II OZ 105/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-03-03
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniapostanowieniesądy administracyjneprawo budowlanepostępowanie odwoławczezawieszenie postępowaniastwierdzenie nieważnościpozwolenie na użytkowaniezażalenie

NSA oddalił zażalenie na odmowę wstrzymania wykonania postanowienia o zawieszeniu postępowania odwoławczego, uznając brak przesłanek do wstrzymania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które uchyliło postanowienie o zawieszeniu postępowania odwoławczego do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie. Skarżący zarzucili sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów poprzez uznanie ich argumentacji za zbyt ogólną. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że postanowienie o zawieszeniu postępowania nie nadaje się do wykonania ani egzekucji, a zatem nie może wyrządzić znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków.

Sprawa dotyczyła zażalenia skarżących I. S. i M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło wstrzymania wykonania postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowienie GINB uchyliło wcześniejsze postanowienie Śląskiego WINB o zawieszeniu postępowania odwoławczego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Wodzisławskiego z dnia 25 marca 2019 r. Nr [...], dotyczącej pozwolenia na użytkowanie rozbudowy budynku zakładu przetwórstwa mięsnego. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie wykazali przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania aktu, a ich argumenty dotyczące potencjalnej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków były zbyt ogólne. Skarżący w zażaleniu podnosili, że naruszono przepisy p.p.s.a., a stwierdzenie nieważności pozwolenia na użytkowanie spowoduje kolejne postępowania administracyjne i naprawcze, czyniąc prawo do postępowania sądowoadministracyjnego iluzorycznym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wskazując, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania może dotyczyć wyłącznie decyzji nadających się do wykonania. Postanowienie o zawieszeniu postępowania odwoławczego nie jest decyzją, która nadaje się do wykonania ani egzekucji, nie przyznaje uprawnień ani nie nakłada obowiązków, ani nie przesądza o wyniku postępowania. W związku z tym, nie można z nim wiązać niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o zawieszeniu postępowania odwoławczego nie jest postanowieniem nadającym się do wykonania ani egzekucji, nie przyznaje uprawnień ani nie nakłada obowiązków, ani nie przesądza o wyniku postępowania, w związku z czym nie może być podstawą do wstrzymania jego wykonania w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał brak przesłanek do wstrzymania wykonania, gdyż skarżący nie uprawdopodobnili, że wykonanie postanowienia o zawieszeniu postępowania może wyrządzić im szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Postanowienie to nie jest bowiem aktem podlegającym wykonaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Następstwa te muszą być konsekwencją wykonania decyzji, zatem wstrzymaniu mogą podlegać wyłącznie decyzje nadające się do wykonania. Wykazanie następstw spoczywa na stronie ubiegającej się o wstrzymanie.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Na postanowienie sądu administracyjnego przysługuje zażalenie.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku postanowień, o których mowa w art. 184, sąd rozstrzyga o kosztach postępowania zażaleniowego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o zawieszeniu postępowania odwoławczego nie jest postanowieniem nadającym się do wykonania ani egzekucji. Wykonanie postanowienia o zawieszeniu postępowania nie może wyrządzić znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżących dotycząca potencjalnej szkody i trudnych do odwrócenia skutków była zbyt ogólna. Stwierdzenie nieważności pozwolenia na użytkowanie spowoduje kolejne postępowania administracyjne i naprawcze, czyniąc prawo do postępowania sądowoadministracyjnego iluzorycznym.

Godne uwagi sformułowania

nie jest to zaś postanowienie nadające się do wykonania bądź egzekucji Na podstawie tego postanowienia żadna ze stron nie nabywa jeszcze uprawnień, czy też obowiązków. Trudno zatem uznać, że z aktem tym wiąże się niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia dla skarżących skutków.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania postanowienia o zawieszeniu postępowania w kontekście art. 61 § 3 p.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przedmiotem wniosku o wstrzymanie jest postanowienie o zawieszeniu postępowania, a nie decyzja merytoryczna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą wstrzymania wykonania aktów, która jest kluczowa dla praktyków prawa administracyjnego i budowlanego.

Kiedy można wstrzymać wykonanie postanowienia o zawieszeniu postępowania? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 105/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-03-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
III OZ 105/23 - Postanowienie NSA z 2023-03-14
III OZ 106/23 - Postanowienie NSA z 2023-03-14
III OZ 107/23 - Postanowienie NSA z 2023-03-14
VII SA/Wa 838/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-09-09
IV SA/Po 792/21 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2022-06-15
II OSK 355/23 - Wyrok NSA z 2025-06-25
II OZ 106/23 - Postanowienie NSA z 2023-03-07
II SA/Kr 58/21 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2021-12-06
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 61, art. 184, art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. S. i M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 838/22 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. S. i I. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 marca 2022 r. znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 lipca 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 838/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił I.S. i M. S. wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 marca 2022 r. znak: [...] uchylającego postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 lutego 2022 r. znak [...], którym organ ten zawiesił z urzędu postępowanie nadzwyczajne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Wodzisławskiego z dnia 25 marca 2019 r. Nr [...].
Zdaniem Sądu skarżący nie wykazali przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania aktu a tym samym nie uprawdopodobnili, że wykonanie postanowienia może wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Skarżący swój wniosek oparli m.in. na argumencie, że realizowanie uprawnień z ww. postanowienia może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powyższe argumenty zostały wskazane w sposób ogólny, w związku z czym wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie został wystarczająco uzasadniony. W ocenie Sądu argumentacja skarżących jest niewystarczająca by wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia organu.
Zażaleniem I. S. i M. S. zaskarżyli powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) poprzez uznanie, że argumenty do wstrzymania wykonania postanowienia zostały wskazane w sposób ogólny w związku z czym wniosek o wstrzymanie nie został wystarczająco uzasadniony.
Z uwagi na powyższe w zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że w złożonej skardze wskazano, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a to przez stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, co z kolei spowoduje prowadzenie kolejnych postępowań administracyjnych. Następnie w uzasadnieniu skargi wskazano, iż na kanwie decyzji o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na rozbudowę budynku zakładu przetwórstwa mięsnego toczy się postępowanie naprawcze oraz postępowanie o stwierdzenie nieważności pozwolenia na użytkowanie. Stwierdzenie nieważności pozwolenia na użytkowanie spowoduje jego wyeliminowanie z obrotu prawnego i wszczęcie postępowania naprawczego, co czyni prawo do postępowania sądowoadministracyjnego iluzorycznym, gdyż strona może z jednej strony pozyskać przed NSA korzystny wyrok, lecz jednocześnie nie posiadać pozwolenia na użytkowanie obiektu a posiadać decyzję o nakazie rozbiórki, co w sposób oczywisty narusza zapisy zasady prawdy obiektywnej i zasady zaufania do obywateli, gdyż naraża stronę na konieczność prowadzenia kilku kolejnych postępowań celem możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Bacząc na powyższe skarżący wskazał, że nie wstrzymanie wykonania decyzji spowoduje podjęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie, co tym samym czyni prawdopodobnie niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym. Nałożony ustawowo czas trwania postępowania administracyjnego, czyni wysoko prawdopodobnym szybsze zakończenie postępowania o stwierdzenie nieważności, aniżeli niniejszego postępowania sądowo administracyjnego, i jednocześnie prowadzi do wszczęcia postępowania budowlanego w przedmiocie legalizacji samowoli budowalnej. W konsekwencji nawet korzystne rozstrzygnięcie dla strony, pozostanie bez znaczenie skoro w obiegu prawnym będzie już istnieć decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na użytkowanie, tym samym nie wstrzymanie wykonania spowoduje trudne do odwrócenia skutki prawne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - dalej "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Następstwa, o jakich mowa w tym przepisie, muszą być konsekwencją wykonania decyzji, zatem wstrzymaniu wykonania mogą podlegać wyłącznie decyzje nadające się do wykonania. Wykazanie następstw wynikających z wykonania decyzji spoczywa na stronie, która ubiega się o wstrzymanie, przy czym następstwa te powinny być realne i bezpośrednio związane z wykonaniem decyzji.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że brak jest przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Skarżący nie uprawdopodobnili, iż wykonanie zaskarżonego postanowienia uzasadnia zastosowanie wobec nich ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżący wnosili bowiem o wstrzymanie wykonania postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 marca 2022 r. uchylającego postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 lutego 2022 r., którym organ ten zawiesił z urzędu postępowanie nadzwyczajne. Nie jest to zaś postanowienie nadające się do wykonania bądź egzekucji. Na podstawie tego postanowienia żadna ze stron nie nabywa jeszcze uprawnień, czy też obowiązków. Postanowienie to nie przesądza również o wyniku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej skarżącym pozwolenia na użytkowanie rozbudowy budynku zakładu przetwórstwa mięsnego, co sugerują skarżący. Trudno zatem uznać, że z aktem tym wiąże się niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia dla skarżących skutków.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI