II OW 34/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-08-28
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo wodnemelioracjaspór kompetencyjnyzalewanie gruntówwłaściwość organówNSAadministracja publicznanieruchomości

NSA oddalił wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego dotyczącego zalewania pól uprawnych, wskazując, że sprawa nie leży w kompetencjach Wójta Gminy ani Wojewódzkiego Zarządu Melioracji.

Wójt Gminy G. zwrócił się do NSA o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Wojewódzkim Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. w sprawie zalewania pól uprawnych przez wadliwie wykonaną meliorację. Wójt uważał, że sprawa należy do Zarządu, podczas gdy Zarząd wskazywał na obowiązki właścicieli gruntów lub spółki wodnej. NSA oddalił wniosek, stwierdzając, że ani Wójt, ani Zarząd nie są właściwi do rozpatrzenia tej sprawy.

Sprawa dotyczyła negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy G. a Wojewódzkim Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. w przedmiocie rozpatrzenia podania T. Z. i A. P. w sprawie zalewania ich pól uprawnych przez wadliwie wykonaną meliorację. Wójt Gminy argumentował, że zadania związane z melioracją należą do Wojewódzkiego Zarządu Melioracji, powołując się na przepisy Prawa wodnego. Wojewódzki Zarząd Melioracji natomiast wskazał, że melioracje zostały wykonane w ramach zadania inwestycyjnego i przekazane do eksploatacji Spółce Wodnej, a obowiązek utrzymania urządzeń melioracji szczegółowych spoczywa na właścicielach gruntów lub spółce wodnej, zgodnie z art. 77 Prawa wodnego. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy, uznał, że ani Wójt Gminy, ani Wojewódzki Zarząd Melioracji nie są właściwi do rozpatrzenia problemu zalewania gruntów wskutek wadliwego funkcjonowania urządzeń melioracji wodnych. Stwierdził, że kwestie te, w tym kontrola utrzymywania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, leżą w kompetencjach starosty, który może ustalić szczegółowy zakres obowiązków w drodze decyzji. Wobec braku właściwości wskazanych organów, NSA oddalił wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Ani Wójt Gminy, ani Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych nie są właściwi do rozpatrzenia tej sprawy.

Uzasadnienie

Obowiązek utrzymania urządzeń melioracji szczegółowych spoczywa na właścicielach gruntów lub spółce wodnej. Kontrola nad tymi obowiązkami i możliwość ustalenia szczegółowego zakresu prac należy do starosty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (10)

Główne

Prawo wodne art. 77 § 1

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej - do tej spółki.

P.p.s.a. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Właściwy do rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego jest sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, jeżeli uzna, że żaden z organów nie jest właściwy.

P.p.s.a. art. 160

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące rozstrzygania sporów o właściwość stosuje się odpowiednio do rozstrzygania sporów kompetencyjnych.

Pomocnicze

Prawo wodne art. 77 § 2

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Jeżeli obowiązek utrzymania urządzeń melioracji szczegółowych nie jest wykonywany, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego ustala w drodze decyzji szczegółowe zakresy i terminy jego wykonywania.

Prawo wodne art. 122 § 1

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Wykonanie urządzeń melioracyjnych wymaga pozwolenia wodnoprawnego.

Prawo wodne art. 140 § 1

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych jest starosta, wykonujący to jako zadanie z zakresu administracji rządowej.

Prawo wodne art. 75 § 1

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych podstawowych należy do marszałka województwa.

Prawo wodne art. 73 § 1

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Definicja urządzeń melioracji wodnych szczegółowych.

Prawo wodne art. 164 § 3

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Cel tworzenia spółek wodnych, w tym wykonywanie, utrzymywanie oraz eksploatacja urządzeń melioracji wodnych szczegółowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek utrzymania urządzeń melioracji szczegółowych spoczywa na właścicielach gruntów lub spółce wodnej. Kompetencje do kontroli utrzymania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych i ustalania zakresu prac należą do starosty.

