II OZ 104/26

Naczelny Sąd Administracyjny2026-02-18
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiprawo pomocyzażalenieniedopuszczalnośćodrzuceniereferendarz sądowyWSANSAnakaz rozbiórki

NSA oddalił zażalenie D. K. i odrzucił zażalenie D. K. na postanowienie WSA odrzucające ich zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy.

Sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie, które odrzuciło zażalenie D. K. na postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie D. K. jest niedopuszczalne, ponieważ nie był on adresatem postanowienia WSA, a jedynie D. K. skorzystał z przysługującego mu środka zaskarżenia w postaci sprzeciwu od postanowienia referendarza. W konsekwencji NSA oddalił zażalenie D. K. i odrzucił zażalenie D. K.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie D. K. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2025 r., które odrzuciło zażalenie D. K. na postanowienie WSA z dnia 24 listopada 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z 30 października 2025 r. odmawiające D. K. przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie. NSA podkreślił, że zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), od postanowienia sądu drugiej instancji wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. nie przysługuje środek odwoławczy w postaci zażalenia ani sprzeciwu. Wskazał, że D. K. skorzystał już z przysługującego mu sprzeciwu od postanowienia referendarza, a złożenie kolejnego środka odwoławczego było niedopuszczalne. W związku z tym, zażalenie D. K. zostało oddalone. Natomiast zażalenie D. K. zostało odrzucone jako niedopuszczalne, ponieważ D. K. nie był adresatem zaskarżonego postanowienia WSA ani wcześniejszych rozstrzygnięć, a jedynie D. K. był stroną postępowania w przedmiocie prawa pomocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, od postanowienia sądu drugiej instancji wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia ani sprzeciwu.

Uzasadnienie

Przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 258 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 260 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 260 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 194 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 259 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 178

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie D. K. jest niedopuszczalne, ponieważ nie był on adresatem postanowienia WSA. Od postanowienia sądu drugiej instancji wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. nie przysługuje środek odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2025 r. jest niedopuszczalne, ponieważ wnoszący zażalenie nie był adresatem tego postanowienia ani też wcześniejszych rozstrzygnięć referendarza sądowego i Sądu wydanych w sprawie o sygn. akt VII SPP/Wa 149/25.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów p.p.s.a. dotyczących dopuszczalności środków odwoławczych od postanowień WSA, w szczególności w kontekście prawa pomocy i postanowień referendarzy sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z prawem pomocy i zaskarżaniem postanowień referendarza sądowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy interpretacji przepisów p.p.s.a. w specyficznym kontekście prawa pomocy, co czyni ją mało interesującą dla szerszego grona odbiorców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 104/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Odrzucono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 149/25 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 marca 2025 r., nr 216/2025 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. oddalić zażalenie D. K.; 2. odrzucić zażalenie D. K.
Uzasadnienie
K. P. i D. K. wniosły skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5 marca 2025 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Postanowieniem z 30 października 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 149/25 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił D. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 24 listopada 2025 r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie.
Kolejnym postanowieniem z 22 grudnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie D. K. na ww. postanowienie z 24 listopada 2025 r., wskazując, że zażalenie to jest niedopuszczalne.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli D. K. i D. K.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w art. 194 § 1 p.p.s.a. ani w żadnym innym przepisie tej ustawy nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. Argumentacja zażalenia nie podważyła zaś ani wskazanych okoliczności, ani prawidłowości zastosowanej podstawy prawnej, dlatego też rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji należy uznać za odpowiadające prawu.
Jak wynika z akt sprawy skarżąca D. K. skorzystała już ze sprzeciwu, podważając zasadność postanowienia referendarza sądowego z 30 października 2025 r. Tym samym trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że złożenie kolejnego środka odwoławczego, tym razem na postanowienie Sądu pierwszej instancji utrzymujące w mocy postanowienie wydane przez referendarza sądowego, było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu. Skoro bowiem art. 259 § 2 p.p.s.a. przewiduje konieczność odrzucenia sprzeciwu wniesionego po terminie oraz sprzeciwu, którego braki nie zostały uzupełnione, a także sprzeciwu pochodzącego od fachowego pełnomocnika, niezawierającego uzasadnienia, to tym bardziej odrzuceniu musi podlegać sprzeciw niedopuszczalny z mocy ustawy (por. postanowienie NSA z 29 listopada 2023 r., III FZ 526/23).
W związku z powyższym zażalenie wniesione przez D. K. należało oddalić.
Zażalenie wniesione przez D. K. podlega natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Podkreślić należy, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2025 r. jest niedopuszczalne, ponieważ wnoszący zażalenie nie był adresatem tego postanowienia ani też wcześniejszych rozstrzygnięć referendarza sądowego i Sądu wydanych w sprawie o sygn. akt VII SPP/Wa 149/25. Była nim wyłącznie D. K.
Z przedstawionych względów orzeczono jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI