II OZ 1051/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-07-15
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocyzażaleniesądy administracyjnenadzór budowlanyniedopuszczalnośćoczywista bezzasadność

NSA oddalił zażalenie K. P. na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając skargę za oczywiście bezzasadną, a zażalenie D. K. odrzucił jako niedopuszczalne.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenia na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy K. P. Sąd uznał, że skarga, której dotyczył wniosek o prawo pomocy, była oczywiście bezzasadna, co zgodnie z art. 247 P.p.s.a. wyklucza przyznanie pomocy prawnej. W związku z tym zażalenie K. P. zostało oddalone. Zażalenie D. K. zostało odrzucone jako niedopuszczalne, ponieważ D. K. nie była stroną postępowania, którego dotyczyło zaskarżone postanowienie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył zażalenia wniesione przez K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło K. P. przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji uzasadnił odmowę oczywistą bezzasadnością skargi, powołując się na art. 247 P.p.s.a., który stanowi, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w takiej sytuacji. Sąd administracyjny uznał, że skoro skarga kwalifikowała się do odrzucenia, to wniosek o prawo pomocy również musiał zostać oddalony, bez potrzeby badania sytuacji majątkowej strony. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko w odniesieniu do zażalenia K. P., uznając je za niezasadne. Natomiast zażalenie D. K. zostało odrzucone jako niedopuszczalne, ponieważ D. K. nie była stroną postępowania, którego dotyczyło zaskarżone postanowienie, a skutki prawne tego postanowienia dotyczyły wyłącznie K. P.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, co ma miejsce, gdy bez konieczności gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona, w szczególności gdy kwalifikuje się do odrzucenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro skarga, której dotyczył wniosek o prawo pomocy, podlegała odrzuceniu z powodu niedopuszczalności, to była ona oczywiście bezzasadna, co zgodnie z art. 247 P.p.s.a. obliguje sąd do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (9)

Główne

P.p.s.a. art. 247

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Oczywista bezzasadność zachodzi, gdy bez konieczności gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona, w szczególności gdy kwalifikuje się do odrzucenia.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 58 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wskazanie na przepisy dotyczące odrzucenia skargi jako podstawy do uznania jej za oczywiście bezzasadną.

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 178

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący odrzucenia niedopuszczalnego zażalenia.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

P.p.s.a. art. 197 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

P.p.s.a. art. 258 § § 2 pkt 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 247 P.p.s.a. wydaje sąd w składzie jednego sędziego na posiedzeniu niejawnym.

P.p.s.a. art. 227 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy służy zażalenie do NSA.

P.p.s.a. art. 173 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kto może wnieść zażalenie na postanowienie WSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga, której dotyczył wniosek o prawo pomocy, była oczywiście bezzasadna z uwagi na jej niedopuszczalność. D. K. nie była stroną postępowania, którego dotyczyło zaskarżone postanowienie, co czyni jej zażalenie niedopuszczalnym.

Godne uwagi sformułowania

o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona skarga kwalifikuje się do odrzucenia zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu

Skład orzekający

Roman Ciąglewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy oraz dopuszczalności zażaleń w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy skarga jest oczywiście bezzasadna z powodu niedopuszczalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy i dopuszczalnością zażaleń, co jest istotne dla praktyków, ale niekoniecznie dla szerokiej publiczności.

Kiedy prawo pomocy jest odmawiane z powodu oczywistej bezzasadności skargi?

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1051/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-07-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Roman Ciąglewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Inne
Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 247, art. 58 § 1, art. 197 § 2, art. 178
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. i K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 641/24 o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy w sprawie ze skargi R. P. oraz K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2024 r., nr 821/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P.; 2. odrzucić zażalenie D. K..
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 marca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 641/24, odmówił przyznania K. P. prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P., R. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 lipca 2024 r., nr 821/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.
Sąd powołując się na art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "P.p.s.a.") wyjaśnił, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona, w szczególności potrzeba zastosowania tego przepisu będzie zachodziła w przypadku, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia.
W ocenie Sądu skoro wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, oczywista bezzasadność skargi obliguje w związku tym Sąd do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (bez konieczności prowadzenia postępowania w kierunku oceny sytuacji osobistej i majątkowej strony).
Pismem datowanym na dzień 10 kwietnia 2025 r. D. K. oraz K. P. wniosły zażalenia na powyższe postanowienie.
W uzasadnieniu podniesiono argumentację wskazującą na niezasadność odmowy "udzielenia pomocy i zwolnienia z kosztów sądowych" oraz negującą samą możliwość wydawania orzeczeń przez referendarza sądowego, jak również kwestionującą czynności organu wskazując na zasadność wniesionej skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie K. P. nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zażalenie D. K. podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Zastosowanie regulacji art. 247 P.p.s.a. następuje, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego, przy stanie faktycznym i prawnym, który nie budzi najmniejszych wątpliwości, że wniesiona skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienia NSA z 11.01.2013 r., I ONP 10/12; z 30.01.2013 r., II OZ 37/13) w szczególności gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 23.01.2014 r., I OZ 13/14).
Słusznie zatem w okolicznościach niniejszej sprawy przyjął Sąd I instancji, że skoro wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, to również uznać należy, że na obecnym etapie skarżąca nie nabyła prawa do wnioskowania/ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Z uwagi na treść art. 258 § 2 pkt 4 P.p.s.a., postanowienie oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 247 P.p.s.a. wydaje sąd w składzie jednego sędziego na posiedzeniu niejawnym, natomiast na podstawie art. 227 § 1 P.p.s.a. służy na nie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik na prawach strony (oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 P.p.s.a.).
Zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 178 P.p.s.a. Z kolei art. 197 § 2 P.p.s.a. stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2.
Za odrzuceniem zażalenia skarżącej D. K. przemawia fakt, że wyżej powołana niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Natomiast przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą również wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem skarżonego orzeczenia, ponieważ jego skutki prawne (odmowa przyznania prawa pomocy) dotyczą wyłącznie adresata takiego orzeczenia – w tym przypadku wyłącznie K. P.
Nadto, D. K. nie była inicjatorem niniejszego postępowania tym samym postanowienie zapadło w postępowaniu zainicjowanym przez K. P. i dotyczyło uprawnień procesowych tej osoby.
Z tych przyczyn zażalenie złożone przez D. K. na podstawie art. 247 P.p.s.a. jest niedopuszczalne, ponieważ osoba ta nie była adresatem tego postanowienia.
Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI