II OZ 1057/25

II OZ 1057/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-07-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Dnia 30 lipca 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 3158/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 11 kwietnia 2024 r., nr 31/2024/AZ w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 listopada 2024 r. znak: DOR.7110.174.2024.KBL w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę napowietrznej linii elektroenergetycznej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 13 marca 2025 r., VII SA/Wa 3158/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie odmówił J.M. (skarżący) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z 4 listopada 2024 r. znak: DOR.7110.174.2024.KBL, oraz decyzji Wojewody Pomorskiego z 11 kwietnia 2024 r., nr 31/2024/AZ, wydanych w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę napowietrznej linii elektroenergetycznej.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze na wyżej powołaną decyzję GINB z 4 listopada 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Pomorskiego z 11 kwietnia 2024 r., którą zatwierdzony został projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielone zostało pozwolenie na budowę napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 2x110 kV relacji SE [...] na odcinku SE [...]na wskazanych działkach położonych w G. w j.ewid. [...], w obrębie [...], skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Skarżący odwoływał się do wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazywał, że wykonanie wydanych w sprawie decyzji spowoduje zagrożenie dla zdrowia i środowiska; zaburzenie krajobrazu i ładu przestrzennego; wystąpią zakłócenia w odbiorze programów radiowo-telewizyjnych i łączności telefonicznej; niemożliwym będzie korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy, w tym prowadzenie działalności gospodarczej na nieruchomościach, przez które ma przebiegać planowana inwestycja. Jego zdaniem dojdzie do przekroczenia norm promieniowania elektromagnetycznego i hałasu, inwestycja będzie negatywnie oddziaływać na ptaki i zwierzęta chronione. Argumentował również, że wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji jest konieczne ze względu na wydanie przez Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (PWKZ) decyzji z 3 grudnia 2024 r. o wpisaniu do rejestru zabytków nieruchomych województwa pomorskiego "Układu ruralistycznego dawnej wsi [...] wraz z otoczeniem, w granicach określonych w załącznikach graficznych nr 1 i 2 (gmina [...], powiat [...], woj. [...])". W decyzji tej organ konserwatorski stwierdził, że największym zagrożeniem dla zabytku jest planowana linia napowietrzna, której przebieg inwestor wyznaczył na obszarze układu ruralistycznego i jego otoczenia.
Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że kwestionowane przedsięwzięcie jest inwestycją liniową o charakterze strategicznym. Zwrócił uwagę, że projekt ma zapewnić jakość i niezawodność zasilania odbiorców energii elektrycznej. Tak ustalony cel inwestycji jest zadaniem publicznym, którego niezrealizowanie może skutkować przeciążeniem istniejących połączeń energetycznych. W konsekwencji dojdzie do zagrożenia interesu społecznego, który wiąże się z ciągłością dostaw energii elektrycznej dla Miasta Gdańsk. Tym samym sąd wojewódzki nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuca się naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935, Ppsa) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania ww. decyzji,
2. art. 163 § 2 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 w zw. z art. 61 § 3 Ppsa poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez sąd I instancji nieprawidłowego uzasadnienia skarżonego postanowienia, w którym sąd I instancji błędnie uznał, że nie wystąpiły przesłanki wstrzymania wykonania ww. decyzji.
Zarzucając powyższe skarżący wnosi o: uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia sądowi I instancji, zasądzenie od GINB zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zdaniem skarżącego planowana inwestycja nie może być realizowana, gdyż PWKZ obwieszczeniem z 18.02.2025 r. znak RD.5140.160.2023.KP zawiadomił o wydaniu postanowienia w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z 3.12.2024 r. w sprawie wpisania do rejestru zabytków województwa pomorskiego pod nr [...] układu ruralistycznego dawnej wsi [...] wraz z otoczeniem, w granicach określonych w załącznikach graficznych nr 1 i 2 stanowiących integralną część decyzji. W związku z powyższym, w przekonaniu skarżącego, wykluczone jest postawienie słupów dwutorowej linii napowietrznej o napięciu 110 kV w obszarze objętym szczególną ochroną. Żalący się naprowadza, że odrębnym postanowieniem z 18 marca 2025 r., III OZ 55/25, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA w Gdańsku z 4 grudnia 2024 r., II SA/Gd 930/24 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Gdańsku z 9 lipca 2024 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia inwestycyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 61 § 1 Ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 Ppsa).
Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa zasadniczo na stronie skarżącej, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zasadości skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania aktu (zob. postanowienie NSA z 4 listopada 2020 r., II OZ 929/20). Z powyższego wynika, że to strona skarżąca w sposób klarowny powinna uzasadnić swój wniosek, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu spoczywa na niej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie sąd wojewódzki uznał, że okoliczności przedstawione przez stronę nie uprawdopodabniają zaistnienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 Ppsa. Kwestie związane z potencjalnym oddziaływaniem planowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości podnoszone we wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej mają wymiar wyłącznie hipotetyczny, opierają się na przypisywaniu negatywnych skutków, które realizować się mogą, lecz nie muszą, dopiero w przyszłości. Tego typu argumentacja nie mogła być podstawą skutecznego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Na tym etapie postępowania sąd nie bada zasadności skargi, ani legalności zaskarżonego aktu, nie może zatem odnosić się do meritum sprawy.
Oceniając zasadność udzielenia stronie skarżącej ochrony tymczasowej należy również pamiętać o tym, jakie konsekwencje wstrzymanie wykonania decyzji miałoby dla inwestora. Specjalny charakter wstrzymania wykonania decyzji został podkreślony przez ustawodawcę w przepisie art. 35a ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2025, poz. 418), w którym wskazano, że w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. W przypadku uznania skargi za słuszną w całości lub w części kaucja podlega zwrotowi. W przypadku oddalenia skargi kaucję przeznacza się na zaspokojenie roszczeń inwestora. Mimo że w niniejszej sprawie nie został zastosowany wspomniany przepis, to już sama możliwość uzależnienia wstrzymania wykonania decyzji od złożenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora potwierdza, że sąd rozpoznający wniosek musi ostrożnie wyważyć sprzeczne interesy inwestora i pozostałych stron postępowania. Zaakcentować też trzeba, że to inwestor, decydując się na realizację inwestycji objętej skargą do sądu administracyjnego, ponosi wyłączne ryzyko ewentualnego wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego przez sąd administracyjny. Nie jest wykluczone, że skarżący może sam zwrócić się o zastosowanie rozwiązania zawartego w art. 35a Prawa budowlanego i zadeklarować złożenie stosownej kaucji.
Co się tyczy uwypuklenia w zażaleniu faktu wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia III OZ 55/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji SKO w Gdańsku wydanej w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia inwestycyjnego objętego również zaskarżoną decyzją, to sam fakt wydania tegoż postanowienia nie może ważyć na ocenie skuteczności wniesionego zażalenia. Lektura postanowienia III OZ 55/25 wskazuje, że nie zapadło postanowienie, którym wstrzymano by decyzję w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację spornego przedsięwzięcia, a ponadto uchylenie postanowienia WSA w Gdańsku z 4 grudnia 2024 r., II SA/Gd 930/24, odmawiającego wstrzymania wykonania decyzji SKO w Gdańsku nastąpiło z powodu braku uwzględnienia szczególnych rozwiązań normatywnych odnoszących się do problematyki ochrony tymczasowej w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest właśnie decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody.
W odniesieniu do argumentu zażalenia o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, co do konieczności uwzględnienia objęcia ochroną konserwatorską układu ruralistycznego dawnej wsi [...] wraz z otoczeniem, słusznie zauważył sąd a quo, że decyzja ta jako późniejsza w stosunku do decyzji zaskarżonej, nie mogła oddziaływać na jej status i decyzji ją poprzedzającej, a tym samym jej wydanie nie mogło stanowić wystarczającego argumentu dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania tych orzeczeń. Ponadto w postanowieniu PWKZ z 18 lutego 2025 r. o nadaniu w/w decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, którego kopię dołączono do zażalenia, brak jakichkolwiek odniesień do przedmiotowej inwestycji objętej zaskarżoną decyzją. Z motywów cyt. postanowienia PWKZ wynika zaś, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o wpisie do rejestru zabytków nastąpiło z uwagi na wniosek Województwa Pomorskiego, uzasadniany potrzebą budowy budynku administracyjno-biurowego na obszarze wpisanym do rejestru zabytków.
Tym samym zaskarżone postanowienie okazało się prawidłowe, co musiało skutkować oddaleniem zażalenia. Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.