II OW 34/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, uznając, że spór między Prezydentem Miasta Rybnika a Wojewodą Śląskim dotyczy pozornego sporu o ustalenie stanu faktycznego, a nie sporu kompetencyjnego.
Prezydent Miasta Rybnika zwrócił się do NSA o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Wojewodą Śląskim w sprawie budowy sieci wodociągowej. Spór dotyczył tego, który organ jest właściwy do rozpoznania zgłoszenia budowy. Wojewoda przekazał sprawę Prezydentowi, twierdząc, że nie jest właściwy, powołując się na niejasności dotyczące statusu terenu jako obszaru kolejowego. Prezydent zarzucił Wojewodzie brak należytego ustalenia stanu faktycznego. NSA uznał, że spór jest pozorny, ponieważ organy nie zgadzają się co do stanu faktycznego (czy teren jest obszarem kolejowym), a nie co do swojej właściwości.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Prezydenta Miasta Rybnika o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Wojewodą Śląskim w przedmiocie budowy sieci wodociągowej. Spór wynikał z faktu, że Wojewoda przekazał zgłoszenie budowy do Prezydenta, twierdząc, że nie jest organem właściwym do jego rozpatrzenia. Wojewoda powołał się na niejasności dotyczące tego, czy teren inwestycji stanowi obszar kolejowy, co miało wpływ na określenie właściwości organu architektoniczno-budowlanego. Prezydent Miasta Rybnika nie zgodził się z tym stanowiskiem, zarzucając Wojewodzie brak należytego ustalenia stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek za bezzasadny, stwierdzając, że w sprawie zaistniał tzw. spór pozorny. Sąd wyjaśnił, że spór kompetencyjny ma miejsce, gdy organy nie zgadzają się co do tego, który z nich jest właściwy do rozpatrzenia sprawy. W niniejszej sytuacji organy spierały się o ustalenie stanu faktycznego – czy teren inwestycji jest obszarem kolejowym. Sąd podkreślił, że ustalenie stanu faktycznego należy do kompetencji organów administracji, a nie NSA. Ponieważ brak było rozbieżności co do właściwości, a jedynie co do oceny stanu faktycznego, NSA oddalił wniosek.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, taki spór jest sporem pozornym, ponieważ dotyczy ustalenia stanu faktycznego, a nie rozbieżności co do właściwości organów.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że spór kompetencyjny zachodzi, gdy organy nie zgadzają się co do tego, który z nich jest właściwy do rozpoznania sprawy. Jeśli natomiast spór dotyczy oceny stanu faktycznego lub interpretacji przepisów, a nie samej właściwości, jest to spór pozorny i nie podlega rozstrzygnięciu przez NSA.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.
p.p.s.a. art. 15 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 65 § ust. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.b. art. 82
Prawo budowlane
Ustawa o transporcie kolejowym
Definicja obszaru kolejowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spór między organami dotyczy ustalenia stanu faktycznego (czy teren jest obszarem kolejowym), a nie rozbieżności co do właściwości organów, co czyni go sporem pozornym.
Godne uwagi sformułowania
spór pozorny organy ograniczają się do przyjętych z góry założeń nie mających solidnego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym Ustalenie tej kwestii należy do organów administracji publicznej, a nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Gdesz
sędzia del. WSA
Robert Sawuła
sędzia NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że spór o stan faktyczny nie jest sporem kompetencyjnym podlegającym rozstrzygnięciu przez NSA."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu między organami administracji dotyczącego ustalenia stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie administracyjnym – rozróżnienia między sporem kompetencyjnym a sporem o stan faktyczny, co jest istotne dla praktyków.
“Kiedy spór o kompetencje staje się sporem o fakty? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OW 34/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-02-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-12-28 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/ Mirosław Gdesz Robert Sawuła Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami Skarżony organ Wojewoda~Wojewoda Treść wyniku Oddalono wniosek Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Prezydenta Miasta Rybnika o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem Miasta Rybnika a Wojewodą Śląskim poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania zgłoszenia dotyczącego budowy sieci wodociągowej z przyłączami metodą bezwykopową oraz tradycyjną w wykopach otwartych na działkach nr [...], położonych w obrębie ewidencyjnym [...] w Rybniku. postanawia: oddalić wniosek. Uzasadnienie Pismem z dnia 22 grudnia 2023 r. Prezydent Miasta Rybnika (dalej również "wnioskodawca") zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Wojewodą Śląskim (dalej również "Wojewoda"), poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania zgłoszenia dotyczącego budowy sieci wodociągowej z przyłączami metodą bezwykopową oraz tradycyjną w wykopach otwartych na działkach nr [...], położonych w obrębie ewidencyjnym S. w Rybniku. W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że wnioskiem z dnia 20 listopada 2023 r. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. dokonało zgłoszenia budowy sieci wodociągowej z przyłączami metodą bezwykopową oraz tradycyjną w wykopach otwartych na działkach nr [...], położonych w obrębie ewidencyjnym S. w Rybniku. Zgłoszenie wpłynęło bezpośrednio do Wojewody Śląskiego. Pismem z 30 listopada 2023 r. Wojewoda Śląski przekazał zgłoszenie do rozpatrzenia zgodnie z właściwością, twierdząc, że nie jest organem właściwym. W uzasadnieniu Wojewoda Śląski wskazał, że biorąc pod uwagę rodzaj obiektu oraz jego położenie z żadnych obowiązujących przepisów, w tym art. 82 ustawy Prawo budowlane nie wynika właściwość wojewody w sprawach administracji architektoniczno-budowlanej do rozpatrzenia wniosku. Z przekazanej wraz ze zgłoszeniem dokumentacji projektowej wynika, że część projektowanego wodociągu znajduje się na obszarze kolejowym, z uwagi na fakt, że przez działki nr [...] przebiega kabel teletechniczny należący do X. Sp. z o.o. Wojewoda wskazał natomiast, że nie jest oczywiste czy kabel teletechniczny jest niezbędny dla zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowej oraz że sama obecność kabla teletechnicznego na działkach prywatnych, o przeznaczeniu nie mającym nic wspólnego z funkcją kolejową nie może przesądzać o objęciu rzeczonych działek - obszarem kolejowym. Z powyższym nie zgodził się Prezydent Miasta Rybnika, w którego ocenie Wojewoda przed przekazaniem zgłoszenia w trybie art. 65 ust. 1 k.p.a. winien w sposób nie budzący wątpliwości ustalić czy wymienione wyżej działki stanowią obszar kolejowy czy nie. Tymczasem Wojewoda tego nie zrobił ograniczając się do niejasnych rozważań w tym zakresie dodatkowo pozbawionych uzasadnionych podstaw. Na gruncie innej sprawy Prezydent Miasta Rybnika wystąpił pismem z dnia 5 kwietnia 2023 r. do zarządcy infrastruktury kolejowej, tj. Y. S.A. w T., o udzielenie odpowiedzi czy działki nr [...] stanowią obszar kolejowy. W odpowiedzi z dnia 25 maja 2023 r. zarządca infrastruktury kolejowej stwierdził, że z uwagi na nieokreślone źródło danych o położeniu infrastruktury telekomunikacyjnej własności X. Sp. z o.o., której przebieg został oznaczony na załączniku graficznym dołączonym do uzgodnienia nr RU4-504-24/2023 z dnia 8 marca 2023 r., nie można określić czy należy objąć ten teren obszarem kolejowym w myśl definicji ustawowej określonej w ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Do rozstrzygnięcia sporu konieczne jest sprecyzowanie stanu faktycznego będącego podstawą indywidualnej sprawy administracyjnej. Dopiero wówczas możliwe jest przesądzenie, czy stan ten jest objęty określoną normą prawną, oraz wskazanie organu administracji publicznej zobowiązanego do jej zastosowania w sprawie (wydania rozstrzygnięcia). A contrario, jeśli nie ma zgody między organami co do oceny stanu faktycznego oraz co do przepisów, w oparciu o które należy rozstrzygnąć daną sprawę, nie sposób mówić o sporze kompetencyjnym. W takim bowiem wypadku dwa różne organy administracji publicznej odnoszą się do rzeczywistości dwóch różnych spraw dotyczących tej samej strony. Wówczas mamy do czynienia z sytuacją, w której spór ma charakter pozorny, tzn. organy nie pozostają w sporze kompetencyjnym, gdyż nie występuje rozbieżność stanowisk w zakresie kompetencji tych organów, ale istnieje rozbieżność poglądów co do istoty sprawy (vide np. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2015 r., II OW 21/15 oraz z dnia 1 marca 2012 r., II OW 169/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Taki właśnie spór pozorny zaistniał w niniejszej sprawie. Organy administracji spierają się w istocie o ustalenie czy teren, którego dotyczy inwestycja, jest obszarem kolejowym. Ustalenie tej kwestii należy do organów administracji publicznej, a nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tymczasem w niniejszej sprawie organy ograniczają się do przyjętych z góry założeń nie mających solidnego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Wojewoda nie poczynił żadnych ustaleń w tym zakresie, natomiast Prezydent Miasta Rybnika odwołał się jedynie do pisma z dnia 5 kwietnia 2023 r. do zarządcy infrastruktury kolejowej, tj. Y. S.A., które w żaden sposób nie przesądza zakwalifikowania przedmiotowego obszaru. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie nie doszło zatem do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i spór na tym tle nie może podlegać merytorycznej ocenie Sądu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI