III OW 19/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-11
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór kompetencyjnywłaściwość organudecyzja o środowiskowych uwarunkowaniachzmiana lasu na użytek rolnyNSARDOŚBurmistrz

NSA oddalił wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, uznając go za przedwczesny z powodu braku jednoznacznego ustalenia przedmiotu wniosku przez strony.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Kielcach złożył wniosek do NSA o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Burmistrzem Ożarowa w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla zmiany lasu na użytek rolny. Po analizie wniosku, RDOŚ uznał się za niewłaściwego, wskazując na Burmistrza. Burmistrz natomiast wniósł o wskazanie RDOŚ jako właściwego. NSA oddalił wniosek, stwierdzając, że spór jest przedwczesny, ponieważ organy nie podjęły wystarczających kroków do jednoznacznego ustalenia przedmiotu wniosku inwestora.

Sprawa dotyczyła wniosku Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Burmistrzem Ożarowa. Spór dotyczył ustalenia organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu na użytek rolny. RDOŚ, do którego pierwotnie wpłynął wniosek, uznał się za niewłaściwego, argumentując, że planowane zamierzenie nie stanowi zmiany lasu w rozumieniu przepisów, a Burmistrz jest właściwy na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Burmistrz Ożarowa natomiast wniósł o wskazanie RDOŚ jako organu właściwego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Sąd uznał, że spór jest przedwczesny, ponieważ organy nie podjęły wystarczających kroków do jednoznacznego ustalenia przedmiotu wniosku inwestora. Zgodnie z orzecznictwem, NSA nie może wyręczać organów administracji w ustalaniu ich właściwości, a spór kompetencyjny może być rozstrzygnięty dopiero, gdy organy wyczerpią dostępne metody wykładni prawa i nie będą w stanie jednoznacznie określić właściwego organu. W tej sytuacji, sąd wskazał, że organ, do którego wpłynął wniosek, powinien najpierw zwrócić się do wnioskodawcy o doprecyzowanie jego żądania, zanim dojdzie do sporu kompetencyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jest przedwczesny i podlega oddaleniu, jeśli organy nie wyczerpały dostępnych metod wykładni prawa i nie doszły do przekonania, że nie są w stanie jednoznacznie określić właściwego organu.

Uzasadnienie

NSA nie może wyręczać organów administracji w ustalaniu ich właściwości. Spór kompetencyjny można rozstrzygać dopiero po wyczerpaniu przez organy wszelkich dostępnych metod wykładni prawa i stwierdzeniu braku możliwości jednoznacznego określenia właściwego organu. W tej sprawie organy nie podjęły wystarczających kroków do ustalenia przedmiotu wniosku inwestora, co czyni wniosek o rozstrzygnięcie sporu przedwczesnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA jest właściwy do rozstrzygania sporów kompetencyjnych pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej, wskazując organ właściwy do rozpoznania sprawy.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie wniosku.

Pomocnicze

u.u.ś.o. art. 75 § ust. 1 pkt 1 lit. d)

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Organem właściwym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

u.u.ś.o. art. 75 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Wskazanie organu właściwego w sprawie.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 1 pkt 88 lit. e)

Kwalifikacja przedsięwzięcia jako mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego był przedwczesny, ponieważ organy nie podjęły wystarczających kroków do jednoznacznego ustalenia przedmiotu wniosku inwestora.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzygając sprawy, o których mowa w art. 4 w zw. z art. 15 § 2 p.p.s.a., nie może wyręczać organów administracji publicznej. O sporze w rozumieniu powołanych wyżej przepisów można mówić dopiero wtedy, kiedy organy zainteresowane w sprawie w drodze wszelkich dostępnych metod wykładni prawa, analizując wszystkie obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, dojdą do przekonania, że nie są w stanie jednoznacznie określić, który z nich jest właściwy w sprawie. Bez jednoznacznych ustaleń, co do przedmiotu wniosku, nie można mówić o sporze kompetencyjnym.