Odrzucone argumenty

Argument Wójta Gminy, że sprawa należy do Wojewódzkiego Zarządu Melioracji. Argument Wojewódzkiego Zarządu Melioracji, że nie jest właściwy do rozpatrzenia sprawy, ale nie wskazujący jednoznacznie na właściwy organ.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotowy spór kompetencyjny zaistniały między Wójtem Gminy G., a Wojewódzkim Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. ma charakter negatywny Skoro po wykonaniu melioracji wodnych na gruntach stron przekazano do eksploatacji - istotne - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest ustalenie na kim spoczywały obowiązki utrzymywania w należytym stanie urządzeń melioracji szczegółowych. Podnoszone w piśmie T. Z. i A. P. problemy zalewania ich gruntów wskutek wadliwego funkcjonowania wykonanych urządzeń melioracji wodnych nie należą do kompetencji ani Wojewódzkiego Związku Melioracji Wodnych w W., ani też do Wójta Gminy G., które wszczęły spór o właściwość.

Skład orzekający

Jerzy Bujko

przewodniczący

Bożena Walentynowicz

sprawozdawca

Arkadiusz Despot-Mładanowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organów w sprawach dotyczących wadliwie wykonanych lub utrzymywanych urządzeń melioracyjnych oraz roli starosty w tych sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego sporu kompetencyjnego, ale zasady interpretacji Prawa wodnego są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem z ustaleniem właściwości organów administracji w sprawach technicznych, co jest częste w praktyce prawniczej.

Kto odpowiada za zalane pola? NSA rozstrzyga spór kompetencyjny.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OW 34/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-04-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
Bożena Walentynowicz /sprawozdawca/
Jerzy Bujko /przewodniczący/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
art. 77, art. 122 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 15 par. 1 pkt 4 w zw. z art. 151 i 160
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie Sędzia NSA Bożena Walentynowicz /spr./ Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Wójta Gminy G. - O. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wojewódzkim Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. a Wójtem Gminy G. - O. w przedmiocie rozpatrzenia podania w sprawie zalewania pól uprawnych przez wadliwie wykonaną meliorację postanawia: oddalić wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego
Uzasadnienie
Wójt Gminy G. wnioskiem z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 64 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", zwrócił się o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego poprzez wskazanie Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. jako organu właściwego do rozpatrzenia podania T. Z. i A. P. w sprawie zalewania pól uprawnych przez wadliwie wykonaną meliorację na gruntach stanowiących ich własność. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że dnia [...] T. Z. i A. P. wystąpili do Starosty C. z podaniem o podjęcie działań mających na celu doprowadzenie do sprawnego działania wadliwie wykonanych urządzeń melioracyjnych. Z podania wynika, że problem zalewania pól wystąpił z chwilą oddania melioracji, zaś pogorszenie sytuacji miało miejsce podczas budowy nowej drogi, w wyniku której zasypano przepust betonowy pod drogą, który miał za zadanie odprowadzanie wód deszczowych z naturalnym spadkiem.
Z akt sprawy wynika, że Starosta przekazał podanie do rozpatrzenia według właściwości do Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W.. Natomiast Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., podanie przekazał do rozpatrzenia według właściwości Wójtowi Gminy G..
Wójt Gminy G., nie podzielając poglądu Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W., w uzasadnieniu wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z [...] wskazał, że z przepisów ustawy - Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz.219 z zm.) wynika, że zadania takie jak programowanie i planowanie zamierzeń w zakresie gospodarowania wodą w rolnictwie, melioracji oraz ochronie przeciwpowodziowej i małej retencji, nadzorowanie wykonywania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych oraz urządzeń melioracji wodnych podstawowych, utrzymywanie i eksploatacja cieków wodnych i urządzeń melioracji wodnych, należą do zadań Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W.. Zdaniem Wójta z żadnych obowiązujących przepisów prawnych nie wynika, aby zadania związane z melioracją gruntów i sprawnym działaniem melioracji należały do zadań samorządu gminnego, dlatego też sprawa dotycząca zadania melioracji winna być załatwiona przez Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych.
W odpowiedzi na wniosek o rozpatrzenie sporu kompetencyjnego, Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych wskazał, że melioracje wodne na działce należącej do T. Z. i A. P., we wsi G., wykonane zostały w ramach zadania inwestycyjnego [...] i przekazane do eksploatacji Spółce Wodnej w G. (obecnie Gminna Spółka Wodna) w dniu [...]. Odbiór końcowy dokonany został bez uwag, okres rękojmi trwał do dnia [...]. Z posiadanych przez Zarząd dokumentów nie wynika, aby przedstawiane przez skarżących skutki były wynikiem wadliwego wykonania inwestycji, tym bardziej że uwagi te pojawiły się dopiero po 18 latach od przekazania jej do eksploatacji, wcześniej Zarząd nie otrzymywał sygnałów o wadliwym działaniu urządzeń drenarskich. W ocenie Zarządu skutki, o ile rzeczywiście wystąpiły, były wynikiem okoliczności niezależnych od Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych powstałych już po zakończeniu inwestycji, a są wynikiem działania Gminy G. W ocenie Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych Wójt Gminy pomijając słowo "podstawowych" zmienia sens przepisu art. 75 ust.1 ustawy - Prawo wodne, które w pełni brzmi "utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych podstawowych należy do marszałka województwa". Drenowanie zaś należy do urządzeń wodnych szczegółowych do których stosuje się art. 77 ust. 1 ww. ustawy w brzmieniu "utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej - do tej spółki". Na terenie Gminy G. istnieje Gminna Spółka Wodna, która zgodnie z art. 164 ust. 3 pkt. 4 ustawy - Prawo wodne tworzona jest w szczególności do wykonywania, utrzymywania oraz eksploatacji urządzeń melioracji wodnych szczegółowych w celu zachowania ich funkcji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Przedmiotowy spór kompetencyjny zaistniały między Wójtem Gminy G., a Wojewódzkim Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. ma charakter negatywny, bowiem żaden z organów wymienionych nie uznaje swych kompetencji do rozpoznania sprawy w przedmiocie zalewania pól uprawnych T. Z. i A. P., przez wadliwie wykonaną meliorację na ich gruntach.
Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. w odpowiedzi na wniosek Wójta Gminy G. wyjaśnił, iż melioracje wodne na działkach T. Z. i A. P. wykonywane były w ramach zadania inwestycyjnego [...] i po zakończeniu robót przekazane w dniu [...] do eksploatacji Spółce Wodnej w G..
Przekazanie nastąpiło po "odbiorze końcowym robót", który był bez uwag, a rękojmia trwała do [...]. W tym czasie żadnych nieprawidłowości wykonanych melioracji nie zgłaszano.
Skoro po wykonaniu melioracji wodnych na gruntach stron przekazano do eksploatacji - istotne - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest ustalenie na kim spoczywały obowiązki utrzymywania w należytym stanie urządzeń melioracji szczegółowych.
Zgodnie z treścią art. 77.1 prawa wodnego - utrzymywanie urządzeń melioracji szczegółowych, tj. melioracji jaka była wykonana na gruntach T. Z. i A. P. (art. 73.1 prawa wodnego) należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej - do tej spółki.
Ust. 2 ww. art. 77 prawa wodnego stanowi, że jeżeli obowiązek o którym mowa wyżej w ust. 1 nie jest wykonywany, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego ustala w drodze decyzji szczegółowe zakresy i terminy jego wykonywania.
Stosownie do regulacji prawnej art. 122 ust. 1 pkt 3 prawa wodnego, wykonanie urządzeń melioracyjnych wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Natomiast organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 2 jest starosta, wykonujący to jako zadanie z zakresu administracji rządowej, co wynika z treści art. 140.1 prawa wodnego.
A zatem należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 77 w kompetencjach starosty leżą kwestie kontroli utrzymywania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych przez zainteresowanych właścicieli gruntów lub spółek wodnych z możliwością szczegółowego określenia w decyzji szczegółowego zakresu obowiązków tym przedmiotom i terminów ich wykonania.
Podnoszone w piśmie T. Z. i A. P. problemy zalewania ich gruntów wskutek wadliwego funkcjonowania wykonanych urządzeń melioracji wodnych nie należą do kompetencji ani Wojewódzkiego Związku Melioracji Wodnych w W., ani też do Wójta Gminy G., które wszczęły spór o właściwość.
Wobec powyższego wniosek o rozstrzygnięcie tego sporu należało oddalić na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 151 i 160 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI