II OW 26/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał spór kompetencyjny pomiędzy Generalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (GDOŚ) a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Olsztynie (SKO) w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania odwołań zawierających zażalenia na postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Spór wyniknął z wejścia w życie nowelizacji art. 53 ust. 5c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która zmieniła zasady wnoszenia zażaleń na postanowienia RDOŚ. GDOŚ uważał, że po nowelizacji stał się organem właściwym, podczas gdy SKO twierdziło, że utraciło kompetencje. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że SKO w Olsztynie jest organem właściwym do rozpoznania przedmiotowych odwołań. Sąd podkreślił, że postanowienia RDOŚ i decyzje organu pierwszej instancji zostały wydane w stanie prawnym obowiązującym przed nowelizacją. Ponieważ odmowy uzgodnienia nie dotyczyły przypadków, na które przysługiwało zażalenie według poprzednich przepisów, jedyną możliwością ich zaskarżenia było odwołanie od decyzji, które powinno rozpoznać SKO. Sąd zaznaczył, że brak przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej uniemożliwia retroaktywne zastosowanie nowego prawa do stanów faktycznych zaistniałych przed jej wejściem w życie, co naruszałoby zasadę niedziałania prawa wstecz.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych i zasady niedziałania prawa wstecz w kontekście zmian legislacyjnych dotyczących procedury administracyjnej, w szczególności w sprawach warunków zabudowy.
Dotyczy specyficznej sytuacji sporów kompetencyjnych wynikających z nowelizacji przepisów dotyczących uzgodnień w procesie wydawania decyzji o warunkach zabudowy.
Zagadnienia prawne (2)
Kto jest organem właściwym do rozpoznania odwołań zawierających zażalenia na postanowienia o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, wydane przed wejściem w życie nowelizacji przepisów, w sytuacji braku przepisów przejściowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organem właściwym do rozpoznania odwołań zawierających zażalenia na postanowienia o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, wydane przed wejściem w życie nowelizacji przepisów, jest organ właściwy według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania tych postanowień, czyli Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej uniemożliwia retroaktywne zastosowanie nowego prawa do stanów faktycznych zaistniałych przed jej wejściem w życie. Postanowienia RDOŚ i decyzje organu pierwszej instancji zostały wydane przed nowelizacją, a jedyną możliwością ich zaskarżenia było odwołanie do SKO. Zastosowanie nowego prawa do tych spraw naruszałoby zasadę niedziałania prawa wstecz.
Czy zmiana przepisu art. 53 ust. 5c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym może mieć zastosowanie do postanowień wydanych przed wejściem w życie nowelizacji, w sytuacji braku przepisów intertemporalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana przepisu nie może mieć zastosowania do postanowień wydanych przed wejściem w życie nowelizacji, jeśli ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów przejściowych regulujących tę kwestię.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zastosowanie znowelizowanego przepisu do stanów faktycznych zaistniałych przed jego obowiązywaniem wymaga wyraźnego umocowania ustawowego. Brak takich przepisów w ustawie nowelizującej oznacza, że nie można przyjąć, iż nowelizacja reguluje stany faktyczne sprzed jej wejścia w życie, co zapobiega retroaktywnemu działaniu prawa.
Przepisy (15)
Główne
u.p.z.p. art. 53 § ust. 5c
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przed nowelizacją: zażalenie na odmowę uzgodnienia przez RDOŚ przysługiwało tylko w przypadku rezerwatu przyrody lub negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000. Po nowelizacji: zakres zażaleń został rozszerzony, ale brak przepisów przejściowych uniemożliwia retroaktywne zastosowanie.
P.p.s.a. art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji NSA, w tym rozpoznawanie sporów o właściwość.
P.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje spory o właściwość.
P.p.s.a. art. 111 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA może połączyć sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
P.p.s.a. art. 15 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy łączenia spraw.
u.i.ś.o. art. 53 § ust. 5c
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Zmiana przepisu dotyczącego zażaleń na postanowienia RDOŚ o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
ustawa nowelizująca art. 4 § pkt 3
Ustawa z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw
Zmiana art. 53 ust. 5c u.p.z.p.
Pomocnicze
K.p.a. art. 142
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Strona może zaskarżyć postanowienie, na które nie przysługiwało zażalenie, tylko w odwołaniu od decyzji.
K.p.a. art. 127 § ust. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa organ wyższego stopnia.
K.p.a. art. 65 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy przekazywania zażaleń.
K.p.a. art. 111 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy łączenia spraw.
K.p.a. art. 15 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy łączenia spraw.
u.s.k.o. art. 1 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
Określa właściwość SKO.
u.s.k.o. art. 60 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
Określa właściwość SKO.
u.i.ś.o. art. 53 § ust. 5
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Odsyła do stosowania art. 106 § 5 Kpa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienia RDOŚ i decyzje organu pierwszej instancji zostały wydane w stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie ustawy nowelizującej. • Brak przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej uniemożliwia retroaktywne zastosowanie nowego prawa do stanów faktycznych zaistniałych przed jej wejściem w życie. • Zgodnie z art. 142 Kpa, postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie, może być zaskarżone tylko w odwołaniu od decyzji.
Odrzucone argumenty
Argument GDOŚ o utracie kompetencji przez SKO w związku z nowelizacją i bezpośrednim zastosowaniem prawa nowego. • Argument SKO o utracie kompetencji do rozpatrzenia zażaleń po nowelizacji.
Godne uwagi sformułowania
brak przepisów przejściowych i dostosowujących regulujących tę kwestię • nie można przyjąć, aby wprowadzona nowelizacja [...] wobec braku przepisów intertemporalnych, regulowała stany faktyczne zaistniałe przed jej wejściem w życie • doszłoby do retroaktywnego działania nowego prawa, a więc niedopuszczalnego na gruncie prawa konstytucyjnego naruszenia zasady lex retro non agit
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący
Jerzy Stankowski
członek
Mirosław Gdesz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych i zasady niedziałania prawa wstecz w kontekście zmian legislacyjnych dotyczących procedury administracyjnej, w szczególności w sprawach warunków zabudowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporów kompetencyjnych wynikających z nowelizacji przepisów dotyczących uzgodnień w procesie wydawania decyzji o warunkach zabudowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego ze zmianami legislacyjnymi i ich wpływem na toczące się postępowania, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.
“Zmiana prawa, a co z rozpoczętymi sprawami? NSA rozstrzyga spór o właściwość w sprawach warunków zabudowy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.