II OSK 997/09

II OSK 997/09 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2010-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-06-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński
Krystyna Borkowska /przewodniczący/
Maria Czapska - Górnikiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Ke 98/09 - Wyrok WSA w Kielcach z 2009-03-31
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1974 nr 14 poz 85
art. 6 ust. 1, art. 15 ust. 2
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Borkowska sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant Dominika Sasin – Knothe po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2010 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. P. i K. K.-P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Ke 98/09 w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
II OSK 997 / 09
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 31 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w sprawie ze skargi W. D. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Wojewoda Świętokrzyski po rozpatrzeniu odwołania I. i W. D. na podstawie art. 15 ust. 2, art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.- zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kielc z dnia [...] października 2008 r., orzekającą o wymeldowaniu I. D. i W. D. z pobytu stałego w lokalu położonym przy ul. [...] w K.
Jak wskazał organ odwoławczy, w wyniku złożonego w dniu 2 lipca 2008 r. przez A. P. i K. K. – P. wniosku o wymeldowanie I. i W. D. z powyżej wskazanego lokalu zostało wszczęte postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, w wyniku którego Prezydent Miasta Kielce decyzją z dnia [...] października 2008 r. uznał, że zachodzą przesłanki określone w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego ww. osób.
Organ odwoławczy stwierdził, iż zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy bezspornie świadczył o tym, że skarżący nie zamieszkują w ww. lokalu, który opuścili we wrześniu 2005 r. i wyjechali do Niemiec, gdzie koncentrują swoje życie. Nie dopełnili jednak obowiązku wymeldowania z pobytu stałego. Zgodnie z umową sprzedaży przedmiotowego lokalu, sporządzoną w formie aktu notarialnego Rep. [...] w dniu [...] sierpnia 2005r., I. i W. D. jako sprzedający, zobowiązali się do wymeldowania z miejsca stałego pobytu do dnia 30 września 2005 r. Organ wskazał, iż I. i W. D. mieszkają w Niemczech, a do Polski przyjeżdżają raz w miesiącu na 2- 3 dni i wówczas mieszkają w spornym lokalu, do którego nadal posiadają klucze. Zdaniem organu wobec tego, że w sądzie toczy się sprawa o unieważnienie umowy sprzedaży przedmiotowego domu, skarżący chcą zachować zameldowanie.
Zdaniem Wojewody Świętokrzyskiego bezsporny pozostaje fakt sporadycznego przebywania małżonków D. w lokalu położonym w Kielcach przy ulicy [...], a sama skarżąca podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 15 września 2008 r. stwierdziła, że w takich warunkach nie da się mieszkać, a jedynie "przenocować 2 - 3 dni". Co więcej fakt ten znajduje również potwierdzenie w kontroli meldunkowej dokonanej przez Policję, w trakcie której ustalono, że W. i I. D. nie zamieszkują w spornym lokalu od ok. 3 lat.
Tym samym w ocenie organu odwoławczego, ponieważ w sposób jednoznaczny wykazano, że I. i W. D. zamieszkali w Niemczech, lokal położony przy ulicy [...] w K. przestał być dla nich miejscem pobytu stałego w myśl art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zamieszkiwanie natomiast to nie tylko sporadyczne przebywanie w danym lokalu, lecz skoncentrowanie w nim swojego życia osobistego, rodzinnego i zawodowego.
Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach W. D., wnosząc o jej uchylenie i wskazując, że ustalenia dotyczące stanu faktycznego, w szczególności dotyczące samodzielnego opuszczenia lokalu i nie przebywania w nim przez ustalony okres są nieprawdziwe. Jak wskazała skarżąca, w poszukiwaniu pracy wraz z mężem przemieszczają się w różne miejsca i ciągle zmieniają miejsca czasowego pobytu, co nie zmienia faktu, że ich stałym i jedynym miejscem zamieszkania, gdzie mają wszystkie rzeczy jest lokal, z którego ich wymeldowano.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjnym uznał skargę za zasadną.
W ocenie Sądu bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt, że W. i I. D. oraz T. P. i E. P. na mocy aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 2005 r. sprzedali nieruchomość położoną w K. przy ul. [...] A. P. i K. K.- P., przy czym sprzedający zobowiązali się do wymeldowania z miejsca stałego zamieszkania do dnia 30 września 2005 r., czego małżonkowie D. nie uczynili. Nie ulega też żadnej wątpliwości, że W. i I. D. przebywają czasowo w Niemczech, gdzie podjęli pracę. Ze zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego dowodów, a w szczególności z wyjaśnień złożonych w trakcie rozprawy administracyjnej w dniu [...] sierpnia 2008 r. przez W. D. wynika, że sprzedany dom składał się z dwóch lokali, a w jednym z nich, składającym się z pokoju i kuchni, nadal zamieszkuje skarżąca i jej mąż, tam też znajdują się meble oraz rzeczy należące do małżonków D. niezbędne do codziennego użytku. Skarżąca podała również, że pomimo iż pracuje w Niemczech, średnio raz w miesiącu przyjeżdża do przedmiotowego lokalu i zostaje w nim ok. 3 do 7 dni, dysponuje kluczami do mieszkania i po powrocie z Niemiec ma zamiar w nim nadal mieszkać.
Powyższe okoliczności znajdują także potwierdzenie w ustaleniach dokonanych w trakcie oględzin przeprowadzonych w ww. lokalu w dniu 15 września 2008 r., podczas których stwierdzono, że w lokalu tym znajdują się meble, naczynia, dywany oraz pralka należące do W. i I. D. Mieszkanie pozbawione jest natomiast wody i prądu. Skarżąca używa do gotowania butli gazowej, natomiast wodę pobiera od sąsiada. Fakt posiadania przez małżonków D. kluczy do spornego lokalu potwierdził również w trakcie rozprawy administracyjnej w dniu [...] września 2008 r. A. P., który wprawdzie podał, że skarżąca i jej maż nie mieszkają w domu przy ul. [...] w K., jednakże dysponują kluczami do drzwi wejściowych.
W świetle powyższych ustaleń zdaniem Sądu pierwszej instancji nie można było uznać, iż opuszczenie przez małżonków D. powyższego lokalu miało charakter trwały.
W ocenie Sadu pierwszej instancji należało uznać, że skoro małżonkowie D. nadal co miesiąc wracają do spornego lokalu i pozostają w nim przez kilka dni, dysponują kluczami do drzwi wejściowych, a także pozostawili w nim meble oraz swoje osobiste rzeczy, to nie zachodzi podstawa do wydania decyzji o ich wymeldowaniu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Zdaniem Sądu konieczności dokonania czynności wymeldowania nie można w szczególności upatrywać w fakcie zbycia przedmiotowego domu, skoro skarżący kwestionowali ważność umowy sprzedaży, tocząc przez blisko 3 lata proces o ustalenie jej nieważności, a w toku postępowania sądy ustaliły między innymi, że strony umowy sprzedaży z dnia [...] sierpnia 2005 r. umówiły się, iż nabywcy nieruchomości, po jej nabyciu użyczą skarżącym jedną jej część (zabudowaną działką nr [...], na której znajduje się przedmiotowy, sporny lokal) nieodpłatnie na okres 5 lat, po czym przeniosą własność tej części z powrotem na zbywców, również nieodpłatnie (uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2007 r. sygn. akt I ACa [...]). Okoliczności te świadczą jednoznacznie o braku zamiaru opuszczenia spornego lokalu przez skarżących. Również fakt prawomocnego, niekorzystnego dla skarżących zakończenia tamtego procesu nie może zmienić oceny sprawy. Okoliczność ta, bowiem może stanowić podstawę do orzeczenie eksmisji, a dopiero następnie w jej konsekwencji do wymeldowania skarżących.
W ocenie Sądu, Wojewoda Świętokrzyski uznając, że opuszczenie przez W. i I. D. przedmiotowego lokalu miało charakter trwały dopuścił się naruszenia przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej p.p.s.a.) i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 ustawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A. P. i K. K.- P., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
1. naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 6 ust. 1 oraz art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez uznanie, że sposób korzystania przez W. D. z mieszkania przy ul. [...] w K. spełnia znamiona stałego pobytu, stanowiącego podstawę obowiązku meldunkowego oraz że nie doszło do trwałego opuszczenia przez nią lokalu uzasadniającego wymeldowanie. tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.,
2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:
a. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że lokal w którym
W. D. przechowuje przedmioty użytku domowego oraz meble jest
jej miejscem zamieszkania i nadaje się do stałego zamieszkiwania w nim
osób,
b. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że W. D.
w sposób regularny przebywa w lokalu, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Wskazując na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Strona wnosząca skargę kasacyjną złożyła wraz z pismem procesowym z dnia 11 czerwca 2010 r. odpis wyroku Sądu Rejonowego z dnia 29 marca 2010 r. nakazującego wydanie nieruchomości i odpis z protokołu rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera takich podstaw, które pozwalałyby na jej uwzględnienie.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami kasacji. Związanie granicami skargi oznacza zaś związanie podstawami zaskarżenia przedstawionymi w skardze kasacyjnej.
W związku ze sposobem skonstruowania zarzutów wniesionej kasacji i uzasadnieniem rozpatrywanej skargi kasacyjnej koniecznym jest podkreślenie, że skarga kasacyjna jest szczególnym i wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Stawiając zarzut uchybienia przepisom prawa, trzeba w niej wskazać konkretną normę prawa materialnego lub procesowego, która zdaniem strony wnoszącej kasację została naruszona przez Sąd pierwszej instancji. Autor skargi kasacyjnej powinien, więc wskazać na konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżonym orzeczeniem przepisy prawa materialnego i procesowego.
I tak przy zarzucie naruszenia prawa procesowego należało wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, przedstawić na czym polegało uchybienie tym normom i dlaczego naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2005 r. sygn. akt I FSK 41/05). Tymczasem badanie złożonej w przedmiotowej sprawie skargi kasacyjnej pod kątem wymogów, o jakich mowa powyżej wskazuje na znaczące uchybienia. Podnosząc, bowiem zarzut naruszenia przepisów postępowania, autor skargi kasacyjnej, reprezentujący A. P. i K. K.- P., nie wskazał na żaden przepis postępowania, który jego zdaniem został naruszony orzeczeniem Sądu pierwszej instancji. W treści zarzutu ograniczono się do wskazania, iż naruszenie przepisów postępowania polegało na błędnych ustaleniach faktycznych w zakresie przyjęcia "że lokal, w którym W. D. przechowuje przedmioty użytku domowego oraz meble jest miejscem zamieszkania i nadaje się do stałego zamieszkiwania w nim osób" oraz "przyjęciu, że W. D. w sposób regularny przebywa w lokalu", jednak nie powołano się na żadną konkretną normę, której zdaniem autora kasacji uchybiono. W konsekwencji wadliwego sformułowania powyższej podstawy skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł się do niej odnieść.
Również konstruując drugą podstawę skargi kasacyjnej, autor kasacji nie ustrzegł się od błędów, a mianowicie podnosząc naruszenie przepisu art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nie wskazał naruszenia, której konkretnie jednostce redakcyjnej tego przepisu w jego ocenie Sąd pierwszej instancji uchybił, a co jest o tyle istotne, iż poszczególne ustępy tego przepisu odnoszą się do różnych przypadków. Chybiony jest też zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Analiza treści przedstawionych podstaw skargi kasacyjnej dowodzi, że zamiarem wnoszącego skargę kasacyjną było nie tyle wykazanie, że w sprawie doszło do niewłaściwego zastosowania wskazanych w jej podstawie przepisów prawa materialnego, ale zakwestionowanie tą drogą poprawności ustaleń faktycznych. Tymczasem ewentualna niewłaściwa ocena prawna zaistniałego stanu faktycznego, polegająca na uznaniu bądź braku uznania istnienia określonego stanu faktycznego, nie może stanowić naruszenia prawa materialnego i jako taka nie stanowi podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Wadliwość ustalonego stanu faktycznego jest zawsze rezultatem uchybienia procesowego, które może być skutecznie kwestionowane jedynie w ramach podstawy kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania, przewidzianej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Naruszenia przepisów procesowych stanowiących podstawę kasacyjną przewidzianą w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., w rozpatrywanej skardze kasacyjnej, na co zwrócono już uwagę wyżej, nie wskazano, a wobec tego nie było możliwym zakwestionowanie stanu faktycznego przyjęto w skarżonym wyroku.
Zważywszy na przedstawione wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.