II OW 45/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-10-11
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór kompetencyjnywłaściwość miejscowaświadczenia opieki zdrowotnejmiejsce zamieszkaniazameldowanieKodeks postępowania administracyjnegoKodeks cywilnyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Prezydenta Miasta O. jako organ właściwy do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, podkreślając, że miejsce zamieszkania, a nie zameldowania, decyduje o właściwości miejscowej.

Sprawa dotyczyła sporu kompetencyjnego między dwoma prezydentami miast o wskazanie organu właściwego do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór, wskazując Prezydenta Miasta O. jako właściwego. Sąd podkreślił, że o właściwości miejscowej decyduje faktyczne miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy z zamiarem stałego pobytu, a nie ostatnie miejsce zameldowania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Prezydenta Miasta Z. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Prezydentem Miasta O. w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji potwierdzającej prawo Grzegorza N. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Prezydent Miasta Z. argumentował, że nie jest właściwy, ponieważ Grzegorz N. od lat przebywa w placówkach opiekuńczych w okolicach W., a jego ostatnie miejsce zameldowania w Z. było już nieaktualne. Sąd, odwołując się do art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Kodeksu cywilnego, podkreślił, że podstawą ustalenia właściwości miejscowej jest miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, rozumiane jako faktyczne przebywanie z zamiarem stałego pobytu. Stwierdził, że czynność zameldowania jedynie potwierdza fakt zamieszkania, ale nie jest przesłanką decydującą o właściwości, zwłaszcza gdy osoba deklaruje wolę pobytu w innym miejscu. Ponieważ Grzegorz N. faktycznie przebywał w R. 20, B., Sąd wskazał Prezydenta Miasta O. jako organ właściwy do wydania decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

O właściwości miejscowej decyduje miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, rozumiane jako faktyczne przebywanie z zamiarem stałego pobytu, a nie ostatnie miejsce zameldowania.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepisy materialnoprawne, takie jak ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej, określają właściwość miejscową organu ze względu na miejsce zamieszkania. Miejsce zamieszkania jest definiowane jako miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu, a czynność zameldowania jedynie potwierdza ten fakt, nie będąc przesłanką decydującą o właściwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (10)

Główne

u.ś.o.z. art. 54 § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Decyzję potwierdzającą prawo do świadczeń zdrowotnych wydaje prezydent właściwy ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy.

p.p.s.a. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wniesienia wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.

p.p.s.a. art. 15 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w sprawach sporów kompetencyjnych.

Pomocnicze

k.p.a. art. 21 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje zasady ustalenia właściwości miejscowej.

k.p.a. art. 19

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej obowiązane są przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

k.p.a. art. 20

Kodeks postępowania administracyjnego

Odsyła w zakresie ustalenia właściwości do przepisów ustaw materialnych.

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Definicja miejsca zamieszkania osoby fizycznej.

u.e.l.d.o. art. 6

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Definicja pobytu stałego.

u.ś.o.z. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Definicja świadczeniobiorcy.

u.ś.o.z. art. 7 § 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Kontekst sprawy dotyczącej prawa do świadczeń.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Miejsce zamieszkania, a nie zameldowania, decyduje o właściwości miejscowej organu w sprawach świadczeń zdrowotnych. Faktyczne przebywanie z zamiarem stałego pobytu jest kluczowe dla ustalenia miejsca zamieszkania.

Godne uwagi sformułowania

Czynność zameldowania potwierdza fakt zamieszkania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem, ale nie można czynności zameldowania dać pierwszeństwo przed regulacją materialnoprawną pobytu stałego. Czynność zameldowania jedynie potwierdza fakt zamieszkania, a nie jest przesłanką, od której uzależnia zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem.

Skład orzekający

Barbara Adamiak

sprawozdawca

Barbara Gorczycka - Muszyńska

przewodniczący

Krystyna Borkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organów administracji w sprawach świadczeń publicznych, rozróżnienie między miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu sprawy (świadczenia zdrowotne), ale zasady interpretacji miejsca zamieszkania mogą być stosowane szerzej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa wyjaśnia ważne rozróżnienie między zameldowaniem a miejscem zamieszkania, co ma praktyczne znaczenie w wielu postępowaniach administracyjnych. Jest to jednak kwestia proceduralna, a nie merytoryczna.

Zameldowanie to nie wszystko: gdzie faktycznie mieszkasz, tam organ jest właściwy!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OW 45/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak /sprawozdawca/
Barbara Gorczycka -Muszyńska /przewodniczący/
Krystyna Borkowska
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 210 poz. 2135
art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 54 ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Dz.U. 2001 nr 87 poz. 960
art. 6
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
art. 21 par. 1 pkt 3
Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
art. 15 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Czynność zameldowania potwierdza fakt zamieszkania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem, ale nie można czynności zameldowania dać pierwszeństwo przed regulacją materialnoprawną pobytu stałego. Czynność zameldowania jedynie potwierdza fakt zamieszkania, a nie jest przesłanką, od której uzależnia zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem.
Art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach finansowanych ze środków publicznych /Dz.U. nr 210 poz. 2135 ze zm./ przyjmuje, że podstawą ustalenia właściwości miejscowej jest miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 11 października 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Z. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem Miasta Z. a Prezydentem Miasta O. w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych postanawia: wskazać Prezydenta Miasta O. jako organ właściwy do wydania decyzji potwierdzającej prawo Grzegorza N. do świadczeń opieki zdrowotnej.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Z. wniósł na podstawie art. 4 w związku z art. 15 par. 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ o rozstrzygnięcie przez Sąd sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem Miasta Z. a Prezydentem Miasta O. przez wskazanie Prezydenta Miasta O. jako organu właściwego do załatwienia sprawy: wydania decyzji potwierdzającej prawo Grzegorza N. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na podstawie art. 54 w związku z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach finansowanych ze środków publicznych /Dz.U. nr 210 poz. 2135/.
W uzasadnieniu wniosku wywodził, że zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych /Dz.U. nr 210 poz. 2135/ decyzję potwierdzającą prawo do świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych wydaje prezydent właściwy ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. W przypadku Grzegorza N. nie jest to Prezydent Miasta Z. ponieważ według otrzymanych dokumentów od lat przebywa w okolicy W. Przebywał w Domu Pomocy "W." J., a od dnia 14 kwietnia 2005 r. w Domu Samotnych Matek z Dziećmi i Ludzi Starszych "N." Stowarzyszenie "M." w R. 20, B. Grzegorz N. był zameldowany w Z. ul. B. 3/2, skąd został wymeldowany decyzją administracyjną z 1 lutego 2001 r. Miejscem zamieszkania Grzegorza N. od 1996 r. były placówki udzielające schronienia osobom potrzebującym w okolicach W.
Zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Ostatnie zatem miejsce zameldowania nie może być utożsamiane z miejscem zamieszkania w rozumieniu Kodeksu cywilnego, szczególnie gdy osoba deklaruje wolę pobytu w innym miejscu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego organy właściwości rzeczowej i miejscowej. Art. 20 Kodeksu postępowania administracyjnego odsyła w zakresie ustalenia właściwości administracji publicznej obowiązane są przestrzegać z urzędu swojej rzeczowej do przepisów ustaw materialnych, natomiast w art. 21 Kodeksu postępowania administracyjnego reguluje zasady ustalenia właściwości miejscowej. Pomimo wyczerpującej regulacji zasad ustalenia właściwości miejscowej w art. 21 Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy materialnoprawne zawierają regulację ustalenia właściwości miejscowej w danej kategorii spraw. Tak według art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych /Dz.U. nr 210 poz. 2135 ze zm./ "Dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, jest decyzja wójta /burmistrza, prezydenta miasta/ gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo". Reguła ustalenia właściwości miejscowej organu administracji publicznej do prowadzenia postępowania administracyjnego w danej sprawie według miejsca zamieszkania jest zgodna z regułą ustanowioną w art. 21 par. 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje określenia miejsca zamieszkania, nie odsyłając też do regulacji zawartej w art. 25 Kodeksu cywilnego. W doktrynie przyjmuje się, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejsce jej faktycznego przebywania z zamiarem trwałego pobytu. Według art. 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 2001 nr 87 poz. 960 ze zm./ "Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania". Czynność zameldowania potwierdza fakt zamieszkania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem, ale nie można czynności zameldowania dać pierwszeństwo przed regulacją materialnoprawną pobytu stałego. Czynność zameldowania, jak podkreślono, jedynie potwierdza fakt zamieszkania, a nie jest przesłanką, od której uzależnia zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem.
Art. 54 ust. 1 powołanej ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych przyjmuje, że podstawą ustalenia właściwości miejscowej jest miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. W sprawie nie ulega wątpliwości, że Grzegorz N. przebywa w R. 20, B. Miejscem zamieszkania jest zatem R. 20.
Właściwym miejscowo jest zatem Prezydent Miasta O. Z tego względu, na podstawie art. 15 par. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI