II OZ 1033/11

Naczelny Sąd Administracyjny2011-10-27
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądoweadwokat z urzędupostępowanie sądowoadministracyjneskarżącyNSAWSAzażalenie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA w sprawie przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazali braku możliwości partycypowania w kosztach sądowych.

Skarżący D. i M. W. domagali się całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. WSA przyznał prawo pomocy jedynie w zakresie ustanowienia adwokata, odmawiając zwolnienia od pozostałych kosztów. NSA rozpoznał zażalenie, stwierdzając, że skarżący nie wykazali w sposób przekonujący swojej trudnej sytuacji materialnej, uzasadniającej całkowite zwolnienie od kosztów, i oddalił zażalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie D. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które przyznało im prawo pomocy jedynie w zakresie ustanowienia adwokata, odmawiając zwolnienia od pozostałych kosztów postępowania. Sąd I instancji uzasadnił swoją decyzję tym, że skarżący, mimo niskich dochodów z emerytur, nie wykazali całkowitej niemożności poniesienia kosztów sądowych, a jedynie częściową, uzasadniającą ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący w zażaleniu zarzucili rażące naruszenie prawa i Konstytucji. NSA, opierając się na art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., podkreślił, że ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy. Stwierdził, że łączny dochód skarżących (ok. 2453 zł) uzasadnia partycypowanie w kosztach sądowych, a skarżący nie podważyli ustaleń WSA. W konsekwencji NSA oddalił zażalenie, uznając postanowienie WSA za zasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie mogą zostać całkowicie zwolnieni od kosztów, jeśli nie wykażą, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy. Łączny dochód skarżących, mimo że niski, uzasadnia partycypowanie w kosztach sądowych, a nie całkowite zwolnienie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazali w sposób przekonujący, że znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania im całkowitego zwolnienia od obowiązku pokrywania kosztów sądowych.

Odrzucone argumenty

Zażalenie skarżących nie miało usprawiedliwionych podstaw. Postanowienie WSA nie narusza prawa i Konstytucji.

Godne uwagi sformułowania

ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy, ciąży na wnioskodawcy skarżący nie wykazali w przekonujący sposób, że znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania im całkowitego zwolnienia od obowiązku pokrywania kosztów sądowych

Skład orzekający

Marzenna Linska - Wawrzon

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy i obowiązku wykazywania trudnej sytuacji materialnej przez wnioskodawców w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji materialnej skarżących i ich zdolności do partycypowania w kosztach sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii prawa pomocy, ale pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i ciężar dowodu po stronie wnioskodawcy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 1033/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-10-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II OZ 42/11 - Postanowienie NSA z 2011-02-08
II OZ 202/11 - Postanowienie NSA z 2011-03-23
II OZ 550/12 - Postanowienie NSA z 2012-09-07
II SA/Wr 459/10 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2011-05-26
II OZ 453/12 - Postanowienie NSA z 2012-05-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par. 1 pkt 1, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Dnia 27 października 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 27 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 459/10, o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i odmowie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi D. W., M. W., J. W. i M. W. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Wr 363/05, postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 459/10, przyznał D. i M. W. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, w sprawie ze skargi D., M., J. i M. W. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Wr 363/05.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że po dokonaniu analizy przedstawionych przez stronę dokumentów i złożonych oświadczeń, brak jest podstaw faktycznych do odstąpienia w całości od zasady odpłatności za prawo do sądu, gdyż skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Skarżący wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata wskazali w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, że prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe, posiadają we współwłasności jedynie działki o powierzchni 2.500 m2, poza tym nie dysponują żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej. 3.000 euro. Dochody uzyskują z tytułu emerytur w wysokości brutto 1.107 zł i 1.384 zł. Zdaniem Sądu skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, które obejmują wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika, jakim jest adwokat. Łączna kwota zdeklarowanych emerytur (około 2.500 zł) nie daje szans na zgromadzenie kwoty, która byłaby wystarczająca na wynagrodzenie dla adwokata z wyboru. Z tego względu Sąd Wojewódzki uznał za uzasadnione żądanie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Odnosząc się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, Sąd podkreślił, że w przedmiotowej sprawie został już opłacony wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz wpis od zażalenia w tej samej wysokości. Ewentualne przyszłe koszty sądowe nie będą wyższe od wskazanej kwoty, którą - jak wynika z akt sprawy - strona skarżąca jest w stanie uiścić.
D. i M. W. w zażaleniu zaskarżyli pkt 2. postanowienia i wnieśli o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym oraz przekazanie sprawy do Trybunału Konstytucyjnego, ponieważ zdaniem skarżących zaskarżone postanowienie "rażąco narusza prawo i Konstytucję w art. 2, 7, 8 p 1 i 2, art. 21 p 1 i 2, art.. 31 p 1, 2, 3, art. 32 p 1 i 2, art. 45 p 1, 78, 176 p 1 i miało na celu pozbawienie nas prawa do naszej własności".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Mając powyższe na uwadze oraz wzgląd na okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie wykazali w przekonujący sposób, iż znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania im całkowitego zwolnienia od obowiązku pokrywania kosztów sądowych. Uzyskiwany przez skarżących łączny dochód w wysokości 2.453 zł (emerytury) uzasadnia stwierdzenie, że nawet przy uwzględnieniu wydatków skarżących, powinni oni partycypować chociaż w części w kosztach sądowych. Z tego względu należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2011 r. przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, a w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący w zażaleniu w żaden sposób nie podważyli ustaleń przedstawionych w zaskarżonym postanowieniu, a tym samym nie zaistniały warunki dla odmiennej, niż uczynił to Wojewódzki Sąd Administracyjny, oceny sytuacji materialnej skarżących.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI