II OW 84/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-03-10
NSAbudowlaneŚredniansa
spór kompetencyjnyrozbiórkasamowola budowlanaprawo budowlanepostępowanie administracyjneNSAwłaściwość organówegzekucja administracyjna

NSA oddalił wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, uznając go za przedwczesny z powodu braku jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy przez organy niższej instancji.

Starosta Pyrzycki złożył do NSA wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Pyrzycach w sprawie egzekucji obowiązku rozbiórki obiektów budowlanych. Organy wzajemnie przekazywały sobie sprawę, różnie kwalifikując pismo z 27.06.2003 r. NSA uznał wniosek za przedwczesny, wskazując, że spór kompetencyjny może zaistnieć dopiero po jednoznacznym ustaleniu stanu faktycznego i prawnego sprawy przez organy niższej instancji.

Starosta Pyrzycki złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Pyrzycach, dotyczącego egzekucji obowiązku rozbiórki obiektów budowlanych. Spór wynikał z faktu, że organy wzajemnie przekazywały sobie sprawę, różnie oceniając i kwalifikując pismo z dnia 27.06.2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pyrzycach przekazał sprawę Staroście Pyrzyckiemu, który następnie zwrócił ją z powrotem. Starosta Pyrzycki złożył wniosek do NSA o rozstrzygnięcie sporu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek za przedwczesny. Sąd podkreślił, że spór kompetencyjny może zaistnieć jedynie wtedy, gdy organy mają rozbieżne poglądy co do zakresu swoich kompetencji w odniesieniu do tej samej sprawy administracyjnej, a nie co do stanu faktycznego lub prawnego. W niniejszej sprawie organy różnie oceniały i kwalifikowały pismo z dnia 27.06.2003 r., co prowadziło do sytuacji, w której w rzeczywistości dotyczyły one dwóch różnych spraw. Dopóki nie nastąpi uzgodnienie stanowisk co do istoty sprawy, nie można mówić o sporze kompetencyjnym. NSA stwierdził, że nie może za organy dokonywać ustaleń stanu faktycznego i związanej z tym kwalifikacji prawnej, dlatego oddalił wniosek jako przedwczesny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość jest przedwczesny, jeśli organy nie uzgodniły stanowisk co do istoty sprawy, w tym stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej.

Uzasadnienie

Spór kompetencyjny wymaga tożsamości sprawy administracyjnej, co oznacza identyczność podmiotów, przedmiotu, podstawy prawnej i faktycznej. Gdy organy różnie oceniają stan faktyczny i kwalifikują sprawę, nie ma tożsamości sprawy, a jedynie pozorny spór kompetencyjny, który wymaga najpierw wyjaśnienia przez same organy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 15 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 64 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 65 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość jest przedwczesny, ponieważ organy nie dokonały jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Nie można mówić o sporze kompetencyjnym, gdy organy mają rozbieżne poglądy co do istoty sprawy, a nie tylko co do zakresu kompetencji.

Godne uwagi sformułowania

Sporem o właściwość (sporem kompetencyjnym) jest sytuacja, w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. O sporze kompetencyjnym możemy mówić w sytuacji, kiedy istnieje pomiędzy organami rozbieżność stanowisk, co do zakresu ich kompetencji w odniesieniu do konkretnej, tej samej sprawy administracyjnej, nie ma zaś sporu co do stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy. Jest to pozorny spór kompetencyjny, gdyż nie ma tu rozbieżności stanowisk w zakresie kompetencji tych organów, a istnieje rozbieżność poglądów co do istoty sprawy. Wniosek Starosty Pyrzyckiego skierowany do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, jest w tym stanie rzeczy przedwczesny, bowiem Sąd nie może za organy dokonywać ustaleń stanu faktycznego i związanej z tym kwalifikacji prawnej.

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Jurkiewicz

członek

Danuta Tryniszewska-Bytys

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie dopuszczalności wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość w sytuacji, gdy organy niższej instancji nie dokonały pełnych ustaleń faktycznych i prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporów kompetencyjnych w postępowaniu administracyjnym, gdzie kluczowe jest rozróżnienie między sporem o właściwość a sporem co do istoty sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu administracyjnym – kiedy można mówić o sporze kompetencyjnym i kiedy wniosek do NSA jest dopuszczalny. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy spór o właściwość staje się przedwczesny? NSA wyjaśnia zasady rozstrzygania sporów kompetencyjnych.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OW 84/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-03-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący sprawozdawca/
Andrzej Jurkiewicz
Danuta Tryniszewska - Bytys
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151 w związku z art. 15 § 2, art. 64 § 3 oraz art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr), Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz, Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Maria Połowniak, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej z wniosku Starosty Pyrzyckiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Starostą Pyrzyckim a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Pyrzycach w przedmiocie wskazania organu właściwego w przedmiocie egzekucji obowiązku rozbiórki obiektów budowlanych postanawia: oddalić wniosek Starosty Pyrzyckiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość
Uzasadnienie
Starosta Pyrzycki pismem z dnia 24.11.2005 r. skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył wniosek o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość, jaki zaistniał pomiędzy nim a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Pyrzycach w przedmiocie egzekucji obowiązku rozbiórki obiektów budowlanych, wybudowanych na terenie nieruchomości nr [...] w miejscowości [...] gm. [...].
Jak wynika z przesłanych akt sprawy, Dyrektor Parków Krajobrazowych Doliny Dolnej Odry pismem z dnia 10.06.2005 r. , skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zgłosił podejrzenie popełnienia samowoli budowlanych w rejonie działek geodezyjnych nr [...], położonych na południe od miejscowości [...] w gminie [...].
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pyrzycach po przeprowadzeniu wstępnych czynności wyjaśniających (wizja lokalna na działce nr [...], przesłuchanie P. W. – strony) i zapoznaniu się z pismem M. B. z dnia 27.06.2003 r. skierowanym do Wójta Gminy [...], postanowieniem z dnia 24 października 2005 r., wydanym na podstawie art. 65 § 1 kpa, przekazał sprawę Staroście Pyrzyckiemu w celu przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Starosta Pyrzycki postanowieniem z dnia 26 października 2005 r., wydanym na podstawie art. 65 § 1 kpa, przekazał (zwrócił) Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Pyrzycach przedmiotowa sprawę według właściwości.
Kolejnym postanowieniem z dnia 8 listopada 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pyrzycach, przekazał zgodnie z kompetencjami omawianą sprawę Staroście Pyrzyckiemu, po czym ten złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość jest przedwczesny.
Organy administracji publicznej są zobowiązane z urzędu do ustalenia i przestrzegania swojej właściwości rzeczowej i miejscowej w każdej sprawie. Ustalenie właściwości rzeczowej organu następuje w oparciu o przepisy określające zakres działania tego organu.
Sporem o właściwość (sporem kompetencyjnym) jest sytuacja, "w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej, przy czym o tożsamości sprawy można mówić wówczas, gdy mamy do czynienia z identycznością jej podmiotów, przedmiotu (czyli węzła praw i obowiązków) oraz podstawy prawnej i faktycznej" (T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, PWN 1996, s. 84).
Jak z powyższego wynika, o sporze kompetencyjnym możemy mówić w sytuacji, kiedy istnieje pomiędzy organami rozbieżność stanowisk, co do zakresu ich kompetencji w odniesieniu do konkretnej, tej samej sprawy administracyjnej, nie ma zaś sporu co do stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy. W przeciwnym bowiem razie, kiedy nie ma zgody między organami, co do oceny stany faktycznego i w oparciu o jakie przepisy (prawa materialnego) należy rozstrzygnąć daną sprawę, nie ma tożsamości sprawy. Trudno więc mówić o sporze kompetencyjnym, kiedy dwa organy odnoszą się w rzeczywistości do dwu różnych spraw, chociaż dotyczących tej samej strony. Jest to pozorny spór kompetencyjny, gdyż nie ma tu rozbieżności stanowisk w zakresie kompetencji tych organów, a istnieje rozbieżność poglądów co do istoty sprawy. I dopóki nie nastąpi pomiędzy organami uzgodnienie stanowisk co do istoty sprawy (dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i ustalenie jakie przepisy mają zastosowanie w sprawie), nie można mówić o sporze kompetencyjnym.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Wystarczy wskazać na uzasadnienia postanowień z dnia 26 października 2005 r. i 8 listopada 2005 r., z których to wynika, że organy przekazują sobie wzajemnie sprawę, gdyż różnie oceniają i kwalifikują w kategoriach prawnych pismo I. B. z dnia 27.06.2003 r. Dla Starosty Pyrzyckiego powyższe pismo jest wnioskiem o zezwolenie na użytkowanie obiektów budowlanych wybudowanych bez pozwolenia na budowę i bez zgłoszenia. To samo pismo, zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pyrzycach, jest zgłoszeniem, na podstawie którego zostały wykonane kwestionowane obiekty budowlane (szopa drewniana, budynek wielofunkcyjny drewniany, zbiornik bezodpływowy na ścieki instalacja elektryczna i wodna), o czym przesądza adnotacja pracownika Urzędu Gminy [...], zamieszczona na odwrocie tego pisma.
Powyższe wskazuje na to, że w zależności od tego jak zakwalifikuje się omawiane pismo z dnia 27.06.2003 r., mowa jest o dwu różnych sprawach, których tryb załatwiania i konsekwencje prawne, są różnie uregulowane. Czyli nie jest to spór o właściwość lecz spór o to, czego dotyczy sprawa i to wymaga jednoznacznego ustalenia w pierwszej kolejności.
Wniosek Starosty Pyrzyckiego skierowany do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, jest w tym stanie rzeczy przedwczesny, bowiem Sąd nie może za organy dokonywać ustaleń stanu faktycznego i związanej z tym kwalifikacji prawnej (postanowienie NSA z dnia 30.09.2004 r. OW 110/04, ONSAiWA 2005/2/46; postanowienie NSA z dnia 16.02.2004 r. OW 39/04, ONSAiWA 2004/1/17).
Na marginesie jednak należy dodać, że niezrozumiałe w świetle przedstawionych materiałów, jest stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pyrzycach, który pismo z dnia 27.06.2003 r. traktuje jako "zgłoszenie’ w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, o czym przesądza jego zdaniem "opinia" zamieszczona na odwrocie tego pisma.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 w związku z art. 15 § 2, art. 64 § 3 oraz art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI