II OW 66/08

II OW 66/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-08-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz /sprawozdawca/
Andrzej Gliniecki /przewodniczący/
Jerzy Siegień
Symbol z opisem
6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 15 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz (spr.) sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 31 października 2008 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...]. nr [...] i [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w C. przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o nieodpłatnym przekazaniu na rzecz Lasów Państwowych gruntów Państwowego Funduszu Ziemi postanawia: wskazać Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku I. i T. P. z dnia [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy R. H.: z dnia [...]. oraz z dnia [...] o nieodpłatnym przekazaniu gruntów na rzecz Nadleśnictwa w C..
Uzasadnienie
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnioskiem z dnia 4 sierpnia 2008 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie na podstawie art. 15 ( 1 pkt 4 oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy tym organem a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Chełmie w sprawie rozpoznania wniosku I. i T. P. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1984 r. przekazującej nieodpłatnie na rzecz Lasów Państwowych Nadleśnictwa Chełm działek gruntu Państwowego Funduszu Ziemi, w tym działek oznaczonych nr [...],[...] i [...] położonych w miejscowości H.. Wnioskiem z dnia 6 listopada 2006 r. w tej sprawie I. i T. P. wystąpili do Wojewody Lubelskiego, który postanowieniem z dnia 24 stycznia 2007 r. przekazał go do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Chełmie, które uznało się za niewłaściwe w sprawie i postanowieniem z dnia 28 czerwca 2007 r. wniosek przekazało Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W uzasadnieniu podało, że organ, który wydał kwestionowaną decyzję, zaś przedmiotowo sprawy przekazania gruntów PFZ na cele gospodarki leśnej mieszczą się w uregulowaniu art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa /tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1700 ze zm./ stanowiącego o przekazywaniu Lasom Państwowym gruntów Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, w tym i gruntów byłego PFZ, przeznaczonych do zalesienia przez Agencję Nieruchomości Rolnych. Zgodnie z art. 3 ust. 2 tej ustawy nadzór nad Agencją sprawuje minister właściwy do spraw rozwoju wsi.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kwestionuje zasadność poglądu wyrażonego w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie. Zdaniem tego organu Agencja Nieruchomości Rolnych jest państwową osobą prawną dysponującą wyodrębnionym przedmiotem stanowiącym Zasób Własności Rolnej Skarbu Państwa i przysługuje jej prawo wydawania decyzji administracyjnych, lecz jedynie w przypadkach określonych w przepisach szczególnych. W sprawach przekazywania lasom gruntów działa na podstawie umów cywilnoprawnych. Przepis art. 24 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa przewiduje natomiast, że w sprawach przekazywania nieruchomości rolnych i niektórych innych nieruchomości właściwym organem jest starosta, zaś organem wyższego stopnia nad nim jest samorządowe kolegium odwoławcze.
Odpowiedź na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie wnosząc o wskazanie jako organu właściwego w sprawie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymując stanowisko, że zgodnie z ustawą z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi skarbu Państwa grunty wchodzące w skład PFZ zostały przejęte przez Agencję Nieruchomości Rolnych, której Skarb Państwa powierzył wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia tworzącego Zespół Własności Rolnej Skarbu Państwa, zaś taki stan prawny spowodował likwidację PFZ. Przekazanie nieodpłatnie przez Naczelnika Gminy Huta Lasom Państwowym Nadleśnictwa Chełm przedmiotowego gruntu w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa /dawne grunty PFZ/ w celu zalesienia powoduje, że w myśl art. 24 ust. 4 ww. ustawy Agencja gospodaruje Zasobem Własności Rolnej Skarbu Państwa i na jej wniosek następuje przekazanie nieruchomości. Kompetencje nadzorcze nad Agencją ma minister właściwy do spraw rozwoju wsi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jak to wynika z akt sprawy, decyzje o stwierdzenie nieważności których występują I. i T. P., wydane w 1983 roku przez Naczelnika Gminy w R. H., zostały wydane na podstawie: decyzja z dnia [...] listopada 1983 r. - zarządzenia Nr 118 Ministrów Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego oraz Rolnictwa z dnia 4 grudnia 1974 r. w sprawie zasad oraz trybu przekazywania gruntów leśnych i nieleśnych pomiędzy jednostkami resortów leśnictwa i przemysłu drzewnego, zaś decyzja z dnia 19 grudnia 1983 r. - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie przekazywania nieruchomości rolnych na terenie gromad pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej i zarządzenia Nr 133 Ministrów Rolnictwa oraz Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 30 listopada1978 r. w sprawie zasad oraz trybu przekazywania gruntów leśnych i nieleśnych pomiędzy jednostkami organizacyjnymi resortów rolnictwa oraz leśnictwa i przemysłu drzewnego. Adresatem tych decyzji było Nadleśnictwo Chełm.
Jak to wynika z powyższego, sprawa podnoszona we wniosku I. i T. P., przedmiotowo powinna być zaliczona do grupy spraw z zakresu gospodarowania nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Aktualnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego /por. postanowienie NSA z dnia 8 maja 2008 r. sygn. akt I OW 9/08/ prezentowany jest pogląd, iż sprawy te, w przeszłości załatwiane przez organy administracji publicznej obecnie już nie istniejące, należą do Agencji Nieruchomości Rolnych, nadzorowanej przez ministra wnioskującego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Nie są natomiast właściwe w tych sprawach organy samorządu terytorialnego. Podnoszony we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego argument, że Agencja Nieruchomości Rolnych wydaje decyzje administracyjne jedynie w tych przypadkach, gdy tak stanowią przepisy szczególne, nie może przesądzać o tym, iż Minister ją nadzorujący nie jest właściwy do załatwienia wniosku I. i T. P..
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia z mocy art. 15 ( 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.
W uzupełnieniu należy zauważyć, iż w pierwszym rzędzie wyjaśnieniu przez organ załatwiający wniosek I. i T. P. powinna podlegać kwestia, czy decyzje Naczelnika Gminy, których stwierdzenia nieważności wniosek dotyczy, są decyzjami administracyjnymi /rozstrzygającymi sprawę indywidualną podmiotów pozostających na zewnątrz administracji, czy też są innymi aktami /o charakterze wewnętrznym/, dotyczącymi przekazania gruntów pomiędzy podmiotami państwowymi.