II OZ 1005/12

II OZ 1005/12 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-10-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Bd 874/12 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2012-12-19
II OZ 1105/12 - Postanowienie NSA z 2012-12-13
II SA/Kr 699/11 - Wyrok WSA w Krakowie z 2012-07-06
II OZ 276/12 - Postanowienie NSA z 2012-04-18
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 61 par. 3, art. 144
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] S.A. w Warszawie Zakład Linii [...] w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 874/12 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] S.A. w Warszawie Zakład Linii [...] w B. na decyzję Kujawsko – Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Toruniu z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 874/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez [...] S.A. w Warszawie Zakład Linii [...] w B. decyzji Kujawsko-Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Toruniu z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], w przedmiocie nakazu wykonania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podniósł, że strona skarżąca nie wykazała zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie nie podano żadnych konkretnych okoliczności uzasadniających, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ograniczono się jedynie do wskazania, że wykonanie pasów przeciwpożarowych doprowadziłoby do nieodwracalnych skutków i znacznej szkody, tj. wykonania pasów przeciwpożarowych przez stronę skarżącą na własny koszt, który z uwagi na obszar, jaki zajmują przedmiotowe pasy, byłby znaczny – bez wyjaśnienia jakie konkretnie nieodwracalne skutki i znaczną szkodę ma na uwadze. Skarżąca Spółka nie wykazała, aby okoliczności istniejące po jej stronie i przemawiające za wstrzymaniem wykonania kwestionowanego aktu przeważyły nad koniecznością dbałości o bezpieczeństwo powszechne.
W zażaleniu na powyższe postanowienie [...] S.A. w Warszawie Zakład Linii [...] w B. zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz brak uznania, iż wykonanie pasów przeciwpożarowych przez stronę skarżącą zgodnie z zaskarżoną decyzją doprowadziłoby do nieodwracalnych skutków i znacznej szkody po jej stronie.
W uzasadnieniu podkreślono, że wstrzymanie wykonania decyzji jest niezbędne z powodu kosztów jakie wygenerowałoby wykonanie/odnowienie pasów przeciwpożarowych, biorąc pod uwagę znaczny obszar linii kolejowych, które skarżąca Spółka posiada w swoim zarządzie (ponad 1761 km). Wykonanie przedmiotowych pasów prowadziłoby w praktyce do faktycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji, bez rozpoznania jej przez sądy administracyjne obu instancji, co stanowiłoby zamknięcie skarżącej drogi do sądu. Wskazano nadto, że zagrożenie przeciwpożarowe jest minimalne ze względu na fakt, iż dzisiejszy tabor jest w większości elektryczny, zaś tego typu pożary nie są częste, a w ostatnim czasie w ogóle nie występowały. Skarżąca nie jest podmiotem, którego działalność może generować jakiekolwiek pożary, bowiem posiada w swoim zarządzie linie kolejowe, a nie jeżdżące po nich pociągi, które należą do innych podmiotów gospodarczych.
W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej "P.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Odstępstwo od wskazanej wyżej zasady przewiduje art. 61 § 3 P.p.s.a., w myśl którego sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez pojęcie "znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę - majątkową, a także niemajątkową - która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Można o niej mówić również, jeżeli rozmiary szkody wykonaniem zaskarżonej decyzji są większe niż zwykłe wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju (por. postanowienia NSA: z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt I OZ 1588/06 - niepubl.; z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1386/07, niepubl.; z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 386/08 [w:] CBOSA).
Natomiast "trudne do odwrócenia skutki" to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które powodują trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego następuje tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na stronie skarżącej spoczywa zatem obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca Spółka źródła niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody upatruje w konieczności poniesienia wysokich nakładów finansowych związanych z wykonaniem pasów przeciwpożarowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność ta, bez uprawdopodobnienia kondycji finansowej Spółki, jak również bez wykazania wpływu wykonania nałożonego zaskarżoną decyzją obowiązku na jej finanse, nie wyczerpuje przesłanek zawartych w cytowanym wyżej przepisie. Biorąc nadto pod uwagę, iż zaskarżona decyzja, której wstrzymania wykonania domaga się skarżąca Spółka, wydana została w postępowaniu z zakresu ochrony przeciwpożarowej i dotyczy zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów na terenie przebiegającym wzdłuż linii kolejowej, należy podkreślić, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków może zachodzić nie tylko po jej stronie. Ewentualne zagrożenie pożarowe kompleksów leśnych związane m.in. z ruchem kolejowym ma bowiem istotny wpływ na bezpieczeństwo powszechne, co prawidłowo podnosił Sąd pierwszej instancji. Argumentacja strony marginalizująca niebezpieczeństwo w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skutki niewykonania zaskarżonego aktu mogą okazać się dalece poważniejsze niż wysokość poniesionych kosztów finansowych związanych z jego wykonaniem, tym bardziej, że nie zostały w sposób przekonujący wykazane.
Odnosząc się do podnoszonej w zażaleniu kwestii ustalenia podmiotu właściwego za wykonanie i odnawianie pasów przeciwpożarowych należy wskazać, iż zasadność wstrzymania zaskarżonej decyzji nie może być rozpatrywana w świetle merytorycznych zarzutów odnoszących się do tej decyzji. Zgodność z prawem wydanej decyzji jest przedmiotem oceny dopiero w toku rozpoznawania wniesionej skargi.
Reasumując powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, iż zachodzą przesłanki wymienione w art. 61 § 3 P.p.s.a., zaś postanowienie odmawiające skarżącej uwzględnienia jej wniosku zostało wydane zgodnie z prawem.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.