Skład orzekający

Rafał Stasikowski

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Kwiecińska

członek

Kazimierz Bandarzewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości organów w sprawach sporów kompetencyjnych, zwłaszcza w kontekście wniosków o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku jednoznacznego ustalenia przedmiotu wniosku przez organy administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje proceduralne pułapki w sporach kompetencyjnych, pokazując, jak ważne jest dokładne ustalenie przedmiotu sprawy przed skierowaniem jej do sądu wyższej instancji.

Spór kompetencyjny: Kiedy sąd nie rozstrzygnie, bo sprawa nie jest jeszcze gotowa?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OW 19/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska
Kazimierz Bandarzewski
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Oddalono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 15 § 2, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) sędzia NSA Ewa Kwiecińska sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Kielcach a Burmistrzem Ożarowa w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu na użytek rolny postanawia: oddalić wniosek.
Uzasadnienie
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Kielcach wystąpił z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Burmistrzem Ożarowa w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu na użytek rolny.
W uzasadnieniu wskazał, że pismem z 29 sierpnia 2024 r. R. S. wystąpił do tego organu z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu na użytek rolny – lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa w obszarze 1,15 ha zlokalizowanego na wskazanych we wniosku działkach w gminie O. Wnioskodawca wskazał, że planowane przedsięwzięcie kwalifikuje się do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 88 lit. e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.) i stosownie do art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283, z późn. zm.; dalej "ustawa z 3 października 2008 r.") organem właściwym w sprawie jest Regionalny Dyrektor. Jednakże po przeanalizowaniu dokumentacji sprawy, w tym karty informacyjnej przedsięwzięcia wraz z załącznikami, organ uznał, że jest niewłaściwy do wydania decyzji, bowiem planowane zamierzenie, mające na celu m.in. uzyskanie dostępu nieruchomości będącej gruntem rolnym do drogi gminnej oraz umożliwienie wjazdu do ww. działki, którymi mogłyby dojechać maszyny rolnicze, nie stanowi zmiany lasu w rozumieniu ww. przepisów. Organ wniósł o wskazanie Burmistrza jako organu właściwego w sprawie w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z 3 października 2008 r.
W odpowiedzi na wniosek Burmistrz wniósł o wskazanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach jako organu właściwego w sprawie. Podniósł, że wyjaśnienia inwestora wskazują, że jego zamiarem jest przekształcenie lasu na użytek rolny, którym będzie pastwisko trwałe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w związku z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów kompetencyjnych pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzygając sprawy, o których mowa w art. 4 w zw. z art. 15 § 2 p.p.s.a., nie może wyręczać organów administracji publicznej.
O sporze w rozumieniu powołanych wyżej przepisów można mówić dopiero wtedy, kiedy organy zainteresowane w sprawie w drodze wszelkich dostępnych metod wykładni prawa, analizując wszystkie obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, dojdą do przekonania, że nie są w stanie jednoznacznie określić, który z nich jest właściwy w sprawie. Brak takich ustaleń, powoduje, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest przedwczesny i jako taki podlega oddaleniu. W niniejszej sprawie sporne jest na razie tylko to, co jest przedmiotem żądania zawartego we wniosku R. S. z 29 sierpnia 2024 r., mimo dość jasnego sformułowania żądania wniosku – wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu na użytek rolny, co zasadniczo uzasadnia właściwość Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Należy zwrócić uwagę, że sporny między organami jest zamiar wnioskodawcy, który organy wywodzą z treści wniosku. Organ, do którego wpłynął wniosek, wobec wątpliwości, które zrodziły się po analizie wniosku i dokumentacji, powinien w pierwszej kolejności zwrócić się do wnioskodawcy o jednoznaczne potwierdzenie jego żądania, ewentualnie doprecyzowania działań, jakie są objęte zamierzeniem, czy też dowiedzieć się od niego, jaki cel chce osiągnąć, po to, aby móc ustalić organ właściwy w sprawie. To wnioskodawca powinien rozwiać wątpliwości organu, bowiem to on jest władny ewentualnie modyfikować swój wniosek. Bez jednoznacznych ustaleń, co do przedmiotu wniosku, nie można mówić o sporze kompetencyjnym.
W tej sytuacji zgłoszony w sprawie wniosek o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego należało oddalić, na podstawie art. 15 § 2 w zw. z art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI