II OSK 981/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-06-29
NSAbudowlaneWysokansa
pozwolenie na budowęprzydomowa oczyszczalnia ściekówmiejscowy plan zagospodarowania przestrzennegoprawo budowlaneNSAzmiana decyzji ostatecznejart. 155 k.p.a.art. 35 Prawa budowlanegoprawo administracyjne

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wiążąco nakazuje odprowadzanie ścieków do oczyszczalni miejskiej, co wyklucza budowę przydomowej oczyszczalni.

Sprawa dotyczyła wniosku o zmianę pozwolenia na budowę w celu zastąpienia zbiornika bezodpływowego przydomową oczyszczalnią ścieków. Organy administracji odmówiły, powołując się na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który nakazywał odprowadzanie ścieków do oczyszczalni miejskiej. WSA uchylił decyzje, uznając, że plan nie zakazuje przydomowych oczyszczalni. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że plan jednoznacznie nakazuje odprowadzanie ścieków do oczyszczalni miejskiej, co wyklucza inne rozwiązania.

Sprawa wywodzi się z wniosku I. K. o zmianę ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego, w celu zastąpienia istniejącego zbiornika bezodpływowego przydomową oczyszczalnią ścieków. Prezydent Miasta Z. odmówił zmiany, powołując się na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał odprowadzanie ścieków do oczyszczalni miejskiej. Wojewoda Lubuski utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił decyzje organów, uznając, że plan nie zawierał zakazu stosowania przydomowych oczyszczalni ścieków i że przepis § 3 ust. 23 pkt 2a planu należy rozumieć jako kierunek rozwiązania problemu, a nie bezwzględny zakaz. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Wojewody, uchylił wyrok WSA. Sąd NSA uznał, że zapis planu o treści "mają być odprowadzane do oczyszczalni miejskiej" stanowi wiążący nakaz, który wyklucza inne rozwiązania, w tym budowę przydomowej oczyszczalni ścieków. NSA podkreślił, że plan zagospodarowania przestrzennego ma charakter wiążący dla organów i inwestorów, a jego postanowienia dotyczące infrastruktury technicznej, takie jak odprowadzanie ścieków, muszą być bezwzględnie przestrzegane. Sąd uznał, że interpretacja WSA, zgodnie z którą brak wyraźnego zakazu dopuszczał przydomowe oczyszczalnie, była błędna. NSA wskazał, że nawet jeśli sieć kanalizacyjna nie była jeszcze wykonana, to plan nakazywał jej realizację i odprowadzanie ścieków do miejskiej oczyszczalni, co wykluczało alternatywne rozwiązania na terenie objętym planem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, taki zapis stanowi wiążący nakaz, który wyklucza inne rozwiązania, w tym budowę przydomowej oczyszczalni ścieków.

Uzasadnienie

NSA uznał, że postanowienie planu o odprowadzaniu ścieków do oczyszczalni miejskiej jest nakazem, któremu muszą podporządkować się inwestorzy. Interpretacja ta wyklucza możliwość stosowania alternatywnych rozwiązań, takich jak przydomowe oczyszczalnie, nawet jeśli plan nie zawiera wyraźnego zakazu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 185

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 35 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Prawo budowlane art. 35 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 33 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

u.cz.g. art. 5 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości w gminach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wiążąco nakazuje odprowadzanie ścieków do oczyszczalni miejskiej, co wyklucza budowę przydomowej oczyszczalni. Zapis planu o treści "mają być odprowadzane" stanowi bezwzględny nakaz, a nie jedynie kierunek rozwiązania problemu. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. jest niedopuszczalna, jeśli jest sprzeczna z przepisami szczególnymi, takimi jak postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Odrzucone argumenty

Plan zagospodarowania przestrzennego nie zawiera wyraźnego zakazu stosowania przydomowych oczyszczalni ścieków. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości w gminach dopuszcza budowę przydomowej oczyszczalni w przypadku nieuzasadnionej budowy sieci kanalizacyjnej. Brak sieci kanalizacyjnej na danym terenie i odległa perspektywa jej budowy uzasadniają stosowanie alternatywnych rozwiązań.

Godne uwagi sformułowania

ścieki sanitarne mają być odprowadzane do oczyszczalni miejskiej postanowienie planu zamieszczone w § 3 ust. 23 pkt 2a [...] stanowią nakaz któremu podporządkować się muszą organy państwa jak i inwestorzy Pojęcie "odprowadzania" jest na tyle pojemne, że pomieścić może w sobie [...] inne rozwiązania praktyczne jak choćby przemieszczanie nieczystości ze zbiornika bezodpływowego do oczyszczalni w czasie gdy kanalizacja sanitarna nie została jeszcze wykonana. Nie można do tego zgodzić się z wyrażonym w zakwestionowanym orzeczeniu Sądu I instancji poglądem, że plan nie sprzeciwia się wyborowi między zbiornikiem bezodpływowym a oczyszczalnią ścieków usytuowaną obok domu.

Skład orzekający

Maria Rzążewska

przewodniczący

Henryk Ożóg

sprawozdawca

Bożena Walentynowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wiążącego charakteru miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w kontekście budowy przydomowych oczyszczalni ścieków oraz możliwość zmiany decyzji ostatecznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie plan zagospodarowania przestrzennego zawierał konkretne postanowienie dotyczące odprowadzania ścieków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odprowadzania ścieków i interpretacji przepisów planistycznych, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości. Pokazuje konflikt między indywidualnymi potrzebami a regulacjami planistycznymi.

Przydomowa oczyszczalnia ścieków: czy plan zagospodarowania przestrzennego może ją zakazać?

Dane finansowe

WPS: 250 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 981/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bożena Walentynowicz
Henryk Ożóg /sprawozdawca/
Maria Rzążewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Go 837/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2006-02-15
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Rzążewska Sędzia NSA Henryk Ożóg /spr./ Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Lubuskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Go 837/05 w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim, 2. zasądza od I. K. na rzecz Wojewody Lubuskiego kwotę 250 (słownie: dwieście pięćdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 28 czerwca 2005r. I. K. zwrócił się do Prezydenta Miasta Z. o zmianę decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, znak [...] z dnia [...] maja 2001r., w zakresie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków typu "PipeLife Septic 2000". Do wniosku strona dołączyła projekt budowlany.
Decyzją z dnia [...] lipca 2005r. Prezydent Miasta Z. odmówił zmiany powyższej decyzji w zakresie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Decyzja organu I instancji została oparta na art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (DZ.U. z 2001r. Nr 142 poz. 1592 ze zm.). Teren wskazany wnioskiem inwestora objęty jest zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla Jędrzychów IV, uchwalonego uchwałą Nr XLI/502/01 Rady Miasta Zielona Góra z dnia 26 czerwca 2001 r. Zgodnie z tym planem ścieki sanitarne mają być odprowadzane do oczyszczalni miejskiej, zlokalizowanej w miejscowości Ł. Wobec sprzeczności proponowanego przez stronę rozwiązania polegającego na zastąpieniu zbiornika bezodpływowego przydomową oczyszczalnią ścieków z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odmówiono zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę.
W odwołaniu od tej decyzji I. K. wniósł o jej uchylenie podnosząc, że w wymienionym planie zagospodarowania przestrzennego brak zakazu stosowania przydomowych oczyszczalni ścieków.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. nr [...] Wojewoda Lubuski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy powołał się na treść wspomnianej uchwały, zgodnie z którą ścieki sanitarne mają być odprowadzane do oczyszczalni miejskiej, zlokalizowanej w miejscowości Ł. W ocenie organu II instancji proponowana przez stronę zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
I. K. wniósł skargę do Sądu administracyjnego wskazując argumenty przemawiające, w jego ocenie, za uwzględnieniem wniosku. Stwierdził, że teren działki nr [...] w Z. nie posiada kanalizacji, budowa kanalizacji jest odległa w czasie, teren pod względem geologicznym nadaje się do zastosowania przydomowej oczyszczalni ścieków, proponowane rozwiązanie jest bardziej ekologiczne i mniej uciążliwe niż zbiornik bezodpływowy, plan zagospodarowania przestrzennego nie zawiera zakazu stosowania przydomowej oczyszczalni ścieków.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubuski wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 15 lutego 2006r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.
Skarżący zwrócił się bowiem do organu I instancji o zmianę ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 2001r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego na działce nr [...] położonej w Z. przy ul. W.
Zgodnie z treścią art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. A zatem do zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. konieczne jest spełnienie łącznie trzech warunków: zgoda strony, brak sprzeciwu ze strony przepisów szczególnych oraz, aby za zamianą lub uchyleniem przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony.
W ocenie organów administracyjnych I i II instancji, w niniejszej sprawie, przepis szczególny nie pozwala na zmianę decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 2001r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.
Zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska.
Stosownie do treści art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Uznając, że treść art. 35 ust. 1 nie pozwala na zmianę ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a., ponieważ zgłoszona przez skarżącego propozycja zmiany tej decyzji jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, organ nie nałożył na skarżącego obowiązku usunięcia nieprawidłowości, w myśl art. 33 ust. 3 ustawy.
Dokonując analizy odpowiednich postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla Jędrzychów IV uchwalonego Uchwałą Rady Miasta Zielona Góra z dnia 26 czerwca 2001r. nr XLI/502/01, Sąd nie podzielił stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji oraz stwierdził, że organ administracyjny dokonał błędnej interpretacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z treścią § 3 ust. 23 pkt 2a tego planu ścieki sanitarne mają być odprowadzane do oczyszczalni miejskiej, zlokalizowanej poza granicą planu, w miejscowości Ł. W oparciu o to organ administracyjny uznał, iż budowa przydomowej oczyszczalni ścieków na terenie objętym planem, byłaby z nim sprzeczna. Należy zauważyć, że użyte w przytoczonym przepisie uchwały sformułowanie "... mają być odprowadzane..." nie stanowi o zakazie instalowania przydomowych oczyszczalni ścieków. Jednocześnie z pozostałej treści planu również nie wynika konkretnie sformułowany zakaz budowania tego typu oczyszczalni ścieków. § 3 ust. 23 pkt 2a należy rozumieć jako kierunek rozwiązania zagadnienia odprowadzenia ścieków sanitarnych z danego terenu, bowiem rozwiązywanie tego typu spraw z zakresu funkcjonowania społeczności danej jednostki terytorialnej, leży w kompetencjach i w obszarze obowiązków Rady Miasta. Zagadnienie to nie mogło być - w skali globalnej danego terenu - nie rozwiązane. Z § 3 ust. 23 pkt 2a wspomnianego planu nie można wyciągać wniosków, iż właściciele nieruchomości, nie będą mogli zastosować rozwiązań, które w efekcie dla nich i środowiska okażą się korzystniejsze, a jednocześnie mieszczą się w granicach prawa. Stanowisko to jest jeszcze o tyle słuszne, że we wspomnianym planie brak jest postanowień, z których wynikałaby data przeprowadzenia sieci kanalizacyjnej na danym terenie.
W tym miejscu zasadnym będzie również powołanie się na art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości w gminach (DZ. U. z 1996r. nr 132 poz. 622), zgodnie z którym właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania w przepisach odrębnych. Z treści tegoż przepisu wynika, że właściciel nieruchomości ma obowiązek zapewnienia utrzymania czystości i porządku przy czym w wypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest ze względów technicznych lub ekonomicznych nieuzasadniona, właściciel nieruchomości ma prawo wyboru sposobu odprowadzania nieczystości ciekłych - bądź do zbiornika bezodpływowego, bądź do przydomowej oczyszczalni ścieków.
W rozpatrywanej sprawie na danym terenie brak jest sieci kanalizacyjnej, w tej sytuacji nieracjonalnym, jak również contra legem, byłoby zakazywanie wprowadzania rozwiązań nowoczesnych i łatwiejszych w utrzymaniu czystości.
Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię § 3 ust. 23 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla Jędrzychów IV uchwalonego uchwałą Rady Miasta Zielona Góra Nr XLI/502/01 z dnia 26 czerwca 2001r. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu, przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm.) dalej: p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku Wojewoda Lubuski zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. § 3 ust. 23 pkt 2a wymienianej wcześniej uchwały przez błędną jego wykładnię w postaci mylnego rozumienia tej normy prawnej i uznanie, że zastosowanie tego przepisu dla treści rozstrzygnięcia Sądu było uzasadnione.
Skarżący wniósł o uchylenie omówionego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, iż jest niesporne, że ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz sposobu budowy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest wiążące dla organu wydającego pozwolenie na budowę.
Związanie to polega na tym, że miejscowy plan zagospodarowania terenu stanowi rodzaj promesy uprawniającej do uzyskania pozwolenia na budowę na warunkach w nim określonych, po spełnieniu warunków przewidzianych przepisami Prawa budowlanego.
Zgodnie z powołanym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla Jędrzychów IV, działka o nr ew.gr [...] przy ul. W. w Z., na której skarżący planował wykonanie przydomowej oczyszczalni ścieków, położona jest w jednostce strukturalnej oznaczonej symbolem M. 3 - teren budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego, typu wolnostojącego. Ujęte w planie zasady obsługi strefy infrastruktury technicznej określają jednoznacznie, że ścieki sanitarne "mają być odprowadzane" do oczyszczalni miejskiej, zlokalizowanej poza granicą planu, w miejscowości Ł. Tak więc w planie została określona konieczność takiego właśnie rozwiązania problemu odprowadzania ścieków i zobowiązanie co do sposobu postępowania w tym przypadku.
Zaproponowane więc przez skarżącego - inwestora rozwiązanie dotyczące odprowadzenia ścieków na działkę o nr ew.gr [...] jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
A zatem to Sąd uwzględniając skargę naruszył prawo materialne - a mianowicie § 3 ust. 23 pkt 2a uchwały Rady Miasta Zielona Góra Nr XLI/502/01 z dnia 26 czerwca 2001 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla Jędrzychów- przez błędną jego wykładnię w postaci mylnego rozumienia tej normy prawnej i uznanie, że proponowana przez skarżącego zmiana decyzji ostatecznej w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. W. w Z. w zakresie zastąpienia zbiornika bezodpływowego przydomową oczyszczalnią ścieków, jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Nie można bowiem uznać za zasadne stanowiska Sądu, że zapis w planie o treści "mają być odprowadzane" stanowi jedynie kierunek rozwiązania zagadnienia odprowadzania ścieków z danego terenu, a nie konkretne rozwiązanie tego zagadnienia w przyjętym planie zagospodarowania przestrzennego, które jest wiążące dla organu administracji wydającego pozwolenie na budowę.
W przeciwnym bowiem razie, gdyby przyjąć rozumowanie Sądu w kwestii rozumienia przywołanego wyżej zapisu planu, to wówczas opinia organu wydającego pozwolenie na budowę, a nie ustalenia planu, decydowałaby, jakie rozwiązanie w zakresie odprowadzania ścieków byłoby korzystniejsze dla ochrony środowiska, co z kolei miałoby istotny wpływ na wynik takiego postępowania administracyjnego.
Organ ten wkraczałby w ten sposób w sferę, której regulacja została zastrzeżona dla rady gminy.
Nie można też uznać za trafne stanowisko Sądu, iż brak w planie zagospodarowania przestrzennego wyraźnego zakazu instalowania przydomowych oczyszczalni ścieków przemawia za trafnością rozstrzygnięcia. Taka wykładnia omawianego zapisu planu zagospodarowania przestrzennego sugerowałaby zastosowanie reguły " co nie jest zakazane jest dozwolone", a nie zasady, iż " dozwolone jest tylko to, co prawo wyraźnie przewiduje".
Zdaniem strony przeciwnej chybione jest również stanowisko Sądu, co do zasadności przywołania art. 5 ust.1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości w gminach na okoliczność potwierdzenia zasadności dokonanego rozstrzygnięcia, co do zgodności planowanej inwestycji skarżącego z planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z przywołanym przepisem tej ustawy właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, przez wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych.
Należy wskazać, że w tej sprawie budowa sieci kanalizacyjnej była zarówno technicznie, jak i ekonomicznie uzasadniona, co wyraźnie wynika z zapisów zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dotyczących odprowadzania ścieków sanitarnych siecią magistralną kanalizacji sanitarnej oznaczonej na rysunku planu symbolem "KS". Strona przeciwna wydając decyzję brała pod uwagę zarówno zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie dotyczącym planowanej kanalizacji sanitarnej, jak również i okoliczność, że skarżący miał możliwość odprowadzania nieczystości ciekłych do zbiornika bezodpływowego, którego budowa została ujęta w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [...].05.2001 r. Takie rozwiązanie, zarówno dla skarżącego (właściciela nieruchomości), jak i ochrony środowiska było rozwiązaniem korzystnym, mieszczącym się w granicach prawa. Umożliwiało bowiem skarżącemu włączenie się do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej, po jej zrealizowaniu na terenie .osiedla, zgodnie z zapisami planu.
Ujęte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zasady obsługi strefy infrastruktury technicznej określają jednoznacznie, że ścieki sanitarne " mają być odprowadzane" do oczyszczalni miejskiej, zlokalizowanej poza granicą planu, w miejscowości Ł., czyli więc w planie została określona konieczność takiego właśnie rozwiązania problemu odprowadzania ścieków i zobowiązanie co do sposobu postępowania w tym przypadku, a zatem nie można podzielić stanowiska Sądu, że zapisy planu nie ograniczają możliwości wyboru sposobu odprowadzenia ścieków, w tym nie zakazują wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków. W przeciwnym razie, należałoby przyjąć, że zapisy planu zagospodarowania przestrzennego dają niejako swobodę w wyborze przez inwestora sposobu odprowadzania ścieków, a tak nie jest.
Zdaniem strony przeciwnej takie rozumowanie jest błędne i nie znajduje żadnego oparcia w zapisach planu zagospodarowania przestrzennego oraz uchybia jego roli, funkcji i znaczeniu dla działalności inwestycyjnej. To bowiem zapisy planu zagospodarowania przestrzennego ustalające sposób odprowadzania ścieków są rozstrzygające w sprawie będącej przedmiotem sporu, czyli zgodności zaskarżonej decyzji z uregulowaniami tegoż planu, a nie przywołany przez Sąd art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości w gminach, który reguluje obowiązek właściciela nieruchomości w zakresie utrzymania porządku i czystości.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną I. K., za pośrednictwem pełnomocnika, wniósł o jej oddalenie.
Odpowiadając na skargę kasacyjną podniósł, iż prawo własności należy do praw podmiotowych, skutecznych erga omnes, a jego ochrona została podniesiona do rangi zasady konstytucyjnej. Jednym z uprawnień właścicielskich jest możliwość korzystania z rzeczy, z wyłączeniem, innych osób, zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa (art. 140 kc). Powyższe czyni wyjątkowym ingerencję administracji publicznej w sposób korzystania (np.: poprzez budowę przydomowej oczyszczalni) z nieruchomości przez właściciela. Jedną z form ingerencji państwa w to uprawnienie jest konieczność ustalenia zgodności planowanych inwestycji, wymagających pozwolenia na budowę, z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Należy w całości zgodzić się z zaskarżonym wyrokiem WSA, iż zapis, na który powoływały się oba organy odmawiając wydania zgody na budowę przydomowej oczyszczalni, nie mógł być podstawą tego rodzaju odmowy. Zgodnie z § 3 ust. 23 pkt. 2 lit. a miejscowego planu, regulującego zasady obsługi strefy infrastruktury technicznej dot. odprowadzenia ścieków sanitarnych i deszczowych: ścieki sanitarne mają być odprowadzane do oczyszczalni miejskiej, zlokalizowanej poza granicą planu, w miejscowości Ł. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że jeżeli z danej nieruchomości mają być odprowadzane ścieki przy pomocy infrastruktury technicznej, to mają one być odprowadzane do oczyszczalni zlokalizowanej poza granicami planu. Przepis ten nie ogranicza budowy oczyszczalni przydomowej bowiem w tego rodzaju inwestycji w ogóle nie dochodzi do "odprowadzania" ścieków sanitarnych, stąd też, z oczywistych wzglądów, nie ma obowiązku odprowadzania ich do oczyszczalni miejskiej. Trzeba też podkreślić, że żaden z paragrafów miejscowego planu (mimo że w § 3 aktu jest wiele wyraźnych zakazów) nie zakazuje wykonywania rozwiązań inwestycyjnych przyjętych przez skarżących, a realizacja oczyszczalni przydomowej będzie (musi być) zgodna z przepisami prawa dotyczącymi tego rodzaju inwestycji (np.: z zakresu ochrony środowiska). Jak wynika również z ustaleń faktycznych, w tej części miasta nie ma sieci kanalizacyjnej, tym samym także w chwili obecnej, ścieki nie są odprowadzane w kierunku wskazanym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Powyższe oznacza, że interpretacja Wojewody Lubuskiego komentowanego paragrafu jest nietrafna, skoro obecnie (identycznie gdy dojdzie do wybudowania małej przydomowej oczyszczalni ścieków) nie jest realizowany obowiązek odprowadzania ścieków do oczyszczalni w Ł. Również względy celowościowe przemawiają za prawidłowością i zgodnością z prawem inwestycji skarżących, skoro do dnia dzisiejszego gmina nie była w stanie doprowadzić do ich budynków sieci kanalizacyjnej (...).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Przede wszystkim tkwią one w istocie analizowanego przez administracyjne organy orzekające, jak i Sąd I instancji, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jako aktu prawa miejscowego, wiążąco wpływającego na sytuację prawną właścicieli, czy użytkowników wieczystych gruntów. Planowanie przestrzenne zaś zmierza do planowego zlokalizowania na danym obszarze infrastruktury społecznej, technicznej i gospodarczej, a przez to racjonalnego jego użytkowania z uwzględnieniem ochrony środowiska i wartości kulturowych.
Z tego względu postanowienie planu zamieszczone w § 3 ust. 23 pkt 2a przywołanej uchwały, iż ścieki sanitarne mają być odprowadzane do oczyszczalni miejskiej zlokalizowanej w miejscowości Ł. stanowią nakaz któremu podporządkować się muszą organy państwa jak i inwestorzy zamierzający na terenie objętym planem podejmować stosowne przedsięwzięcia budowlane. To postanowienie planu zagospodarowania przestrzennego jednocześnie nie budzi istotnych wątpliwości interpretacyjnych. Wprawdzie sama czynność "odprowadzania" mogłaby nasuwać skojarzenie z działaniem stałym za pośrednictwem połączenia kanalizacyjnego z gospodarstwem domowym. Pojęcie to jednakże jest na tyle pojemne, że pomieścić może w sobie, obok tego, także inne rozwiązania praktyczne jak choćby przemieszczanie nieczystości ze zbiornika bezodpływowego do oczyszczalni w czasie gdy kanalizacja sanitarna nie została jeszcze wykonana. Nie można do tego zgodzić się z wyrażonym w zakwestionowanym orzeczeniu Sądu I instancji poglądem, że plan nie sprzeciwia się wyborowi między zbiornikiem bezodpływowym a oczyszczalnią ścieków usytuowaną obok domu. Wręcz przeciwnie: takie wnioskowanie jest wykluczone ze względu na treść cytowanego § 3 ust. 23 pkt 2a. Nie można bowiem godzić się by to, co plan nakazuje bezwarunkowo usuwać pozostawało na terenie nieruchomości nim objętej i to bez względu na jakość procesu utylizacyjnego, jakiemu nieczystości zostają poddane w przydomowej oczyszczalni. Plan nie przewiduje odnośnie tego żadnej alternatywy, w szczególności w postaci zatrzymywania nieczystości w przydomowej oczyszczalni i poddawania ich stosownemu procesowi. Możliwość wyboru w tym zakresie daje wprawdzie przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 przywołanej ustawy o utrzymaniu czystości w gminach (zbiornik bezodpływowy lub przydomowa oczyszczalnia ścieków/, ale też decyzja pozwalająca inwestorowi na budowę domu mieszkalnego obejmuje wykonanie zbiornika bezodpływowego. Konkretyzacja tego przepisu zachodzi więc i tutaj. Niezależnie od tego wspomniane rozwiązanie planu konkretyzacji tej dopełnia.
W tym miejscu stwierdzić należy, iż przepis art. 183 § 1 p.p.s.a. ogranicza Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość rozpoznania sprawy mieszcząc ją jedynie w granicach skargi kasacyjnej. Reguła ta uniemożliwia zatem pełną wypowiedź na temat istoty unormowania art. 155 kpa, na podstawie którego decyzje administracyjne w sprawie zostały wydane. Można jednakże, na marginesie, stwierdzić poważną wątpliwość czy decyzja mająca za przedmiot pozwolenie na budowę domu, obejmujące wykonanie również zbiornika bezodpływowego, może być weryfikowana w sposób oczekiwany przez inwestora. Czy zarysowana kwestia nie ma tu pierwszorzędnego znaczenia z pominięciem nawet analizowanego postanowienia planu i przepisów ustawy o utrzymaniu czystości w gminach.
Biorąc to pod uwagę, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania natomiast Sąd orzekł na zasadzie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI