II OW 73/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-07-15
NSAbudowlaneWysokansa
zagospodarowanie przestrzenneinwestycja celu publicznegosąd administracyjnywłaściwość sądunemo iudex in causa suabudowa szkołysiedziba sąduprzeszkoda procesowa

NSA wyznaczył WSA w Łodzi do rozpoznania sprawy, w której WSA w Warszawie musiałby rozpatrywać własną skargę dotyczącą inwestycji w sąsiedztwie swojej siedziby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wniósł skargę na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego dotyczące uzgodnienia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ze względu na bliskość planowanej inwestycji (szkoły) do siedziby WSA w Warszawie, sąd ten zwrócił się do NSA z wnioskiem o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy, powołując się na zasadę nemo iudex in causa sua. NSA uznał istnienie przeszkody procesowej i wyznaczył WSA w Łodzi do rozpoznania sprawy.

Sprawa dotyczyła wniosku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania skargi, którą sam złożył na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego. Skarga dotyczyła uzgodnienia lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie szkoły podstawowej z oddziałami przedszkolnymi, filii biblioteki miejskiej, przychodni i garażu podziemnym. Inwestycja ta miała być realizowana w bezpośrednim sąsiedztwie siedziby WSA w Warszawie. Prezes WSA w Warszawie argumentował, że rozpoznawanie własnej skargi naruszałoby zasadę nemo iudex in causa sua, podważając zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 14a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że sytuacja, w której sąd jest stroną postępowania, stanowi przeszkodę do rozpoznania sprawy. W związku z tym, NSA wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi do rozpoznania tej sprawy, aby zapewnić obiektywne rozstrzygnięcie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sytuacja, gdy sąd jest stroną postępowania, którego skarga dotyczy, stanowi przeszkodę do jej rozpoznania przez ten sąd.

Uzasadnienie

Zasada nemo iudex in causa sua, będąca fundamentem zaufania do sądów, wymaga, aby sąd nie rozstrzygał spraw, które go dotyczą, zwłaszcza gdy można wykazać związek wyniku postępowania z jego sferą praw lub obowiązków. W tym przypadku budowa inwestycji w sąsiedztwie siedziby WSA mogła wzbudzić wątpliwości co do obiektywności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (1)

Główne

p.p.s.a. art. 14a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy wojewódzki sąd administracyjny nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy lub podjąć innej czynności, a do takich przeszkód należy zakaz orzekania we własnej sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpoznawanie własnej skargi przez WSA w Warszawie naruszałoby zasadę nemo iudex in causa sua. Bliskość inwestycji do siedziby WSA mogła wzbudzić wątpliwości co do obiektywności orzekania.

Godne uwagi sformułowania

zakaz orzekania we własnej sprawie (nemo iudex in causa sua) fundamentem zaufania do sądów i sprawowanego przez nie wymiaru sprawiedliwości w zaistniałej sytuacji procesowej WSA w Warszawie musiałby rozpoznawać własną skargę w zaistniałym stanie faktycznym taki związek występuje

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący-sprawozdawca

Leszek Kiermaszek

członek

Mirosław Gdesz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyznaczenia innego sądu do rozpoznania sprawy przez NSA w sytuacji, gdy sąd jest stroną postępowania, powołując się na zasadę nemo iudex in causa sua."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyznaczenie sądu na podstawie art. 14a p.p.s.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie fundamentalnej zasady praworządności (nemo iudex in causa sua) w kontekście administracyjnosądowym, gdzie sąd sam staje się stroną postępowania.

Sąd rozpozna własną skargę? NSA wskazuje sąd właściwy, by uniknąć konfliktu interesów.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OW 73/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-07-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kiermaszek
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Gdesz
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Wskazano sąd właściwy do rozpoznania sprawy
Publikacja w u.z.o.
ONSAiWSA z 2025 r. nr. 6 poz. 92
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia NSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wskazanie sądu do rozpoznania sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 713/25 ze skargi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 10 lutego 2025 r., nr HŚ.NZ.510.1.2025.MP w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: wyznaczyć Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi do rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wniósł 27 lutego 2025 r. skargę na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z 10 lutego 2025 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Mazowieckiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 26 lipca 2024 r. w sprawie uzgodnienia projektu decyzji polegającej na ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji, polegającej na budowie szkoły podstawowej z oddziałami przedszkolnymi, filia biblioteki miejskiej, przychodnia i garażem podziemnym wraz z zagospodarowaniem terenu na dz. ewid. nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...].
Skarga ta została zarejestrowana w WSA w Warszawie pod sygn. akt VII SA/Wa 713/25.
Pismem z 26 czerwca 2025 r. Prezes WSA w Warszawie zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o wyznaczenie innego wojewódzkiego sądu administracyjnego do rozpoznania ww. sprawy. W uzasadnieniu tego wniosku powołano się na art. 14a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") i wyjaśniono, że sprawa jest generalnie związana z zamierzeniem budowlanym polegającym na budowie szkoły w bezpośrednim sąsiedztwie siedziby WSA w Warszawie przy ul. [...]. Podkreślono, że w zaistniałej sytuacji procesowej WSA w Warszawie musiałby rozpoznawać własną skargę. Zdaniem Prezesa WSA w Warszawie byłoby to sprzeczne z zasadą zakazującą orzekania we własnej sprawie (nemo iudex in causa sua), która jest fundamentem zaufania do sądów i sprawowanego przez nie wymiaru sprawiedliwości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 14a p.p.s.a. jeżeli wojewódzki sąd administracyjny nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy lub podjąć innej czynności, Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczy na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, inny wojewódzki sąd administracyjny.
Przepis powyższy dotyczy takiej przeszkody, która wyklucza możliwość rozpoznania sprawy lub podjęcia czynności przez sąd właściwy. Do przeszkód takich należy zaliczyć np. wyłączenie wszystkich sędziów i asesorów sądowych tego sądu od rozpoznawania sprawy, jak również zakaz orzekania we własnej sprawie. W demokratycznym państwie prawnym wojewódzki sąd administracyjny nie powinien rozstrzygać spraw, które go dotyczą (nemo iudex in causa sua), a więc takich, gdzie da się wykazać związek pomiędzy wynikiem postępowania a sferą przynależnych mu praw lub obowiązków. W zaistniałym stanie faktycznym taki związek występuje – skarga Sądu związana jest z zamierzeniem budowlanym, które ma być zrealizowane w bezpośrednim sąsiedztwie jego siedziby. Tym samym rozpoznanie przedmiotowej (własnej) sprawy przez WSA w Warszawie mogłoby u postronnego obserwatora wzbudzić wątpliwości co do obiektywności wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia.
Konkludując sytuacja, gdy właściwy miejscowo i rzeczowo wojewódzki sąd administracyjny, jest stroną postępowania, którego skarga dotyczy, stanowi przeszkodę do jej rozpoznania przez ten sąd, o której mowa w art. 14a p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 14a p.p.s.a., wyznaczył do rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI