Orzeczenie · 2023-11-07

II OSK 997/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2023-11-07

NSAAdministracyjneWysokansa

cudzoziemcyuchodźcyprocedura dublińskaochrona międzynarodowaprzekazanie do innego państwaprawo rodzinnedzieckoNSAskarga kasacyjna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L.M., małoletniej obywatelki Federacji Rosyjskiej, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców. Decyzja ta dotyczyła przekazania małoletniej do Niemiec w ramach procedury dublińskiej oraz umorzenia postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej w Polsce. Rodzina, w tym L.M., ubiegała się wcześniej o ochronę w Niemczech, gdzie niemiecki sąd rodzinny czasowo pozbawił rodziców praw do opieki nad dziećmi. Organy administracji, a następnie WSA, uznały, że podstawą do przekazania do Niemiec jest art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie oraz art. 18 ust. 1 lit. d rozporządzenia Dublin III, gdyż Niemcy wyraziły zgodę na wtórne przejęcie. Skarżąca kasacyjnie podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym niezastosowania klauzul dyskrecjonalnych z art. 17 rozporządzenia Dublin III, błędnej wykładni przepisów dotyczących ochrony małoletnich oraz naruszenia zasady najlepszego zabezpieczenia interesów dziecka. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były wadliwie sformułowane i nie poddawały się kontroli kasacyjnej. W odniesieniu do prawa materialnego, Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do twierdzenia o wadach systemu azylowego w Niemczech, które wyłączałyby dopuszczalność przekazania. Podkreślono, że niemiecki system prawa rodzinnego i azylowego są odrębne, a orzeczenia sądu rodzinnego nie mogą być podważane w postępowaniu administracyjnym. NSA podzielił stanowisko WSA i organów, że dobro dziecka przemawiało za przekazaniem do Niemiec, gdzie rodzice nadal sprawują faktyczną opiekę, mimo orzeczenia o czasowym pozbawieniu władzy rodzicielskiej. Sąd uznał również, że przedłożone dowody nie uzasadniały zastosowania klauzul dyskrecjonalnych, a sytuacja rodziny nie spełniała kryteriów małoletniego bez opieki. Dodatkowo, NSA zwrócił uwagę na prawomocny wyrok dotyczący rodziców, który wiązał sąd w niniejszej sprawie, oraz na fakt ponownego składania wniosków o ochronę w Polsce, które kończyły się umorzeniem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie procedury dublińskiej, w szczególności w kontekście przekazania małoletnich, klauzul dyskrecjonalnych, orzeczeń sądów rodzinnych oraz zasady najlepszego zabezpieczenia interesów dziecka.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z procedurą dublińską i orzeczeniami sądu rodzinnego w Niemczech. Ocena wad systemu azylowego państwa docelowego musi opierać się na obiektywnych dowodach, a nie na indywidualnych doświadczeniach.

Zagadnienia prawne (4)

Czy w przypadku ustalenia odpowiedzialności innego państwa członkowskiego UE za rozpatrzenie wniosku o ochronę międzynarodową, a następnie wyrażenia przez to państwo zgody na przejęcie cudzoziemca, organ polski jest zobowiązany do wydania decyzji o przekazaniu i umorzeniu postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany do wydania decyzji o przekazaniu i umorzeniu postępowania, jeżeli inne państwo członkowskie, odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy na podstawie rozporządzenia Dublin III, wyrazi zgodę na przejęcie wnioskodawcy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie oraz art. 18 ust. 1 lit. d rozporządzenia Dublin III, ponieważ Niemcy wyraziły zgodę na wtórne przejęcie małoletniej cudzoziemki, która wcześniej ubiegała się o ochronę w tym kraju.

Czy istnieją podstawy do zastosowania klauzul dyskrecjonalnych (art. 17 rozporządzenia Dublin III) w przypadku przekazania cudzoziemca do innego państwa członkowskiego UE, gdy strona podnosi argumenty dotyczące wad systemu azylowego lub orzeczeń sądu rodzinnego w tym państwie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, klauzule dyskrecjonalne nie powinny być stosowane, jeśli nie istnieją systemowe wady w systemie azylowym państwa docelowego, a orzeczenia sądu rodzinnego, nawet jeśli kwestionowane przez stronę, powinny być wyjaśniane przed właściwym sądem tego państwa.

Uzasadnienie

NSA stwierdził brak dowodów na systemowe wady w niemieckim systemie azylowym. Podkreślono, że orzeczenia niemieckiego sądu rodzinnego dotyczące władzy rodzicielskiej są odrębne od systemu azylowego i nie mogą być podważane w postępowaniu administracyjnym w Polsce. Dobro dziecka przemawiało za przekazaniem do Niemiec, gdzie rodzice nadal sprawują faktyczną opiekę.

Czy orzeczenie niemieckiego sądu rodzinnego o czasowym pozbawieniu rodziców władzy rodzicielskiej nad małoletnim cudzoziemcem wyłącza możliwość przekazania tego małoletniego do Niemiec w ramach procedury dublińskiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, polskie organy administracji i sądy są obowiązane do uznawania orzeczeń niemieckiego sądu rodzinnego. Kwestie związane z prawidłowością tych orzeczeń powinny być wyjaśniane przed sądem niemieckim. Orzeczenie to nie wyklucza zastosowania procedury dublińskiej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że polskie prawo wymaga uznawania orzeczeń wydanych w innych państwach członkowskich UE dotyczących dzieci. Próby podważania orzeczeń niemieckiego sądu rodzinnego wykraczają poza ramy postępowania administracyjnego w sprawie ochrony międzynarodowej. Mimo orzeczenia, rodzice nadal sprawowali faktyczną opiekę nad dziećmi w Polsce.

Czy małoletni, który przybywa do Polski z rodzicami, mimo orzeczenia sądu niemieckiego o czasowym pozbawieniu rodziców władzy rodzicielskiej, może być uznany za 'małoletniego bez opieki' w rozumieniu rozporządzenia Dublin III?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w sytuacji gdy rodzice sprawują faktyczną opiekę nad dziećmi w Polsce, nie można uznać małoletniego za 'małoletniego bez opieki' w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Dublin III.

Uzasadnienie

NSA uznał, że mimo orzeczenia sądu niemieckiego, faktyczna opieka rodziców nad dziećmi w Polsce wykluczała uznanie ich za 'małoletnich bez opieki', co uniemożliwiało zastosowanie kryteriów z art. 8 rozporządzenia Dublin III.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną L. M. od wyroku WSA w Warszawie, utrzymując w mocy decyzję Rady do Spraw Uchodźców o przekazaniu cudzoziemki do Niemiec i umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej.

Przepisy (16)

Główne

u.o.c.o. art. 37 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis stanowi podstawę do wydania decyzji o przekazaniu cudzoziemca do innego państwa członkowskiego UE i umorzeniu postępowania, jeśli państwo to wyrazi zgodę na przejęcie.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA.

Pomocnicze

rozporządzenie Dublin III art. 18 § ust. 1 lit. d