II OW 8/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-05-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór kompetencyjnydrogi publicznezarządca drogidroga powiatowauzgodnienie zjazduzagospodarowanie przestrzenneGDDKiANSA

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Zarząd Powiatu Kartuskiego jako organ właściwy do uzgodnienia zmiany zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego, uznając nowo wybudowany odcinek drogi za powiatowy z mocy prawa.

Sprawa dotyczyła sporu kompetencyjnego o wskazanie organu właściwego do uzgodnienia zmiany zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) uważał, że nowo wybudowany odcinek drogi ekspresowej S6, który stał się drogą powiatową, podlega jego jurysdykcji w zakresie uzgodnień. Zarząd Powiatu Kartuskiego miał inne zdanie. NSA rozstrzygnął spór, wskazując Zarząd Powiatu Kartuskiego jako organ właściwy, opierając się na interpretacji przepisów o drogach publicznych, zgodnie z którą nowo wybudowany odcinek drogi zalicza się do kategorii drogi, w której ciągu się znajduje.

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór kompetencyjny dotyczący wskazania organu właściwego do uzgodnienia zmiany zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego. Spór powstał pomiędzy Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) a Zarządem Powiatu Kartuskiego w kwestii uzgodnienia włączenia ruchu drogowego z działki inwestycyjnej do drogi powiatowej. GDDKiA wnioskował o wskazanie organu właściwego, argumentując, że nowo wybudowany odcinek drogi ekspresowej S6, który stał się drogą powiatową z mocy prawa zgodnie z art. 10 ust. 4 ustawy o drogach publicznych, powinien podlegać jego jurysdykcji w zakresie uzgodnień. Zarząd Powiatu Dróg Powiatowych w Kartuzach początkowo wskazywał na obowiązki GDDKiA do czasu przejęcia drogi. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 4 i 15 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz interpretację art. 10 ust. 4 ustawy o drogach publicznych, uznał, że skoro nowy odcinek drogi stanowi kontynuację drogi powiatowej, to sam staje się drogą powiatową. W związku z tym, organem właściwym do rozpoznania wniosku o uzgodnienie zmiany zagospodarowania terenu w zakresie możliwości włączenia do tej drogi, będzie Zarząd Powiatu Kartuskiego. Sąd podkreślił, że przepis art. 10 ust. 4 u.d.p. ma charakter lex specialis i skutkuje zaliczeniem drogi do odpowiedniej kategorii z mocy prawa, bez potrzeby przeprowadzania odrębnej procedury.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Organem właściwym do rozpoznania wniosku o uzgodnienie zmiany zagospodarowania terenu w zakresie możliwości włączenia do drogi jest Zarząd Powiatu Kartuskiego.

Uzasadnienie

NSA oparł się na art. 4 i 15 § 2 p.p.s.a. oraz interpretacji art. 10 ust. 4 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którą nowo wybudowany odcinek drogi, stanowiący kontynuację drogi powiatowej, sam staje się drogą powiatową z mocy prawa, co czyni Zarząd Powiatu właściwym do wydania uzgodnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy.

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy.

u.d.p. art. 10 § ust. 4

Ustawa o drogach publicznych

Nowo wybudowany odcinek drogi zalicza się z mocy prawa do tej kategorii drogi publicznej, w której ciągu się znajduje.

Pomocnicze

u.d.p. art. 20 § pkt 8

Ustawa o drogach publicznych

Zezwolenia na zjazd z drogi udziela jej zarządca.

u.d.p. art. 29 § ust. 1

Ustawa o drogach publicznych

Budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu zezwolenia zarządcy drogi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowo wybudowany odcinek drogi, będący kontynuacją drogi powiatowej, staje się drogą powiatową z mocy prawa na podstawie art. 10 ust. 4 ustawy o drogach publicznych. Przepis art. 10 ust. 4 u.d.p. ma charakter lex specialis i rozstrzyga o kategorii drogi z mocy prawa.

Odrzucone argumenty

Argumentacja GDDKiA sugerująca jego właściwość do uzgodnień w oparciu o status drogi ekspresowej lub tymczasowe zarządzenie.

Godne uwagi sformułowania

nowo wybudowany odcinek drogi zostaje ex lege zaliczony do tej kategorii drogi publicznej, w której ciągu się znajduje o kategorii nowo wybudowanego odcinka rozstrzyga położenie w ciągu wybudowanej i użytkowanej drogi publicznej

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący sprawozdawca

Anna Żak

członek

Grzegorz Rząsa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zaliczaniu dróg do kategorii z mocy prawa oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych w zakresie uzgodnień dotyczących zjazdów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nowo wybudowanych odcinków dróg stanowiących kontynuację dróg istniejących.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia jurysdykcji w kontekście inwestycji drogowych i planowania przestrzennego, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i budowlanego.

Kto decyduje o wjeździe na drogę powiatową? NSA rozstrzyga spór kompetencyjny.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OW 8/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Anna Żak
Grzegorz Rząsa
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Skarżony organ
Rada Powiatu
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Żak Sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad a Zarządem Powiatu Kartuskiego poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku w sprawie uzgodnienia zmiany zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego w zakresie możliwości włączenia do drogi (działka nr [...] obręb C.) ruchu drogowego spowodowanego zmianą zagospodarowania działki nr [...] obręb C. postanawia: wskazać Zarząd Powiatu Kartuskiego jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 7 lutego 2025 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (dalej również "wnioskodawca" lub "GDDKiA") zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Zarządem Powiatu Kartuskiego (dalej również "Zarząd Powiatu"), poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku M. F., działającego z upoważnienia inwestora: S. Spółka Komandytowa ul. [...], [...], o uzgodnienie zmiany zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego w zakresie możliwości włączenia do drogi (na działce nr [...] obręb C.) ruchu drogowego spowodowanego zmianą zagospodarowania działki nr [...] obręb C., na której projektowany jest plac manewrowy oraz zespół 3 budynków hal magazynowo-biurowych o powierzchni 600m2 każda.
W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że działka nr [...] obręb C., z którą ma być powiązana inwestycja planowana na działce nr [...] obręb C., stanowi pas drogowy drogi powiatowej wykonanej w ramach budowy drogi ekspresowej S6. W ocenie GDDKiA po oddaniu do użytkowania nowo wybudowanego odcinka drogi w której ciągu leży m.in. działka nr [...] z mocy prawa i bezwarunkowo został on zaliczony do kategorii drogi powiatowej zgodnie z art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. 2024 r. poz. 320 ze zm.; dalej "u.d.p."). Wnioskodawca wskazał, że powoływany przepis ma charakter lex specialis, bowiem rozstrzyga o nadaniu kategorii drogi publicznej z mocy prawa, w sposób całkowicie odmienny od ogólnych zasad przewidzianych w ustawie o drogach publicznych i niezależny od woli pomiotów zainteresowanych. Zarząd Dróg Powiatowych w Kartuzach stwierdził natomiast, że do czasu dostarczenia Starostwu Powiatowemu w Kartuzach dokumentów niezbędnych do przejęcia drogi obowiązki zarządcy przedmiotowego odcinka sprawować będzie Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 29 ust. 1 u.d.p., budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu. Stosownie do treści art. 20 pkt 8 u.d.p. zezwolenia na zjazd z drogi udziela jej zarządca.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznający niniejsza sprawę podziela ocenę wyrażoną w orzeczeniu NSA z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt I OW 18/16, w którym - odnośnie art. 10 ust. 4 u.d.p. - stwierdzono, że "W przepisie tym przewidziano sytuacje skutkujące zaliczeniem drogi do odpowiedniej kategorii z mocy prawa. Wobec skutków tej regulacji nie ma potrzeby przeprowadzania procedury zaliczeniowej co do nowo wybudowanego odcinka drogi. Nowy odcinek istniejącej drogi zostaje ex lege zaliczony do tej kategorii drogi publicznej, w której ciągu się znajduje (art. 10 ust. 4). Innymi słowy, o kategorii nowo wybudowanego odcinka rozstrzyga położenie w ciągu wybudowanej i użytkowanej drogi publicznej". Na orzeczenie to celnie wskazywał również wnioskodawca.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że skoro nowy odcinek drogi stanowi kontynuację ul. [...] tj. drogi powiatowej nr 1642G na terenie miasta Gdynia, to uzasadnione jest przyjęcie, iż również on staje się drogą powiatową.
W związku z powyższym, organem właściwym do rozpoznania wniosku M. F., działającego z upoważnienia inwestora: S. Spółka Komandytowa ul. [...], [...] o uzgodnienie zmiany zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego w zakresie możliwości włączenia do drogi (na działce nr [...] obręb C.) ruchu drogowego spowodowanego zmianą zagospodarowania działki nr [...] obręb C., będzie Zarząd Powiatu Kartuskiego.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji, zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI