania w sprawie ustalenia przebiegu rowu. Skarżąca podniosła, że wskutek tego orzeczenia SKO pozostaje w bezczynności polegającej na nierozpoznaniu wniesionego przez nią odwołania od decyzji Wójta Gminy Czosnów z dnia [...] lipca 2013 r.
Skarżąca w piśmie z dnia 17 stycznia 2017 r. złożyła wiosek o wyłączenie sędziego WSA, Anny Szymańskiej. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że sędzia Anna Szymańska jest stronnicza i nierzetelna, jak również, że "nie rozróżnia 2 różnych spraw WSA oraz SKO oraz obarcza mnie winą za bezczynność SKO". Skarżąca dodała, że wnosi o wyłączenie sędziego Anny Szymańskiej "także z powodu postanowienia z 19.12.2016 r. które w ogóle nie powinno zostać wydane w IV Wydziale – skoro wniosek dot. m.in. przewodniczącej tego Wydziału IV i powinien być rozpoznawany w innym Wydziale WSA". Ponadto skarżąca podniosła, że "postanowienie z 19.12.2016 r. jest stronnicze i nie ma podstaw faktycznych i prawnych". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 grudnia 2016 r., sygn. akt IV SAB/Wa 409/16 na podstawie art. 22 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) oddalił wniosek o wyłączenie WSA Teresy Zyglewskiej, sędziego WSA Pawła Grońskiego i sędziego WSA Piotra Korzeniowskiego, od orzekania w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 maja 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 409/16 na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił wniosek o wyłączenie sędziego WSA Anny Szymanskiej, od orzekania w przedmiotowej sprawie.
W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że sędzia, o którego wyłączenie wnioskowała skarżąca złożyła stosowne oświadczenie. Jego treść w pełni odpowiada wymogom stawianym przez ustawodawcę w tym zakresie. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że skoro sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, złożył oświadczenie, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd uznał, że wskazane we wniosku okoliczności nie uprawdopodobniają przyczyn wyłączenia w/w sędziego. Stanowią natomiast wyraz niezadowolenia skarżącej z podejmowanych przez ww. sędziego rozstrzygnięć. Tymczasem, ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych popełnionych przez niego uchybień przepisom prawa procesowego albo błędów w stosowaniu prawa materialnego należy do sądu wyższej instancji w ramach kontroli instancyjnej i nie stanowi przesłanki określonej w art. 19 p.p.s.a. Uzupełniająco Sąd podkreślił, że pełnienie przez sędziego funkcji Przewodniczącego Wydziału oznacza, że sędzia wykonuje jedynie techniczno-organizacyjne czynności sądu z zakresu organizacji pracy wydziału którym kieruje i nie mają wpływu na sposób rozpatrzenia spraw przez sędziów w zakresie orzekania.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła H.M.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym kwestię wyłączenia sędziego normują przepisy art. 18 - 24 p.p.s.a. Wyczerpujący katalog przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy wymieniony został w art. 18 p.p.s.a., natomiast art. 19 p.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia wskazując, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Wskazać należy, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Złożenie takich wyjaśnień miało miejsce w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W niniejszej sprawie sędzia, której wyłączenia domagała się skarżąca, złożyła oświadczenia z dnia 21 marca 2017 r., że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia jej od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości. Dodatkowo Sąd Najwyższy podkreślił, że "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z dnia 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN z 1972 r., poz. 55).
W ocenie NSA w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączenia w odniesieniu do sędziego Anny Szymańskiej i prezentowane w tym zakresie stanowisko sądu I instancji należy podzielić. Ponadto zauważyć trzeba, że w rozpoznawanym zażaleniu skarżąca nie podniosła żadnych takich okoliczności, które poddawałyby w wątpliwość prawidłowość zajętego przez sąd I instancji stanowiska.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI