II OW 51/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór kompetencyjny pomiędzy Generalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (GDOŚ) a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Olsztynie (SKO) w kwestii właściwości do rozpoznania odwołania zawierającego zażalenie na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. GDOŚ uważał, że SKO jest niewłaściwe, podczas gdy SKO wskazywało na GDOŚ. Spór wyniknął po zmianie art. 53 ust. 5c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (upzp) od 11 stycznia 2025 r., która wykreśliła ograniczenie możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie RDOŚ tylko do przypadków dotyczących rezerwatów przyrody lub obszarów Natura 2000. NSA, opierając się na wcześniejszym orzecznictwie i zasadzie niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit), stwierdził, że postanowienie RDOŚ wydane przed wejściem w życie nowelizacji, które nie podlegało zażaleniu w świetle ówczesnych przepisów (gdyż odmowa uzgodnienia dotyczyła obszaru chronionego krajobrazu), mogło być zaskarżone jedynie w odwołaniu od decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy. W związku z tym, właściwym organem do rozpoznania takiego odwołania jest SKO. Sąd podkreślił, że brak przepisów intertemporalnych w ustawie nowelizującej uniemożliwia jej retroaktywne zastosowanie do stanów faktycznych zaistniałych przed jej wejściem w życie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych w prawie administracyjnym, zasada niedziałania prawa wstecz, właściwość organów w sprawach warunków zabudowy po zmianach przepisów.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących uzgodnień w procesie wydawania decyzji o warunkach zabudowy.
Zagadnienia prawne (2)
Kto jest organem właściwym do rozpoznania odwołania zawierającego zażalenie na postanowienie o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, wydane przed wejściem w życie nowelizacji art. 53 ust. 5c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie jest organem właściwym do rozpoznania odwołania zawierającego zażalenie na postanowienie RDOŚ o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, wydane przed wejściem w życie nowelizacji.
Uzasadnienie
NSA uznał, że postanowienie RDOŚ wydane przed nowelizacją, które nie podlegało zażaleniu w świetle ówczesnych przepisów, mogło być zaskarżone jedynie w odwołaniu od decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy. Brak przepisów intertemporalnych w ustawie nowelizującej uniemożliwia jej retroaktywne zastosowanie do stanów faktycznych zaistniałych przed jej wejściem w życie.
Czy zmiana przepisów (nowelizacja art. 53 ust. 5c upzp) odnosi się do stanów faktycznych zaistniałych przed jej wejściem w życie, w sytuacji braku przepisów intertemporalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana przepisów nie odnosi się do stanów faktycznych zaistniałych przed jej wejściem w życie, jeśli ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów intertemporalnych.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że retroaktywne działanie prawa jest niedopuszczalne na gruncie prawa konstytucyjnego (zasada lex retro non agit), chyba że wynika to z wyraźnego umocowania ustawowego, którego w tym przypadku brak.
Przepisy (12)
Główne
K.p.a. art. 142
Kodeks postępowania administracyjnego
Strona może zaskarżyć postanowienie, na które nie przysługiwało zażalenie, tylko w odwołaniu.
upzp art. 53 § ust. 5c
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis w wersji obowiązującej do 10 stycznia 2025 r. ograniczał możliwość zażalenia na odmowę uzgodnienia przez RDOŚ do przypadków dotyczących rezerwatu przyrody lub obszaru Natura 2000. Po zmianie przepisów (od 11 stycznia 2025 r.) zrezygnowano z tego ograniczenia.
P.p.s.a. art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
K.p.a. art. 127 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 127 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 65 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
upzp art. 53 § ust. 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
upzp art. 59 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
upzp art. 60 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko art. 127 § ust. 3
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 1 § ust. 1 i 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie RDOŚ zostało wydane w stanie prawnym, w którym stronie nie przysługiwało zażalenie na takie postanowienie (odmowa uzgodnienia nie dotyczyła rezerwatu przyrody ani obszaru Natura 2000). • Zgodnie z art. 142 K.p.a., strona mogła zaskarżyć postanowienie, na które nie przysługiwało zażalenie, tylko w odwołaniu od decyzji. • Zmiana treści art. 53 ust. 5c upzp nie wprowadziła możliwości złożenia zażalenia na postanowienie wydane przed wejściem w życie nowelizacji, wobec braku przepisów intertemporalnych. • Zastosowanie znowelizowanego przepisu do stanów faktycznych zaistniałych przed jego obowiązywaniem wymagałoby wyraźnego umocowania ustawowego, którego brak.
Odrzucone argumenty
SKO uważało, że GDOŚ jest organem właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie RDOŚ, powołując się na zmianę art. 53 ust. 5c upzp i art. 106 § 5 K.p.a. • GDOŚ uważał, że SKO nie jest właściwe, ponieważ zaskarżone postanowienie RDOŚ zostało wydane w stanie prawnym, w którym stronie nie przysługiwało zażalenie na takie postanowienie.
Godne uwagi sformułowania
Wymagałoby to odrębnej regulacji, której ustawa nowelizująca nie zawiera. • W takim przypadku doszłoby do retroaktywnego działania nowego prawa, a więc niedopuszczalnego na gruncie prawa konstytucyjnego naruszenia zasady lex retro non agit (niedziałania prawa wstecz). • Sąd na etapie rozpoznawania sporu kompetencyjnego nie bada okoliczności faktycznych sprawy o uzgodnienie.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący
Grzegorz Czerwiński
sprawozdawca
Grzegorz Antas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie administracyjnym, zasada niedziałania prawa wstecz, właściwość organów w sprawach warunków zabudowy po zmianach przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących uzgodnień w procesie wydawania decyzji o warunkach zabudowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego ze zmianą przepisów i ich wpływem na toczące się postępowania, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.
“Zmiana prawa w trakcie postępowania: Kto rozstrzygnie spór o właściwość?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.