II OZ 103/23

II OZ 103/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-03-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II OSK 1653/23 - Wyrok NSA z 2025-12-16
II SA/Wr 748/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2023-04-18
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 61, art. 184, art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia X sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 748/22 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi X sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 września 2022 r. Nr [...] w przedmiocie zastosowania wykonania zastępczego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 748/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił X sp. z o.o. w [...] wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 15 września 2022 r. Nr [...] w przedmiocie zastosowania wykonania zastępczego obowiązku polegającego na usunięciu wad w stanie technicznym oraz nieprawidłowości stanowiących zagrożenie dla ludzi i mienia w budynku.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że strona skarżąca, uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, wskazała, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków bowiem wyegzekwowanie przez organ pierwszej instancji zaliczki i przeznaczenie jej na zastępcze wykonanie prac budowlanych istotnie odbiegających od posiadanego przez Spółkę pozwolenia budowlanego, a przy tym nieobjętych nowym pozwoleniem budowlanym, spowodowałoby skutki nie do odwrócenia, a przy tym byłoby to niedopuszczalne pod każdym względem marnotrawienie środków finansowych.
Zdaniem Sądu przywołane powyżej okoliczności nie stanowią podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Przede wszystkim strona skarżąca poza stwierdzeniem, że wykonanie zaskarżonego postanowienia byłoby niedopuszczalnym pod każdym względem marnotrawieniem środków finansowych, nie wykazała, że sytuacja finansowa skarżącej Spółki jest na tyle niekorzystna, że wpłacenie zaliczki w kwocie 50000 zł doprowadzi do trudnych do odwrócenia skutków. Nie przedstawiła również żadnych dokumentów w tym zakresie. Trudno zatem ocenić, czy w istocie w sprawie mamy do czynienia z niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc się zaś do twierdzenia, że przeznaczenie zaliczki "na zastępcze wykonanie prac budowlanych istotnie odbiegających od posiadanego przez Spółkę pozwolenia budowlanego, a przy tym nieobjętych nowym pozwoleniem budowlanym" spowoduje skutki nie do odwrócenia, Sąd zwrócił uwagę, że wprawdzie Spółka uzyskała w dniu 5 kwietnia 2018 r. pozwolenie na budowę (Nr [...]), ale to nie zwalania właściciela z obowiązku utrzymania budynku w należytym stanie technicznym, tym bardziej, że decyzja PINB dla miasta Wrocławia z dnia 27 września 2017 r. Nr [...] nakazująca stronie skarżącej usunięcie wad w stanie technicznym została wydana na podstawie nie tylko pkt. 1 art. 66 ust. 1 ale i pkt. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), z uwagi na stwierdzenie nieprawidłowości zagrażających życiu i zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia. Tych okoliczności nie można pominąć oceniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia stanowiącego o wykonaniu zastępczym obowiązków określonych w tej decyzji, która została podjęta przede wszystkim z uwagi na ochronę dobra o szczególnym znaczeniu, jakim jest zdrowie i życie osób korzystających z chodnika i linii tramwajowej usytuowanych wzdłuż elewacji frontowej budynku. Zdaniem Sądu należy im przyznać pierwszeństwo również przed względami finansowymi podnoszonymi przez stronę skarżącą. Z tego względu obawy Spółki dotyczące wyegzekwowania zaliczki tym bardziej nie mogą uzasadniać wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Ponadto, jak sama Spółka wskazuje, ma problemy z rozpoczęciem robót budowlanych i nie jest pewne, czy w ogóle uzyskane przez nią pozwolenie na budowę będzie realizowane.
Sąd zauważył ponadto, że postępowanie administracyjne, którego przedmiotem jest usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, toczy się od 2017 r., zatem strona skarżąca - nie kwestionując w zasadzie konieczności wykonania remontu budynku – miała ponad pięć lat na to, aby podjąć działania w stosunku do nakazanych prac oraz przeprowadzić odpowiednie procedury zmierzające do ich wykonania. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła występowania okoliczności, które świadczyłyby o zasadności udzielenia jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
Zażaleniem X sp. z o.o. w [...] zaskarżyła powyższe postanowienie w całości wnosząc o jego uchylenie.
W uzasadnieniu zażalenia Spółka powołała się na swoją trudną sytuację finansową przedstawiając rachunki zysków i strat oraz bilans za 2021 r. Podkreśliła, że mając na względzie powstałą stratę oraz fakt, że praktycznie aktywa Spółki sprowadzają się do jednej nieruchomości, z której nie ma możliwości uzyskiwać dochodów, oczywistym jest, że wpłacenie zaliczki wywołałoby dla Spółki nieodwracalne skutki. Spółka podkreśliła, że dopiero w 2018 r. uzyskała pozwolenie na budowę. Na czas trwania procedury miała wpływ przede wszystkim konieczność uzyskania pozwolenia konserwatorskiego. Bez uzyskania obu ww. pozwoleń Spółka nie mogła prowadzić jakichkolwiek prac przy przedmiotowym budynku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Ma chronić by w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki jakie może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji, nie poniosła znacznej szkody lub nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki.
Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie jest postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 15 września 2022 r. utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Wrocławia z 30 czerwca 2022 r. nr [...], którym organ ten postanowił, że obowiązek usunięcia wad w stanie technicznym oraz nieprawidłowości stanowiących zagrożenie dla ludzi i mienia w budynku przy ul. [... w[...], poprzez wykonanie robót budowlanych wskazanych w tytule wykonawczym nr [...] z 27 maja 2020 r., zostanie wykonany zastępczo, tj. za X sp. z o.o. (ale na jej koszt i niebezpieczeństwo) i jednocześnie wezwał ww. Spółkę do wpłacenia zaliczki w wysokości 50 000 zł na poczet kosztów wykonania zastępczego w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego postanowienia.
Mając na uwadze przedmiot niniejszego postępowania oraz uzasadnienie wniosku i zażalenia stwierdzić należało, że skarżąca Spółka nie wykazała, aby w sprawie zaistniały okoliczności świadczące o konieczności wstrzymania wykonania przedmiotowego rozstrzygnięcia.
Oceniając wniosek w przedmiocie zastosowania środka ochrony tymczasowej sąd administracyjny powinien kierować się przede wszystkim ochroną dóbr o szczególnym znaczeniu, jakim jest zdrowie i życie osób, których dotyczy zaskarżony akt, przyznając im pierwszeństwo przed względami ekonomicznymi podnoszonymi przez stronę skarżącą. Sąd rozpoznając wniosek powinien brać pod uwagę następstwa jego wykonania nie tylko w kontekście sytuacji strony skarżącej, lecz również uwzględnić szeroko rozumiany interes publiczny. Częstokroć bowiem interes skarżącego w czasowym odroczeniu skutków wykonania zaskarżonego aktu koliduje z innymi wartościami zasługującymi na ochronę.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, konieczność zapewnienia ochrony życia i zdrowia ludzkiego są w okolicznościach przedmiotowej sprawy wartościami przewyższającymi interes skarżącego. Celem wydanych w tej sprawie postanowień jest usunięcie wad w stanie technicznym oraz nieprawidłowości stanowiących zagrożenie dla ludzi i mienia w budynku przy ul. [...] w [...]. Stwierdzony przez organy stan ww. obiektu, mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi oraz podjęte przez te organy kroki celem zniwelowania tych zagrożeń, do których należy utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego, przemawiają za odmową wstrzymania tego aktu. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie leżałoby bowiem w interesie publicznym, któremu w okolicznościach przedmiotowej sprawy należy przyznać pierwszeństwo przed interesem skarżącej w zakresie oceny skutków jego wykonania pod kątem przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.