II OZ 1076/11

Naczelny Sąd Administracyjny2011-11-10
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowewarunki zabudowypostępowanie administracyjneNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie, uznając, że skarżący nie wykazali wystarczająco trudnej sytuacji materialnej.

Skarżący R. M. i A. M. domagali się przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie, w tym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie dotyczącej warunków zabudowy. WSA w Gdańsku odmówił, uznając, że skarżący posiadają wystarczające środki finansowe i majątkowe, aby pokryć koszty postępowania. NSA rozpoznał zażalenie na to postanowienie i uznał je za bezzasadne, podkreślając, że ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił R. M. i A. M. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie warunków zabudowy. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący, mimo pewnych trudności (zwolnienie lekarskie jednego z nich, dochody córki), posiadają wystarczające środki finansowe i majątkowe (dom w budowie, mieszkanie, działka budowlana) do pokrycia kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie skarżących na to postanowienie. NSA podkreślił, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Sąd uznał, że skarżący nie sprostali temu obowiązkowi i nie wykazali sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazali w przekonujący sposób, że znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej ich do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący posiadają wystarczające środki finansowe i majątkowe, aby pokryć koszty postępowania sądowego i ewentualnie koszty zastępstwa procesowego, a ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

PPSA art. 246 § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa do pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar wykazania tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy.

Pomocnicze

PPSA art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżących o konieczności ponoszenia znacznych wydatków związanych z leczeniem nie zostały uznane za wystarczające do przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie.

Godne uwagi sformułowania

ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych

Skład orzekający

Małgorzata Stahl

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności ciężaru dowodu spoczywającego na wnioskodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji materialnej i majątkowej skarżących; wymaga indywidualnej oceny każdego wniosku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowego – prawa pomocy, które umożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości osobom w trudnej sytuacji materialnej. Choć rozstrzygnięcie jest standardowe, podkreśla obowiązki strony w wykazaniu swojej sytuacji.

Czy prawo pomocy zawsze oznacza zwolnienie z kosztów? NSA wyjaśnia, kto musi udowodnić swoją biedę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1076/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-10-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Stahl /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Gd 459/11 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2012-02-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
246 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl, , , po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. M. i A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 459/11 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. M. i A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 22 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 459/11 odmówił A. M. i R. M. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie warunków zabudowy.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że jak wynika ze złożonego przez skarżących wniosku o przyznanie prawa pomocy, prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe wraz z studiującą w trybie zaocznym córką, która z prac dorywczych osiąga dochody w wysokości ok. [...] zł miesięcznie brutto. Skarżący prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim, natomiast skarżąca z tytułu umowy o pracę zarabia [...] zł brutto miesięcznie. Posiadają oni znajdujący się w budowie dom o powierzchni 145 m2 , mieszkanie kwaterunkowe o powierzchni 56 m2 , nieruchomość rolną o powierzchni 0,1 ha oraz działkę budowlaną o powierzchni 950 m2. Oceniając zatem złożony wniosek w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazali w przekonujący sposób, iż znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej ich do przyznania prawa pomocy. Osiągany bowiem w gospodarstwie domowym skarżących, składającym się z 3 osób, miesięczny dochód brutto w wysokości [...] zł osiągany przez skarżącą i jej córkę, pozwala w ocenie Sądu na opłacenie kosztów sądowych i, o ile taką konieczność skarżący dostrzegą, kosztów zastępstwa procesowego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wnieśli o zmianę tego postanowienia wskazując, że przedłożyli wymagane przez Sąd oświadczenie o stanie majątkowym i rodzinnym oraz wykazali konieczność ponoszenia wydatków związanych z leczeniem, które są znaczne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa do pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Zasadą jest bowiem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo zbadał przesłanki warunkujące przyznanie R. M. i A. M. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd pierwszej instancji odmawiając skarżącym przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dał wyraz swojemu stanowisku, powołując się na ich sytuację rodzinną i materialną. Stwierdzić zatem należy, że A. M. i R. M. nie spełniają warunków uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący posiadają wystarczające środki pozwalające pokryć koszty postępowania sądowego, które na tym etapie postępowania wynoszą 500 złotych oraz koszty wynagrodzenia pełnomocnika, jeżeli tylko uznają za konieczne ustanowienie zastępstwa procesowego.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI