II OSK 979/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2005-05-17
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkadecyzja administracyjnawarunki techniczneodległość budynkównadzór budowlanyWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie dobudowanej części budynku gospodarczego, uznając ją za zgodną z prawem.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki przybudówki do budynku gospodarczego, wykonanej w 1982 r. bez pozwolenia na budowę. Skarżący podnosili m.in. przewlekłość postępowania i niezgodność z planem realizacyjnym. Sąd uznał, że przybudówka narusza przepisy dotyczące odległości od budynku mieszkalnego, co uzasadnia nakaz rozbiórki na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał sprawę ze skargi H. P., K. P. i M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą K. i Z. K. rozbiórkę części budynku gospodarczego. Przybudówka o wymiarach 1,85 m x 3,70 m została wykonana w 1982 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, naruszając przepisy obowiązujące w tym okresie, w tym przepisy dotyczące odległości od budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucali przewlekłość postępowania i niezgodność z planem realizacyjnym, domagając się rozbiórki całego budynku gospodarczego. Sąd, stosując przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. i przepisy wykonawcze, uznał, że samowola budowlana w postaci przybudówki, która narusza warunki techniczne (minimalna odległość 8 m, a w rzeczywistości 1,5 m), stanowi podstawę do nakazania rozbiórki. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie przepisów dotyczących warunków technicznych, w tym odległości od budynku mieszkalnego, uzasadnia nakaz rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przybudówka o wymiarach 1,85 m x 3,70 m, wykonana bez pozwolenia na budowę w 1982 r., naruszała § 14 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 1980 r., który wymagał minimalnej odległości 8 m od budynku mieszkalnego, podczas gdy faktyczna odległość wynosiła 1,5 m. Takie naruszenie warunków technicznych, powodujące niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, stanowi podstawę do nakazania rozbiórki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 37 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 103

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 40

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki art. 14 § § 14

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i warunków technicznych dotyczących odległości przybudówki od budynku mieszkalnego. Samowola budowlana w postaci dobudowy bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Odrzucone argumenty

Zarzut przewlekłości postępowania. Zarzut niezgodności z planem realizacyjnym. Żądanie rozbiórki całego budynku gospodarczego, a nie tylko przybudówki.

Godne uwagi sformułowania

obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. naruszenie przepisów dotyczących warunków technicznych w zakresie bezpieczeństwa pożarowego spełnia określoną w art. 37 ust. 1 pkt 2 przesłankę "powodowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia". minimalna odległość budynku gospodarczego o ścianach z materiałów niepalnych i pokryciu z materiałów niepalnych od innych budynków o ścianach z materiałów niepalnych i pokryciu z materiałów niepalnych niezabezpieczonych ścianą oddzielenia przeciwpożarowego powinna wynosić 8 m.

Skład orzekający

Marian Ekiert

przewodniczący

Anna Lechowska

członek

Stanisław Śliwa

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. w kontekście samowoli budowlanej i naruszenia warunków technicznych dotyczących odległości między budynkami."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i rozporządzenia z 1980 r., które mogą być już nieaktualne. Kontekst sprawy dotyczy konkretnej samowoli budowlanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konsekwencje samowoli budowlanej i znaczenie przestrzegania przepisów technicznych, nawet w sprawach dotyczących budynków gospodarczych. Jest to typowy przykład rozstrzygania sporów sąsiedzkich w kontekście prawa budowlanego.

Samowola budowlana: nawet mała przybudówka może prowadzić do nakazu rozbiórki.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Rz 802/03 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Anna Lechowska
Marian Ekiert /przewodniczący/
Stanisław Śliwa /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 979/05 - Wyrok NSA z 2006-07-14
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert Sędziowie NSA Anna Lechowska NSA Stanisław Śliwa /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. P., K. P. i M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego skargę oddala
Uzasadnienie
do wyroku z dnia 17 maja 2005 r.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r., Nr [...] na podstawie art. 138 § I pkt 1 KPA oraz art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) w zw. z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z 2000 r. z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania K. i Z. K., H. P., K. P. i M. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2003 r., Nr [...] nakazującej K. i Z. K. rozbiórkę rozbudowanej niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego rozbudowy części budynku gospodarczego o wymiarach 1,85 m x 3,70 m położonego na działce nr 1938 w J. przy ul. O., powodującej niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia i niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
W jej uzasadnieniu podano, że organ I instancji nakazał rozbiórkę wykonanej w 1982 r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę przybudówki o wymiarach l,85m x 3,70m dobudowanej do budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr 1938 przy ul. O. w J. należącej do K. i Z. K. Budynek gospodarczy wybudowany został w oparciu o pozwolenie na budowę z [...] września 1969 r. wydane przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w sposób odbiegający od warunków w nim określonych (w stosunku do niego toczy się odrębne postępowanie administracyjne). Przedmiotowa dobudówka posiada konstrukcje murowaną ze stropodachem pokrytym papą. Ponieważ wybudowana została w 1982 r. przy rozstrzyganiu sprawy zastosowano przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Od decyzji wnieśli odwołanie K. i Z. K. twierdząc, że "decyzja nie jest oparta na faktach" oraz H. P., K. P. i M. M. wnosząc o zmianę decyzji i całkowite rozebranie budynku gospodarczego.
Organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. obiekt budowlany wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy podlega przymusowej rozbiórce, gdy organ nadzoru stwierdzi ze obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Przepisem wykonawczym obowiązującym w czasie budowy przedmiotowej przybudówki było rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62). Zgodnie z § 14 rozporządzenia odległość przybudówki od innego budynku o ścianach z materiałów niepalnych i dachu o pokryciu z materiałów niepalnych powinna wynosić co najmniej 8 m. Ponieważ na wybudowanie przybudówki wymagane było w myśl art. 28 ww. ustawy uzyskanie pozwolenia na budowę, a inwestor takiego pozwolenia nie uzyskał oraz w związku z brakiem możliwości zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974 ze względu na niespełnienie warunków określonych w przytoczonym wyżej rozporządzeniu nakazanie w oparciu o art. 37 wykonania rozbiórki wybudowanej samowolnie przedmiotowej przybudówki jest uzasadnione.
Kwestia przyłącza kanalizacji sanitarnej nie ma w rozpatrywanej spra-
wie znaczenia, ponadto w sprawie tej prowadzone jest odrębne postępowanie administracyjne. Rozstrzygnięcie dotyczące budynku gospodarczego, do którego dobudowano przybudówkę również zawarte zostanie w odrębnej decyzji.
Powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżyły H. P., K. P. i M. M. domagając się jej uchylenia.
W uzasadnieniu skargi zarzuciły, że przedmiotowa sprawa był prowadzona przewlekle. Budynek gospodarczy wybudowany przez sąsiadów został wybudowany niezgodnie z planem realizacyjnym. Konsekwencją jego wadliwego usytuowania jest brak ponad 1 metra ich działki. Budynek gospodarczy usytuowany jest między budynkami mieszkalnymi, niezgodnie z prawem budowlanym i rozporządzeniem Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych. Skarżące domagają się nakazania inwestorom rozbiórki całego budynku gospodarczego, a nie tylko pomieszczenia gospodarczego o wymiarach 1,85 m x 3,70 m.
Na rozprawie sądowej w dniu 17 maja 2005 r. K. P. i M. M. wniosły jednak o "podtrzymanie" zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru
budowlanego wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że z mocy przepisu art. 97 §
1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc niniejsza sprawa, mimo złożenia jej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zostanie rozpo-znana w trybie wskazanej ustawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie.
Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonego aktu we wskazanym wyżej zakresie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Poza sporem pozostaje, że w latach 1981-1982 K. i Z. K. na stanowiącej ich własność działce nr 1938 położonej w J. przy ul. O. dobudowali - bez pozwolenia na budowę - do wybudowanego w oparciu o pozwolenie na budowę budynku gospodarczego (jednak z naruszeniem jego warunków, o co toczy się odrębna sprawa - SA/Rz 729/03) przybudówkę o wymiarach 1,85 mx 3,70 m służącą również do celów gospodarczych. Dobudówka posiada konstrukcję murowaną ze stropodachem pokrytym papą.
Z uwagi na stwierdzenie dopuszczenia się przez inwestorów samowoli budowlanej obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było podjęcie postępowania zmierzającego w pierwszej kolejności do zalegalizowania jej, o ile byłoby to możliwe, a w przypadku braku takiej możliwości do usunięcia skutków samowoli.
Zgodnie z przepisem art. 103 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z tym zastrzeżeniem, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Skoro więc do objętej postępowaniem samowoli budowlanej nie można było zastosować przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., nakazującego (w brzmieniu obowiązującym w okresie wydawania zaskarżonej decyzji) bezwzględną rozbiórkę obiektów wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej to za trafne uznać należy rozpoznanie przez organy niniejszej sprawy przy zastosowaniu "przepisów dotychczasowych", którymi było ustawa Prawo budowlane z 1974 r. i wydane na jej podstawie przepisy dotyczące warunków technicznych.
Zgodnie z przepisem art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część :
* znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
* powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Zasadą wynikająca z kolei z art. 40 powołanej ustawy jest obowiązek przeprowadzenia przez organy postępowania wyjaśniającego czy możliwe jest doprowadzenie samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami i dopiero po uzyskaniu negatywnej odpowiedzi na to pytanie możliwe jest zastosowanie rygoru z przepisu art. 37 ustawy Prawo budowlane.
Stanowisko organów obu instancji, że usytuowanie objętej postępowaniem przybudówki będącej budynkiem spełniającym funkcje gospodarcze w stosunku do budynku mieszkalnego wyklucza możliwość legalizacji popełnionej samowoli jest w pełni uzasadnione. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowano zgodnie, że naruszenie przepisów dotyczących warunków technicznych w zakresie bezpieczeństwa pożarowego spełnia określoną w art. 37 ust. 1 pkt 2 przesłankę "powodowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia".
W okresie, kiedy inwestorzy dopuścili się przedmiotowej samowoli owianej warunki techniczne regulowało rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62). Zgodnie z § 14 powołanego rozporządzenia minimalna odległość budynku gospodarczego o ścianach z materiałów niepalnych i pokryciu z materiałów niepalnych od innych budynków o ścianach z materiałów niepalnych i pokryciu z materiałów niepalnych niezabezpieczonych ścianą oddzielenia przeciwpożarowego powinna wynosić 8 m. W rzeczywistości odległość objętego postępowaniem przybudowanego budynku gospodarczego od budynku mieszkalnego K. i Z. K. wynosi zaledwie 1,5 m.
Mając na uwadze takie ustalenia stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja, nakazująca rozbiórkę przybudowanej części budynku gospodarczego - w świetle brzmienia art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. - prawa nie narusza, dlatego skarga na tę decyzję nie może zostać uwzględniona.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.