II OZ 1042/14

Naczelny Sąd Administracyjny2014-10-08
NSAAdministracyjneŚredniansa
zażalenieodrzuceniebrak formalnywyłączenie sędziegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające zażalenie na wniosek o wyłączenie sędziów z powodu braku formalnego.

A. Z. wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Białymstoku, które odrzuciło jego zażalenie na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów WSA w Olsztynie. WSA w Białymstoku odrzucił zażalenie A. Z. z powodu braku formalnego, tj. niedostarczenia wymaganego odpisu zażalenia. NSA oddalił zażalenie A. Z., uznając postanowienie WSA za prawidłowe i odrzucając argumenty o nieważności postępowania z powodu orzekania tego samego sędziego.

Przedmiotem sprawy było zażalenie A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 sierpnia 2014 r., które odrzuciło zażalenie A. Z. na postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 14 maja 2014 r. Postanowienie z maja 2014 r. oddalało wniosek A. Z. o wyłączenie sędziów i referendarzy WSA w Olsztynie od rozpoznania sprawy II SO/Ol 39/12 oraz wniosku o przyznanie prawa pomocy. WSA w Białymstoku odrzucił zażalenie A. Z. z powodu braku formalnego, wskazując na niedostarczenie wymaganego odpisu zażalenia, mimo wezwania. A. Z. wniósł zażalenie na to postanowienie, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym nieważności z powodu orzekania tego samego sędziego, który wydał postanowienie, od którego wniesiono zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd uznał, że sędzia nie jest wyłączony z mocy ustawy z rozpoznawania kwestii incydentalnych, takich jak odrzucenie zażalenia, nawet jeśli wcześniej orzekał w sprawie wyłączenia sędziów. NSA potwierdził, że WSA prawidłowo wezwał A. Z. do uzupełnienia braku formalnego i zasadnie odrzucił zażalenie po bezskutecznym upływie terminu. Sąd pierwszej instancji zobowiązany był do odrzucenia zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia nie jest wyłączony z mocy ustawy z rozpoznania zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziego, ponieważ postanowienia w kwestiach incydentalnych, takich jak odrzucenie wniosku, nie rozstrzygają sprawy co do istoty.

Uzasadnienie

Sędzia jest wyłączony z mocy ustawy w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia rozstrzygającego sprawę co do istoty, a nie w sprawach o charakterze wpadkowym, takich jak rozstrzyganie wniosków o wyłączenie sędziego czy odrzucenie zażalenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 47 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom.

p.p.s.a. art. 49 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.

p.p.s.a. art. 178

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa odrzucenia zażalenia z uwagi na nieusunięcie braków formalnych.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa odrzucenia zażalenia z uwagi na nieusunięcie braków formalnych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 18 § § 1 pkt 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sędzia jest wyłączony z mocy ustawy w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia rozstrzygającego sprawę co do istoty, nie zaś w sprawach o charakterze incydentalnym.

p.p.s.a. art. 194 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedostarczenie wymaganego odpisu zażalenia stanowiło brak formalny, który uzasadniał jego odrzucenie. Sędzia orzekający w sprawie wniosku o wyłączenie sędziego nie jest wyłączony z rozpoznawania zażalenia na postanowienie o odrzuceniu tego wniosku.

Odrzucone argumenty

Zażalenie powinno zostać uwzględnione, ponieważ postanowienie WSA było wadliwe z powodu orzekania tego samego sędziego. Postanowienie WSA o odrzuceniu zażalenia było błędne, ponieważ nie było podstaw do uznania zażalenia za obarczone brakiem formalnym.

Godne uwagi sformułowania

pod pojęciem "sprawy", o której mowa w art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., należy rozumieć orzeczenie rozstrzygające sprawę sądowoadministracyjną co do istoty podejmowane przez sąd postanowienia w kwestiach, takich jak: przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, przyznanie prawa pomocy, czy rozstrzyganie w przedmiocie innych wniosków stron – mają charakter wpadkowy

Skład orzekający

Małgorzata Stahl

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w sprawach incydentalnych oraz konsekwencji braku formalnego pisma procesowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego i brakami formalnymi pism, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów.

Czy sędzia może oceniać własne postanowienie? NSA wyjaśnia zasady wyłączenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1042/14 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2014-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-09-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Stahl /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Sygn. powiązane
II SO/Bk 10/14 - Postanowienie WSA w Białymstoku z 2014-05-14
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 194 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SO/Bk 10/14 odrzucające zażalenie A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 maja 2014 r. w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziów oraz referendarzy WSA w Olsztynie do rozpoznania sprawy II SO/Ol 39/12 i rozpoznania złożonego w niej wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. Z. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy B. w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
A.Z. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 maja 2014 r. oddalające jego wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie od orzekanie w sprawie II SO/Ol 39/12 i złożonego w niej wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Zarządzeniem z dnia 23 czerwca 2014 r. Przewodniczący Wydziału wezwał wnioskodawcę do złożenia jednego odpisu zażalenia poświadczonego za zgodność z oryginałem - w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie do wykonania powyższego obowiązku doręczono żalącemu się w dniu 10 lipca 2014 r. Termin na złożenie odpisu upływał zatem w dniu 17 lipca 2014 r. Do tej daty odpisy zażalenia nie zostały złożone.
W odpowiedzi na ww. wezwanie wnioskodawca w piśmie z dnia 14 lipca
2014 r. zakwestionował jego prawidłowość.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił zażalenie wniesione przez A. Z. wskazując, że nie spełniało ono wymogu formalnego określonego w art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd uznał, że w powyższych okolicznościach wnioskodawcę należało wezwać do nadesłania - w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania - brakującego odpisu zażalenia. Wnioskodawca nie jest bowiem jedyną stroną postępowania wpadkowego dotyczącego wyłączenia sędziów. Pomimo prawidłowego wezwania i pouczenia o skutkach niewykonania obowiązku wynikającego z wezwania w wyznaczonym przez Sąd terminie nie uzupełniono braku formalnego zażalenia, co uzasadniało jego odrzucenie na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Dla wzmocnienia przytoczonej argumentacji Sąd powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt
I OPS 13/13, w której przyjęto, iż niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. Z., wnosząc o jego uchylenie w całości ze stwierdzeniem rażącego naruszenia prawa lub naruszenia prawa. Podniósł szereg zarzutów naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, wskazując na nieważność z mocy prawa zaskarżonego postanowienia z uwagi na orzekanie w tej sprawie przez sędziego WSA Marka Leszczyńskiego, który wydał zaskarżone postanowienie w sytuacji, w której podjął on również postanowienie od którego wniesiono odrzucone zażalenie. A zatem ten sam sędzia dokonywał oceny zaskarżalności zażalenia na swoje postanowienie. Ponadto zakwestionował ustalenia Sądu w zakresie uznania, że zażalenie obarczone jest brakiem formalnym, uzasadniającym jego odrzucenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do podnoszonych w zażaleniu zarzutów dotyczących nieważności postępowania z powodu orzekania tego samego sędziego w tej samej sprawie, w sytuacji kiedy będące przedmiotem zaskarżenia postanowienie wydał ten sam sędzia, który wcześniej orzekał w przedmiocie wyłączenia sędziów z wniosku złożonego przez skarżącego w tej sprawie.
Odmawiając słuszności podniesionym w tej mierze argumentom wskazać należy, że w świetle art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator.
W orzecznictwie przyjmuje się, że pod pojęciem "sprawy", o której mowa w art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., należy rozumieć orzeczenie rozstrzygające sprawę sądowoadministracyjną co do istoty (to jest wyrok lub postanowienie w przedmiocie zaskarżonego aktu administracyjnego), nie zaś rozstrzygnięcie kwestii incydentalnej w toku postępowania. Podejmowane przez sąd postanowienia w kwestiach, takich jak: przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, przyznanie prawa pomocy, czy rozstrzyganie w przedmiocie innych wniosków stron – mają charakter wpadkowy i nie sposób przyjąć, by podjęcie w tym przedmiocie decyzji przez sędziego sprawozdawcę godziło w prawo strony do bezstronnego sądu.
Spośród wielu orzeczeń sądów administracyjnych w szczególności należy wymienić uchwałę NSA z 23 maja 2005 r., I OPS 3/05, w której wyrażono pogląd, zgodnie z którym sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, zaskarżonego następnie skargą kasacyjną, nie jest wyłączony na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. od badania w trybie art. 178 tej ustawy, czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne, w tym także od udziału w wydaniu postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną (ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 110).
Z kolei w postanowieniu z 19 października 2010 r., sygn. akt I FZ 369/10 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), NSA przyjął dopuszczalność rozstrzygania przez takiego sędziego kwestii przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym.
Z powyższych względów fakt orzekania przez sędziego Marka Leszczyńskiego w składzie Sądu I instancji w sprawie o wyłączenie sędziów i referendarzy sądowych WSA w Olsztynie, nie był przeszkodą do wydania przez tego sędziego postanowienia o odrzuceniu zażalenia wniesionego na wydane w tej sprawie postanowienie.
Dokonując natomiast oceny zasadności odrzucenia zażalenia przez Sąd pierwszej instancji wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Zażalenie powinno zaś czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym (art. 194 § 3 p.p.s.a.). Jednocześnie w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Podstawę odrzucenia zażalenia z uwagi na nieusunięcie braków formalnych stanowi natomiast przepis art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie zasadnie wezwano A. Z. do nadesłania jednego odpisu zażalenia dla strony postępowania wpadkowego. Niedopełnienie zaś tego obowiązku we wskazanym przez Sąd siedmiodniowym terminie skutkować musiało odrzuceniem zażalenia, czego wnioskodawca – prawidłowo pouczony o skutkach uchylenia się od nadesłania odpisu – był świadomy. Sąd pierwszej instancji zobligowany był zatem, na mocy art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., odrzucić zażalenie.
W świetle powyższego zaskarżone postanowienie należy uznać za prawidłowe.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI