II OW 108/14

II OW 108/14 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2014-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-06-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński
Jacek Chlebny /przewodniczący/
Leszek Kamiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Oddalono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 145
art. 29 ust. 3 i art. 133
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jacek Chlebny, sędzia NSA Grzegorz Czerwiński, sędzia NSA Leszek Kamiński (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Połoczańska, po rozpoznaniu w dniu 30 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza T. z dnia 5 czerwca 2014 r. nr ... o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem T. a Starostą C. – T. w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie postanawia: oddalić wniosek
Uzasadnienie
Burmistrz T., zw. dalej Burmistrzem, wniósł o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy nim a Starostą C.-T., zw. dalej Starostą, w sprawie z wniosku M. W. dotyczącego przywrócenia stosunków wodnych lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, w związku z zaburzeniem stanu wód na gruncie spowodowanego wybudowaniem urządzeń wodnych przez sąsiada A. C.
W uzasadnieniu wniosku Burmistrz wskazał, że M. W. złożyła wniosek do Burmistrza o wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie art. 29 ustawy z dnia z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145) w sprawie przywrócenia stosunków wodnych lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, w związku z zaburzeniem stanu wód na gruncie spowodowanego wybudowaniem urządzeń wodnych przez A. C. Z akt sprawy wynika zaś, że Starosta prowadzi postępowanie administracyjne z wniosku M. W. w sprawie ustalenia związku pomiędzy użytkowaniem stawów rybnych a występującymi podtopieniami budynku mieszkalnego, którego jest jednym ze współwłaścicieli. Burmistrz T. uznał, że zawnioskowane postępowanie nie jest sprawą o zmianę stanu wody na gruncie (art. 29 Prawa wodnego), ale jest to sprawa o naruszenie interesu osób trzecich, powstałe w konsekwencji wydanego pozwolenia wodnoprawnego, dlatego zastosowanie w tym przypadku będzie miał art. 133 Prawa wodnego. W związku z powyższym, pismem z dnia 15 maja 2014 r. Burmistrz T. na podstawie art. 133 Prawa wodnego przekazał Staroście wniosek pismo M. W., celem załatwienia sprawy zgodnie z kompetencją. Natomiast Starosta zwrócił akta sprawy, uznając, że w powyższej sprawie Burmistrz powinien zastosować art. 29 ust. 3 Prawa wodnego i wydać decyzję nakazującą właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Burmistrz stoi na stanowisku, że decyzja nie może być wydana w trybie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, gdyż ujawnienie szkody nastąpiło po rozpoczęciu korzystania z pozwolenia wodnoprawnego. W takim przypadku, zgodnie z art. 133 Prawa wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, w drodze decyzji, może nałożyć na zakład posiadający pozwolenie obowiązek wykonania stosownej ekspertyzy lub opracowania lub zaktualizowania instrukcji gospodarowania wodą, a następnie w oparciu o te dokumenty, zmienić obowiązujące pozwolenie wodnoprawne poprzez ograniczenie zakresu korzystania z wód lub zmianę (rozszerzenie) obowiązków nałożonych pozwoleniem lub zmianę instrukcji gospodarowania wodą. W przypadku działań powodujących zmianę stosunków wodnych dozwolonych udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym, dopuszczone art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, orzeczenie o przywróceniu stanu poprzedniego w zasadzie nie jest możliwe, ponieważ wiązałoby się z cofnięciem tego pozwolenia.
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Starosta wskazał, że wniosek M. W. dotyczy przywrócenia stosunków wodnych, zmienionych po wybudowaniu urządzeń wodnych przez A. C. i prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia związku pomiędzy użytkowaniem stawów rybnych zlokalizowanych w m. Ł. M. ..., gm. T., a występującymi okresowymi podtopieniami budynku mieszkalnego należącego do wielu współwłaścicieli, również do właściciela stawów rybnych A. C. Starosta wskazał, że na podstawie art. 104 i 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zw. dalej k.p.a., w zw. z art. 133 ust. 2 i art. ust. 1 pkt 7a Prawa wodnego z urzędu ograniczył zakres korzystania z wód nakładając na gospodarstwo rybackie prowadzone przez A. C. obowiązek wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, od której odwołała się do organu odwoławczego jedna ze stron. Przepis art. 29 Prawa wodnego nie daje Staroście uprawnień do prowadzenia postępowania administracyjnego nakładając decyzją na właściciela gruntu, który spowodował zmiany stanu wody na ww. gruncie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W myśl art. 29 ust. 3 Prawa wodnego to wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), zw. dalej p.p.s.a., z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a., sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Przez spór o właściwość lub spór kompetencyjny o którym mowa w art. 4 wskazanej wyżej ustawy należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny).
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, jest właściwy do rozstrzygania sporów o właściwość i sporów kompetencyjnych.
W niniejszej sprawie do rozstrzygnięcia przedstawiony został spór pomiędzy starostą i burmistrzem i jest to spór negatywny, bowiem żaden z organów nie uważa się za właściwy do rozpatrzenia wniosku M. W. Wskazać jednak należy, że o sporze o właściwość (sporze kompetencyjnym) możemy mówić jedynie wówczas, gdy pomiędzy organami istnieje rozbieżność stanowisk, co do zakresu ich kompetencji w odniesieniu do konkretnej, tej samej sprawy administracyjnej, zaś stan faktyczny jak i prawny sprawy pozostają niesporne.
W sytuacji, gdy pomiędzy organami nie ma zgody co do oceny stanu faktycznego i w oparciu o jakie przepisy (prawa materialnego) należy rozstrzygnąć daną sprawę, nie ma tożsamości sprawy. Trudno więc mówić o sporze kompetencyjnym, kiedy dwa organy odnoszą się w rzeczywistości do dwu różnych spraw, chociaż dotyczących tej samej strony. Taki spór kompetencyjny należy ocenić jako pozorny, gdyż nie ma tu rozbieżności stanowisk w zakresie kompetencji tych organów, a istnieje rozbieżność poglądów co do istoty sprawy. Dopóki nie nastąpi pomiędzy organami uzgodnienie stanowisk co do istoty sprawy (dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i ustalenie jakie przepisy mają zastosowanie w sprawie), nie można mówić o sporze kompetencyjnym (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2003 r., sygn. akt IV SA 3955/02, niepubl. oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2007 r., sygn. akt II OW 25/07, LEX nr 384675).
Wystąpienie z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, czy też sporu kompetencyjnego musi być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, aby można precyzyjnie określić przedmiot sprawy. Ustalenie stanu faktycznego i określenie przedmiotu sprawy należy do organów administracji publicznej (art. 7 k.p.a.), a nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak takich ustaleń powoduje, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest przedwczesny i jako taki podlega oddaleniu na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 151 p.p.s.a. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2004 r., sygn. akt OW 39/04, ONSAiWSA 2004, Nr 1, poz. 17; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2004 r., sygn. akt OW 110/04, ONSAiWSA 2005, Nr 2, poz. 46).
Taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem Burmistrz T. i Starosta C.-T.w swoich ustaleniach odwołują się do różnych stanów faktycznych, w związku z którymi mają zastosowanie różne przepisy Prawa wodnego, a w konsekwencji właściwe w sprawie mogą być różne organy.
Burmistrz T. podniósł, że w sprawie z wniosku zainteresowanej powinien mieć zastosowanie przepis art. 133 Prawa wodnego, gdyż sprawa dotyczy naruszenia interesu osób trzecich na skutek wdanego pozwolenia wodnoprawnego w związku z czym to starosta jest właściwy do rozpoznania ww. wniosku. Natomiast zgodnie ze stanowiskiem Starosty C.-T. wniosek zainteresowanej dotyczy przywrócenia stosunków wodnych zmienionych po wybudowaniu urządzeń wodnych do czego ma zastosowanie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, w związku z czym organem właściwym w sprawie będzie burmistrz.
Wobec powyższego uznać należało, że organy będące w sporze nie ustaliły jednoznacznie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności tego czego dotyczy wniosek zainteresowanej i czy mieści się w granicach już prowadzonej sprawy, jeśli zważyć, iż z akt wynika, że Starosta wszczął już i prowadzi postępowanie na podstawie z art. 133 ust. 2 i art. ust. 1 pkt 7a Prawa wodnego, a w jego toku (lecz przed zakończeniem) pełnomocnik wnioskodawczyni, niezadowolony z rozstrzygnięć Starosty, usiłuje zainicjować kolejne postępowanie z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego mające za przedmiot uciążliwości związane z użytkowaniem stawów rybnych.
Z powyższych względów i na podstawie art. 15 § 2 w zw. z art. 151 i art. 64 § 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu wniosku.