II OZ 148/13

Naczelny Sąd Administracyjny2013-03-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowesądownictwo administracyjnepostępowanie administracyjneubóstwozdolność płatnicza

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia jego przyznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił L.C. prawa pomocy w zakresie częściowym, wskazując na jego dochody i koszty utrzymania dwóch mieszkań, z których jedno wynajmowane jest córce. Skarżący w zażaleniu podniósł, że musi zwiększyć pomoc finansową dla córki z powodu choroby zięcia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że sytuacja majątkowa skarżącego nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy.

Sprawa dotyczyła zażalenia L.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło mu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd I instancji uznał, że skarżący, prowadzący wspólne gospodarstwo domowe z żoną i osiągający miesięczny dochód netto 3487 zł, posiada dwa mieszkania (jedno zamieszkiwane przez córkę z rodziną, drugie przez niego i żonę) i jest w stanie ponieść koszty sądowe w wysokości 200 zł bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Skarżący argumentował w zażaleniu, że z powodu choroby zięcia musi zwiększyć pomoc finansową dla córki i jej rodziny, co uniemożliwia mu samodzielne pokrycie kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że prawo pomocy jest przeznaczone dla osób faktycznie ubogich, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania nawet przy największym wysiłku. Sąd uznał, że wykazane przez skarżącego dochody i wydatki (w tym utrzymanie dwóch mieszkań) nie pozwalają na stwierdzenie, że jest on osobą ubogą w rozumieniu przepisów, a kwota 200 zł kosztów sądowych nie stanowi nadmiernego obciążenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sytuacja majątkowa skarżącego nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący posiada wystarczające środki finansowe i majątkowe, aby ponieść koszty sądowe w wysokości 200 zł bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a prawo pomocy jest formą wsparcia dla osób faktycznie ubogich.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 199

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasadą jest obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez wnoszącego sprawę.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Sytuacja majątkowa skarżącego, obejmująca dochody, posiadanie dwóch mieszkań i udzielanie pomocy finansowej córce, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja prawa pomocy przeznaczona jest wyłącznie dla osób na tyle ubogich, iż ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i stosowana powinna być wyłącznie w sytuacji, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.

Skład orzekający

Jerzy Bujko

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście posiadania majątku i udzielania wsparcia rodzinie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i nie stanowi przełomu w orzecznictwie, ale utrwala standardową wykładnię przepisów o prawie pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowego zagadnienia prawa pomocy, ale pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i kryteria oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 148/13 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2013-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-02-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Bujko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2332/12 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2013-05-15
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 199, art 246 par 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2013 roku, sygn. akt VII SA/Wa 2332/12 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi L.C. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 roku, znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił L. C. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wnioskodawca prowadzi wraz z żona wspólne gospodarstwo domowe i osiąga miesięcznie przychód netto wysokości 3487 zł. Ponadto posiada mieszkanie, w którym zamieszkuje wraz z żoną, którego miesięczny koszt utrzymana wynosi ok. 415 zł. Posiada także drugie mieszkanie, w którym zamieszkuje córka wnioskodawcy wraz z rodziną. Mieszkanie to także utrzymywane jest przez wnioskodawcę, a miesięczny koszt takiego utrzymania to ok. 380 zł. Miesięcznie wnioskodawca wspomaga również córkę kwotą w wysokości 700 zł. Zatem miesięczne koszty utrzymania wnioskodawcy i jego żony wynoszą 1495 zł, co daje im 1992 zł na pozostałe wydatki. Sąd podkreślił także, że w chwili obecnej koszt sądowe, które ma ponieść wnioskodawca wynoszą 200 zł tytułem wpisu sądowego. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd nie uznał skarżącego za osobę ubogą, która nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego i stwierdził, że nie jest niezbędne udzielnie mu dofinansowania z budżetu państwa jakim jest przyznanie prawa pomocy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie L.C. podniósł, że w związku z zawałem serca zięcia, wnioskodawca wraz z żoną w większym zakresie muszą pomagać finansowo córce i jej rodzinie. Podkreślił, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać należy, że instytucja prawa pomocy przeznaczona jest wyłącznie dla osób na tyle ubogich, iż ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Jest to bowiem forma dofinansowania z budżetu państwa i stosowana powinna być wyłącznie w sytuacji, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zasadą zaś, stosowanie do art. 199 p.p.s.a., jest obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez wnoszącego sprawę.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji słusznie przyjął, iż sytuacja majątkowa skarżącego nie pozwala na stwierdzenie, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Takie okoliczności jak wykazany przez skarżącego stan majątkowy oraz wysokość comiesięcznych dochodów skarżącego i jego żony, a także struktura ich wydatków przy uwzględnieniu pomocy udzielanej córce i jej rodzinie, nie pozwalają na zaliczenie go do osób, których sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy, czyli do osób najuboższych, które z uwagi na trudną sytuację nie mogą ponieść kosztów postępowania, bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny. Wskazać także należy, że koszty postępowania należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Jak zostało to już podkreślone w zaskarżonym postanowieniu, prawo pomocy jest formą dofinansowania ze środków skarbu państwa i przeznaczone jest jedynie dla osób ubogich, które w żaden sposób, nawet przy dokonaniu największego wysiłku, nie są w stanie ponieść kosztów sądowych przy jednoczesnym nieuczynieniu uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Udowodnione przez skarżącego wydatki to koszt utrzymania dwóch mieszkań wynoszący około 800 zł miesięcznie, to oznacza że skarżącemu i jego żonie pozostaje około 2600 zł miesięcznie na wydatki związane z własnym utrzymaniem oraz pomoc finansową córce i jej rodzinie. Nie jest to kwota pozwalająca uznać, że skarżący jest osobą ubogą nie mogącą ponieść samodzielnie kosztów postępowania sądowego w wysokości 200 zł.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI