II OZ 1060/15

II OZ 1060/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-10-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
II SA/Bk 587/15 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2015-12-29
II OSK 863/16 - Wyrok NSA z 2018-01-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone zarządzenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
par. 2 ust. 5
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2012 poz 270
art. 220 par. 1 i 3, art. 231, art. 185 par. 1 w zw. z art. 197 par. 2, art. 198
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2013 poz 1205
art. 12 ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 września 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 587/15 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.
Uzasadnienie
A.S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych.
Zarządzeniem z dnia 2 września 2015 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1800 złotych, stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Skarżąca złożyła zażalenie na ww. zarządzenie zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucono naruszenie:
- § 1 pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w zw. z art. 231 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.") poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w stosunku do skargi, której przedmiotem nie jest należność pieniężna, co w konsekwencji doprowadziło do wezwania skarżącej do uiszczenia wpisu w nienależnej wysokości;
- § 1 ust. 3 pkt 5 ww. Rozporządzenia w zw. z art. 231 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w stosunku do skargi z zakresu nieruchomości, będące skutkiem wadliwego przyjęcia, że skarga dotyczyła należności pieniężnej, co w konsekwencji doprowadziło do wezwania skarżącej do uiszczenia wpisu w nienależnej wysokości.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub wpis stały. Pismami wszczynającymi postępowanie w sprawie są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Zgodnie zaś z art. 231 p.p.s.a., wpis stosunkowy od pism wszczynających postępowanie pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, stanowiące według art. 216 p.p.s.a. wartość przedmiotu zaskarżenia. W pozostałych sprawach pobiera się wpis stały.
W myśl art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący obowiązany jest wezwać wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania.
Wysokość wpisów stałych, jak i sposób naliczania wpisów stosunkowych, określona jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm. – zwanym dalej "rozporządzeniem"). Wysokość wpisu stałego ma cechy stabilności i niezmienności, ustalana jest bowiem na podstawie § 2 tego rozporządzenia. Wysokość wpisu stosunkowego uzależniona jest natomiast od wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w skardze przez stronę bądź ustalonej przez sąd. Dla wysokości tego rodzaju opłaty nie ma tak istotnego znaczenia, jak ma to miejsce w przypadku wpisu stałego, rodzaj przedmiotu sprawy, jak również zaskarżona do sądu forma działania organu.
Oceniając, czy wniesiona skarga podlega wpisowi stałemu, czy stosunkowemu należy zbadać przedmiot i zakres zaskarżenia. Charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a ściślej to, czy przedmiot skargi wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi, przesądza o tym, jaki rodzaj wpisu strona będzie zobowiązana uiścić.
W niniejszej sprawie zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży z dnia [...] lipca 2015 r. utrzymało w mocy decyzję Starosty Wysokomazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2015 r. zezwalającą na wyłączenie z produkcji rolniczej 0,7522 ha gruntów rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego sklasyfikowanych jako RIIIb o pow. 5468ha i RIVa o pow. 0,2054 ha, położonych w m. W.M. stanowiących część działki nr A i ustalił A.S. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] ul. S., [...]-[...] W.M. z tego tytułu opłatę w wysokości 143248,37 zł.
Przedmiotem zaskarżenia jest więc decyzja zezwalająca na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej, której jednym z istotnych elementów jest orzeczenie o obowiązku uiszczenia należności i opłat rocznych (art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz. U. z 2013 r., poz. 1205 ze zm./). Zatem przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest zezwolenie na wyłączenie z produkcji rolniczej przedmiotowych gruntów, a opłata jest tylko jednym z elementów tej decyzji, nie mającym w takiej sytuacji odrębnego bytu. Kwestia opłaty stanowi wówczas element wtórny do samego wyłączenia z produkcji rolniczej – bez takiego wyłączenia organ nie mógłby ustalić opłaty. Zniweczenie rozstrzygnięcia o wyłączeniu z produkcji rolnej powoduje tym samym zniweczenie rozstrzygnięcia co do należności z tytułu wyłączenia zawartego w takiej decyzji – uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności podlegają obydwa elementy decyzji.
Konkludując zasadniczym przedmiotem zaskarżonej decyzji w takiej sprawie jest zatem wyłączenie z produkcji rolniczej określonych gruntów, a nie należność pieniężna w rozumieniu przepisów art. 216 i 231 p.p.s.a., chociażby skarżący kwestionował tylko ustalenie co do wysokości opłaty zawarte w tej decyzji.
Mając na uwadze powyższe należało uznać, że w niniejszej sprawie należny wpis od skargi to wpis stały określony w § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia. Powołany przepis przewiduje, że wpis stały w sprawach skarg z zakresu nieruchomości, nieobjętych wpisem stosunkowym wynosi 200 zł.
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 14/09. Co prawda przedmiotem uchwały było wyjaśnienie wątpliwości związanych kwestią: "Czy od skargi na decyzję administracyjną o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu wysokości odszkodowania pobiera się wpis stały określony § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), czy też wpis stosunkowy?", ale zawarte w niej rozważania znajdują zastosowanie także w niniejszej sprawie.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 198 p.p.s.a., postanowił uchylić zaskarżone zarządzenie.