II OSK 99/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki samowolnie postawionego kontenera usługowego, uznając, że nie spełnia on przesłanek tymczasowości i wymagał pozwolenia na budowę.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie postawionego kontenera. Skarżąca argumentowała, że kontener nie wymagał pozwolenia na budowę, gdyż jest obiektem tymczasowym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że kontener był wykorzystywany jako obiekt usługowy, a nie zaplecze budowy, i nie spełniał wymogów tymczasowości określonych w Prawie budowlanym.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez [...] S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta nakazywała rozbiórkę kontenera ustawionego samowolnie na działce, uznając go za obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc m.in., że kontener jest obiektem tymczasowym, nie wymagającym pozwolenia, oraz że organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, iż kontener nie spełniał przesłanek tymczasowości określonych w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że kontener był wykorzystywany do działalności usługowej, a nie jako zaplecze budowy, co wykluczało zastosowanie zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i wadliwości uzasadnienia wyroku WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Kontener usługowy, wykorzystywany do działalności gospodarczej i nieprzewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w terminie 180 dni, nie spełnia przesłanek tymczasowości i wymaga pozwolenia na budowę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego dotyczy obiektów tymczasowych, które mają być rozebrane lub przeniesione w określonym terminie. Kontener usługowy, wykorzystywany do stałej działalności gospodarczej, nie spełnia tych kryteriów, nawet jeśli nie jest trwale związany z gruntem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.b. art. 29 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy tymczasowych obiektów budowlanych, które nie są trwale związane z gruntem i są przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w terminie 180 dni od rozpoczęcia budowy, lub obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie robót budowlanych.
p.b. art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie orzeczenia powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstaw prawnych orzeczenia oraz rozważania prawne.
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do działania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p.a. art. 84 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dowodami są w szczególności dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych, oględziny.
m.p.z.p. art. 9
Uchwała nr XXXVI/561/2005 Rady Miasta Kalisza
Ustalono nieprzekraczalną linię zabudowy dla wszystkich obiektów na terenie objętym planem.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Kontener jest obiektem tymczasowym i nie wymaga pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b.). Kontener jest obiektem przeznaczonym do czasowego użytkowania w trakcie robót budowlanych (art. 29 ust. 1 pkt 24 p.b.). Posadowienie kontenera na kostce betonowej oznacza, że nie jest trwale związany z gruntem. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organy (zasada praworządności, wyjaśnienia stanu faktycznego, ocena dowodów). Wadliwe uzasadnienie wyroku WSA (art. 141 § 4 p.p.s.a.).
Godne uwagi sformułowania
kontener ten utracił przymiot tymczasowości nie tyle kwalifikacji zrealizowanego przez skarżącą obiektu budowlanego jako budynku albo budowli, ile dodatkowym uwarunkowaniom dotyczącym jego wykonania w zgłoszonym miejscu, nakierowanym na potwierdzenie tymczasowości inwestycji realizowanej w celu wykorzystywania określonego obiektu przez względnie krótki czas, po którym planowo powinien zostać on zlikwidowany, przyznać trzeba kluczowe znaczenie. Obiekt nie służył jako zaplecze techniczno-magazynowe dla realizowanej budowy, ale na co wskazuje treść protokołu jego oględzin [...] stanowił obiekt usługowy, w którym prowadzona była działalność gospodarcza odpowiadająca profilowi działalności spółki związanej z handlem hurtowym i detalicznym pojazdami samochodowymi.
Skład orzekający
Robert Sawuła
przewodniczący
Tomasz Bąkowski
członek
Grzegorz Antas
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących tymczasowych obiektów budowlanych, w szczególności kontenerów usługowych i ich kwalifikacji jako wymagających pozwolenia na budowę."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wykorzystania kontenera do działalności usługowej, a nie jako zaplecza budowy. Kluczowe jest spełnienie wymogów tymczasowości i terminu usunięcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej związanej z kontenerami, które często są wykorzystywane w sposób niezgodny z przepisami. Interpretacja przepisów dotyczących tymczasowych obiektów budowlanych ma praktyczne znaczenie dla wielu inwestorów i przedsiębiorców.
“Kontener na działce – czy zawsze wymaga pozwolenia na budowę? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 99/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Antas /sprawozdawca/
Robert Sawuła /przewodniczący/
Tomasz Bąkowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Po 903/21 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-09-23
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 29 ust. 1 pkt 12 i 24, art. 48 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 141 § 4, art. 133 § 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1, art. 77, art. 80 i art. 84 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w [...] (dawniej: [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w [...]) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 września 2022 r. sygn. akt II SA/Po 903/21 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...] na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 15 września 2021 r. nr WOA.7721.241.2021.MO w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 23 września 2022 r., II SA/Po 903/21 oddalił skargę [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w [...] na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) z 15 września 2021 r., nr WOA.7721.241.2021.MO uchylającą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: k.p.a., decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kalisza (dalej: PINB) z 22 lipca 2021 r., nr 30/21 w części nakazującej uporządkowanie terenu po dokonaniu rozbiórki i w tej części umarzającą postępowanie organu I instancji, w pozostałej zaś części utrzymującą w mocy decyzję nakazującą skarżącej na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej: p.b., wykonanie rozbiórki kontenera ustawionego samowolnie na terenie działki nr ew. [...], obręb [...], przy Al. [...] w [...].
[...] S.A. z siedzibą w [...] (dawniej: [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w [...]) złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 29 ust. 1 pkt 12 i 24 p.b. poprzez: a) jego niezastosowanie, podczas gdy kontener znajdujący się na nieruchomości przy Al. [...] w [...] jest obiektem wskazanym w tych przepisach i nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę; b) błędne stwierdzenie Sądu, że nie istnieje żaden związek pomiędzy przedmiotowym kontenerem a robotami budowlanymi, które niewątpliwie są prowadzone, co wynika z dziennika budowlanego. Jak wskazuje jego treść, jeszcze w 2018 r. były dokonywane stosowane wpisy do dziennika. Nie wiążą się jednak one z przedmiotowym kontenerem;
2) art. 48 ust. 1 p.b. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy artykuł ten nie może być stosowany wobec obiektów, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę określonych w art. 29 p.b.;
3) § 9 uchwały nr XXXVI/561/2005 z dnia 22 września 2005 r. Rady Miasta Kalisza w sprawie "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla strefy usługowo - handlowej w rejonie alei Wojska Polskiego" (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2005 r. Nr 163, poz. 4368), dalej: m.p.z.p., poprzez błędne stwierdzenie, że kontener znajdujący się na nieruchomości przy Al. [...] w [...] narusza plan zagospodarowania przestrzennego będąc związany z gruntem;
4) art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. w szczególności poprzez: a) naruszenie zasady praworządności oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; b) brak uwzględnienia słusznego interesu obywateli; c) prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej; d) nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; e) naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów; d) brak dostatecznego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji;
5) art. 80 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, a także występujących braków w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, skutkujące następnie błędem w ustaleniach faktycznych polegających na uznaniu, iż kontener ustawiony na nieruchomości przy Al. [...] w [...] jest kontenerem usługowym, wymagającym uzyskania pozwolenia na budowę;
6) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja WWINB wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, polegającym w szczególności na: a) niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przede wszystkim w zakresie czy skarżąca spółka wykorzystywała przedmiotowy kontener jako zaplecze budowy, w szczególności zignorowaniu informacji przedstawionej mu przez pełnomocnika skarżącej z 23 stycznia 2020 r.; b) prowadzeniu postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej poprzez: po pierwsze, arbitralne przyjęcie, iż skarżąca wykorzystywała przedmiotowy kontener jako "kontener usługowy", mimo że w rzeczywistości kontenerem usługowym nie jest oraz nie zawiera przymiotów wskazujących, że służy do wykonywania usług, po drugie, błędne stwierdzenie, że posadowienie kontenera na terenie działki utwardzonej kostką betonową powoduje, że staje się on budynkiem trwale związanym z gruntem;
7) zasady swobodnej oceny dowodów poprzez ignorowanie dowodów, które doprowadzają do ustalenia faktycznego, że przedmiotowy kontener nie jest kontenerem usługowym i nie wymaga pozwolenia na budowę w myśl art. 19 ust. 1 pkt 12 i 24 p.b.;
8) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia poprzez sformułowanie w nim sprzecznych tez i niekonsekwentnej wykładni przepisów, polegającej na stwierdzeniu, z jednej strony, iż "kontener na działce [...] przy Al. [...] w [...] jest takim tymczasowym obiektem budowlanym.", a także: "Obiekt ten istotnie nie jest związany z gruntem w sposób trwały (...)." (s. 10 uzasadnienia skarżonego wyroku), a z drugiej strony uznaniu, że "Dlatego organy nadzoru budowlanego obu instancji zasadnie uznały, że kontener ten utracił przymiot tymczasowości (...)" (s. 13 uzasadnienia skarżonego wyroku);
9) art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wydania wyroku na podstawie akt sprawy, bowiem gdyby Sąd I instancji zapoznał się rzetelnie z aktami sprawy, skonstatowałby, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów wynikających z art. 29 ust. 1 pkt 12 i 24 p.b. oraz do licznych naruszeń procedury administracyjnej przez organy.
Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżącą kasacyjnie na uzasadnionych podstawach.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji WWINB, poddanej w niniejszej sprawie kontroli Sądu I instancji, stanowił art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. Zgodnie z powyższym przepisem, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem art. 48 ust. 2 p.b., w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z treści zaskarżonego wyroku wynika, że zastosowanie powyższej regulacji Sąd I instancji zaaprobował, po pierwsze, uznając, iż realizacja przez skarżącą obiektu budowlanego – obiektu kontenerowego w dacie jego wykonania (październik 2019 r.) była formą robót budowlanych (art. 3 pkt 7 p.b.) – budową (art. 3 pkt 6 p.b.) niezwolnioną z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, po drugie, stwierdzając, że skarżącej należy przypisać dopuszczenie się samowoli budowlanej wynikającej z pominięcia obowiązku wystąpienia do organu administracji architektoniczno-budowlanej o udzielenie pozwolenia na budowę, po trzecie wreszcie, przyjmując, że uwarunkowania sprawy nie pozwalają zainicjować względem spornego obiektu postępowania legalizacyjnego, ponieważ nie może być on doprowadzony do stanu zgodnego z prawem z uwagi na sprzeczność z postanowieniami m.p.z.p.
Niezasadny jest zarzut skargi kasacyjnej przypisujący Sądowi I instancji orzekanie nie na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), a także niezwrócenie uwagi na wadliwość dotykającą podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom skarżącej, oddalenie skargi na decyzję WWINB nie nastąpiło bowiem z naruszeniem przez Sąd I instancji wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Przyjąć należy, że przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego postępowanie wyjaśniające, jak uznał trafnie Sąd I instancji, pozostaje zgodne z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., który znajduje swoje rozwinięcie w treści wymienionego w skardze kasacyjnej art. 77 § 1 k.p.a., a ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego odpowiada kryteriom określonym w art. 80 k.p.a. Skarżąca w podstawie zarzutu kasacyjnego nie wskazała, jakie dowody, którymi posłużyły się organy, nie mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, ewentualnie należało je uznać za sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). Skarżąca odwołała się również do naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a., nie wyjaśniając w żadnym miejscu uzasadnienia skargi kasacyjnej, z jakich powodów w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego powinny zwrócić się do biegłego o wydanie opinii i w jakim zakresie materia rozważana w postępowaniu miałaby być objęta "wiadomościami specjalnymi".
Wnioski, na których zdecydował się w kontrolowanej sprawie oprzeć Sąd I instancji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sposób prawidłowy określają charakterystykę techniczno-budowlaną oraz przeznaczenie wykonanego przez skarżącą obiektu, co pozostaje w łączności z poprawnym nadaniem mu kwalifikacji prawnej nawiązującej do zasad reglamentacji prawnobudowlanej realizacji tego rodzaju robót (budowy obiektu budowlanego), przyjętych przez ustawodawcę w art. 29 ust. 1 p.b. Wbrew stanowisku sformułowanemu w skardze kasacyjnej, oddalenie skargi na decyzję WWINB nie nastąpiło z naruszeniem przez Sąd I instancji art. 29 ust. 1 pkt 12 i 24 p.b., ponieważ zgromadzony materiał dowodowy trafnie został oceniony jako niepozwalający uznać, że sporny obiekt kontenerowy pozostaje tymczasowym obiektem budowlanym niepołączonym trwale z gruntem i przewidzianym do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1 p.b., ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, bądź też powinien być kwalifikowany jako obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy.
Odnośnie do podstaw nakazujących organom nadzoru budowlanego odmówić w niniejszej sprawie zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. trzeba zauważyć, że wnosząca skargę kasacyjną nie zwróciła uwagi na to, iż ww. przepis w brzmieniu odpowiadającym dacie budowy faktycznie przewidywał, że wyłączeniu spod wymogu uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę podlega budowa tymczasowych obiektów budowlanych, jednakże ustawodawca tenże wyjątek odniósł wyłącznie do obiektów, które nie są połączone trwale z gruntem i – co kluczowe – są przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w dokonanym przez inwestora zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1 p.b. (nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu). Niesporny charakter miało tymczasem w sprawie ustalenie, że warunki opisane w ww. przepisie nie zostały w sprawie spełnione, jeżeli chodzi o wybudowany przez skarżącą obiekt, który nie podlegał zgłoszeniu właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, ani w żadnym razie – jak należy przyjąć - intencją skarżącej nie było jego rozebranie (przeniesienie w inne miejsce) przed upływem 180 dni.
W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie uznaje się, że w sytuacji, gdy tymczasowy obiekt budowlany ma być użytkowany w miejscu ustawienia w okresie dłuższym niż wskazany w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., to budowa takiego obiektu wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2025 r., II OSK 980/22; wyrok NSA z 11 września 2024 r., II OSK 2584/21; wyrok NSA z 8 listopada 2023 r., II OSK 277/21; wyrok NSA z 26 kwietnia 2023 r. II OSK 1462/20; wyrok NSA z 19 maja 2022 r., II OSK 1696/19; wyrok NSA z 31 sierpnia 2017 r., II OSK 3053/15). Czynienie w skardze kasacyjnej uwag, że obiekt kontenerowy posadowiony na terenie działki nr ew. [...], utwardzonej kostką budowlaną nie posiada własnych fundamentów i - jako nietrwale związany z gruntem - nie może być uważany za budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b. pozostaje z punktu widzenia treści normy prawnej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. bezprzedmiotowe, uwzględniając, że nie tyle kwalifikacji zrealizowanego przez skarżącą obiektu budowlanego jako budynku albo budowli, ile dodatkowym uwarunkowaniom dotyczącym jego wykonania w zgłoszonym miejscu, nakierowanym na potwierdzenie tymczasowości inwestycji realizowanej w celu wykorzystywania określonego obiektu przez względnie krótki czas, po którym planowo powinien zostać on zlikwidowany, przyznać trzeba kluczowe znaczenie.
Argumentacja akcentująca brak związania obiektu kontenerowego z gruntem stanowi - według skarżącej - podstawę nakazującą postawić Sądowi I instancji również zarzut naruszenia § 9 m.p.z.p., co uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu podzielenie tak sformułowanego stanowiska, jako że nawiązuje ono swoją treścią do przesłanek, które przy przypisywanym ww. przepisowi znaczeniu normatywnym, nie pozwalają zachowania skarżącej, jako inwestora, uznać za odpowiadające prawu. Rada Miejska Kalisza ustaliła, że działka, na której został zlokalizowany wykorzystywany przez skarżącą usługowy obiekt kontenerowy, znajduje się na terenie zabudowy usługowej z zakresu obsługi komunikacji samochodowej, oznaczonym na rysunku planu symbolem 3 U. Organ planistyczny ustalił równocześnie nieprzekraczalną linię zabudowy dla wszystkich obiektów, wyznaczoną na rysunku planu (§ 9 ust. 2 pkt 1 m.p.z.p.), co powoduje, że skarżąca, chcąc usytuować na terenie działki wskazany obiekt budowlany, powinna respektować przytoczony nakaz, jako że Rada wprowadzając go, nie zdecydowała się na różnicowanie obiektów budowlanych trwale i nietrwale związanych z gruntem. Termin "wszystkie" jako zaimek liczebny nieokreślony wskazuje na całość określonego zbioru, w tym przypadku - na wszystkie obiekty budowlane, które nie mogą naruszać nieprzekraczalnej linii zabudowy.
Odnosząc się z kolei do podstaw uniemożliwiających zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego art. 29 ust. 1 pkt 24 p.b., konieczne jest wyjaśnienie, że Sąd I instancji zasadnie stwierdził, iż nie może być mowy o naruszeniu w sprawie powyższego przepisu, albowiem zwolnienie w nim inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy wyłącznie budowy obiektu budowlanego przeznaczonego do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, którym sporny obiekt kontenerowy bez wątpienia nie jest. Przeznaczeniem obiektu wskazanego przez ustawodawcę w art. 29 ust. 1 pkt 24 p.b. powinna być "obsługa" budowy. Musi w tym zakresie istnieć ścisły, bezpośredni funkcjonalny i czasowy związek pomiędzy realizacją robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę a wyłącznie czasowym użytkowaniem obiektu, jako zaplecza procesu budowy (por. wyrok NSA z 8 lipca 2021 r., II OSK 2982/18; wyrok NSA z dnia 8 marca 2017 r., II OSK 1705/15).
Zgromadzony materiał dowodowy upoważniał Sąd I instancji do akceptacji ustaleń PINB i WWINB, niepozwalających potwierdzić istnienia tego rodzaju związku pomiędzy spornym obiektem a zamierzeniem budowlanym realizowanym na działkach nr ew. [...] i [...] w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta Kalisza z 28 grudnia 2004 r., nr 751/04 udzielającą skarżącej pozwolenia na budowę salonu i serwisu [...]. Niewystarczające pozostawały wyjaśnienia skarżącej, potwierdzone wpisami w dzienniku budowy, o prowadzeniu przez spółkę jako inwestora robót budowlanych, ponieważ obiekt kontenerowy skarżąca wykorzystywała do innych celów niż ten, który został ujęty przez ustawodawcę w art. 29 ust. 1 pkt 24 p.b. Obiekt nie służył jako zaplecze techniczno-magazynowe dla realizowanej budowy, ale na co wskazuje treść protokołu jego oględzin przeprowadzonych 18 grudnia 2019 r., w tym stanowiąca jego załącznik dokumentacja zdjęciowa (k. 10-34 akt adm.), stanowił obiekt usługowy, w którym prowadzona była działalność gospodarcza odpowiadająca profilowi działalności spółki związanej z handlem hurtowym i detalicznym pojazdami samochodowymi. Organy nadzoru budowlanego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonały w tym zakresie oceny dowodów w sposób spójny, logiczny i odpowiadający zasadom doświadczenia życiowego, zwracając uwagę na oznaczenie obiektu ("[...]"), a także znajdujące się w nim wyposażenie biurowe, wystrój wnętrza, obecną stałą obsługę i interesantów.
Pozbawiony zasadności, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest zarzut wadliwego uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Przyjąć należy, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu. Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji pozbawione jest tego rodzaju wadliwości, zawiera ono bowiem wszystkie wymagane elementy, a ponadto wynika z niego jednoznacznie, dlaczego Sąd I instancji zdecydował o oddaleniu skargi, przy czym – wbrew twierdzeniu skarżącej – ocena prawna wskazująca powody uznania zaskarżonej decyzji WWINB za odpowiadającą prawu nie jest obciążona wadliwością opisaną w skardze kasacyjnej, tj. nie zawiera "sprzecznych tez i niekonsekwentnej wykładni przepisów".
Przytoczone w skardze kasacyjnej fragmenty uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie potwierdzają, by argumentacja Sądu I instancji zaprezentowana na podanych w skardze kasacyjnej stronach uzasadnienia (s. 10/13) stała ze sobą w sprzeczności, co, jak podaje skarżąca, miałoby nie pozwalać odtworzyć stronie toku rozumowania Sądu. Sprzeczność dotykająca kwestii wyjaśnianej przez Sąd I instancji "tymczasowości" obiektu kontenerowego jest, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pozorna, ponieważ należy dokonać oceny różnicującej zagadnienie związane z definiowaniem pojęcia tymczasowego obiektu budowlanego w znaczeniu przyjętym w art. 3 pkt 5 p.b. oraz problem realizacji tymczasowego obiektu budowlanego, który nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy powinien zostać rozebrany lub przeniesiony w inne miejsce. Nie zachodzi równoważność tych dwóch prawnych aspektów budowy obiektu budowlanego, co przekłada się na uznanie, że formułując stanowisko, iż sporny obiekt kontenerowy, jako nietrwale związany z gruntem, odpowiada definicji "tymczasowego obiektu budowlanego", Sąd I instancji nie doprowadził do jego zanegowania, gdy stwierdził, że obiekt ten utracił "przymiot tymczasowości", nie będąc w ustalonym przez ustawodawcę terminie przez skarżącą rozebrany (przeniesiony). Różne konteksty rozważań Sądu I instancji zostały przez skarżącą kasacyjnie pominięte przy analizie motywów zaskarżonego wyroku, czego następstwem było nadanie poszczególnym wypowiedziom Sądu, których przedmiotem była odmienna materia, błędnego znaczenia.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI